Historia i Architektura Pałacu w Turawie
Pałac w Turawie, położony zaledwie 15 km od Opola, to jeden z najbardziej znaczących, a zarazem najbardziej zagrożonych zabytków regionu. Jego budowę rozpoczął w 1730 roku Martin Scholtz von Löwencron, właściciel tutejszych dóbr od 1712 roku. Obiekt wzniesiono na miejscu dawnego zameczku myśliwskiego opolskich Piastów.
-
Złoty wiek i rozbudowa: W 1751 roku syn Martina, Antoni, dobudował do pałacu kaplicę, a dekadę później wzniesiono skrzydło północne z bramą wjazdową. Największy rozkwit rezydencja przeżyła pod rządami rodziny von Garnier, która przejęła majątek w 1804 roku. To za ich czasów pałac zyskał neobarokowy kostium, a wnętrza wzbogaciły się o luksusowe detale: neorokokową salę balową, dębowe złocone drzwi, marmurowe kominki i bogate stiuki.
-
Czasy powojenne: Rodzina von Garnier opuściła Turawę w 1945 roku. Po wojnie w pałacu urządzono Państwowy Dom Dziecka, który funkcjonował tam aż do początku XXI wieku. Choć adaptacja wnętrz na cele socjalne wiązała się z pewnymi zmianami, to właśnie dzięki stałej obecności ludzi budynek przetrwał w relatywnie dobrym stanie aż do lat 90.
-
Współczesna agonia i walka o ratunek: Po zamknięciu domu dziecka pałac przeszedł w ręce prywatne, co stało się początkiem jego upadku. Brak remontów, pożar poddasza w 2017 roku oraz postępująca dewastacja doprowadziły obiekt do stanu określanego przez społeczników jako „agonalny".
Stan obecny (2025/2026)
W ostatnich miesiącach los pałacu stał się przedmiotem szerokiej debaty publicznej. W 2025 roku obiekt był wystawiany na licytacje komornicze (z ceną wywoławczą blisko 1,5 mln zł), a lokalna społeczność wraz z sołtysem Turawy zaczęła apelować do władz gminy o przejęcie zabytku. Mimo fatalnego stanu technicznego, wewnątrz wciąż można dostrzec resztki dawnej chwały - zdobione piece kaflowe i fragmenty sztukaterii. Pałac otacza zaniedbany, ale wciąż imponujący park z pomnikowymi dębami i jesionami.
