Pałac Ogińskich w Siedlcach (województwo mazowieckie) to obiekt o unikalnym znaczeniu historycznym, będący symbolem oświeceniowego rozkwitu miasta pod rządami rodu Czartoryskich i Ogińskich.
Historia i wielkie postacie
Pierwotnie w tym miejscu stał drewniany dwór, jednak murowaną rezydencję wzniósł dopiero Kazimierz Czartoryski przed 1730 rokiem. Prawdziwy przełom nastąpił w 1775 roku, gdy majątek odziedziczyła jego wnuczka - księżna Aleksandra Ogińska.
-
Centrum Kultury: Księżna przekształciła pałac w ośrodek życia towarzyskiego i artystycznego. Gościły tu najznamienitsze postacie epoki: król Stanisław August Poniatowski (dwukrotnie), Tadeusz Kościuszko oraz poeci tacy jak Franciszek Karpiński czy Julian Ursyn Niemcewicz.
-
Teatr i Muzyka: W pałacu wystawiano sztuki teatralne i opery (m.in. pierwszą w Polsce operę z motywami cygańskimi).
-
Po śmierci księżnej: W 1807 roku dobra siedleckie przeszły na własność rządu (w zamian za dobra na Lubelszczyźnie przekazane Izabeli Czartoryskiej). Pałac pełnił później funkcje administracyjne (siedziba władz gubernialnych), a w dwudziestoleciu międzywojennym był m.in. siedzibą biskupa podlaskiego.
Architektura - Pierwszy taki portyk w Polsce
Obecny wygląd pałac zyskał podczas przebudowy w latach 1779-1781 według projektu wybitnego architekta Stanisława Zawadzkiego.
-
Styl: Dojrzały klasycyzm o surowych, harmonijnych proporcjach.
-
Innowacja: Pałac Ogińskich jest uznawany za pierwszą budowlę na ziemiach polskich, w której zastosowano motyw portyku kolumnowego (cztery jońskie kolumny wspierające balkon i trójkątny tympanon).
-
Bryła: Budynek na planie litery „T”, dwukondygnacyjny, z charakterystycznym ryzalitem w części centralnej i dachem mansardowym.
Park Aleksandria
Integralną częścią zespołu jest Park Miejski Aleksandria. Pierwotnie urządzony w stylu włoskim, został przez Aleksandrę Ogińską przekształcony w modny wówczas park sentymentalny (dziki, romantyczny ogród). Znajdowały się w nim liczne altany, domki, kanały wodne i sztuczne wyspy. Do dziś zachował się układ stawów oraz cenne pomniki przyrody.
Zniszczenia i stan obecny
W 1944 roku pałac został spalony przez wycofujące się wojska niemieckie. Odbudowano go w 1950 roku, jednak z dużymi zmianami we wnętrzach. Dopiero po przejęciu obiektu przez dzisiejszy Uniwersytet w Siedlcach (UwS) w 2001 roku, przeprowadzono kompleksową rewitalizację.
-
Obecnie mieści się tu Rektorat Uniwersytetu.
-
Odrestaurowano reprezentacyjne sale (np. Sala Biała, Sala Senatu), w których odbywają się ważne uroczystości miejskie i akademickie.
