Budowle hydrotechniczneSzlak Opowieści i Legend

Zapora w Solinie

Zapora w Solinie to największa zapora wodna w Polsce i jedna z najważniejszych budowli hydrotechnicznych kraju. Wzniesiona na Sanie w latach 1960–1968, utworzyła Jezioro Solińskie, zwane „Bieszczadzkim Morzem”, oraz elektrownię wodną.

O miejscu

Zapora w Solinie

Zapora w Solinie znajduje się w województwie podkarpackim, na rzece San, w sercu Bieszczadów. Jest największą betonową zaporą wodną w Polsce i jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji regionu. Dzięki jej budowie powstało Jezioro Solińskie - największy pod względem pojemności sztuczny zbiornik wodny w kraju.

Historia

Pierwsze plany budowy zapory opracowano już w 1921 roku. Realizację inwestycji przerwały jednak problemy gospodarcze i II wojna światowa. Do projektu powrócono w latach 50. XX wieku, a budowę rozpoczęto w 1960 roku.

Prace trwały blisko dziewięć lat i angażowały ponad 2 tysiące robotników oraz inżynierów. Oficjalne uruchomienie zapory nastąpiło 20 lipca 1968 roku.

Parametry techniczne

Zapora jest betonową zaporą ciężką o imponujących rozmiarach:

  • wysokość: 82 m,
  • długość korony: 664 m,
  • objętość betonu: około 760 tys. m³,
  • masa konstrukcji: około 2 mln ton,
  • maksymalna głębokość wody przy zaporze: około 60 m.

Do dziś pozostaje najwyższą zaporą wodną w Polsce.

Jezioro Solińskie

Spiętrzenie wód Sanu i Solinki doprowadziło do powstania Jeziora Solińskiego. Zbiornik ma powierzchnię około 22 km² i pojemność około 472 milionów m³ wody. Jego linia brzegowa liczy nawet 150 km, tworząc liczne zatoki i półwyspy.

Dziś jezioro jest jednym z najpopularniejszych miejsc wypoczynku w Bieszczadach, przyciągając żeglarzy, kajakarzy, wędkarzy i turystów.

Elektrownia wodna

U podnóża zapory działa elektrownia wodna wyposażona w cztery turbiny Francisa. Po modernizacjach jej moc przekracza 200 MW. Elektrownia odgrywa ważną rolę w krajowym systemie energetycznym i pomaga stabilizować pracę sieci elektroenergetycznej.

Przesiedlone wsie

Budowa zbiornika wymagała zalania znacznych obszarów doliny Sanu. W wyniku inwestycji przesiedlono około 3 tysiące mieszkańców, a pod wodami jeziora znalazły się całe wsie lub ich części, m.in. Solina, Teleśnica Sanna, Horodek, Sokole i Chrewt.

Miejsce z legendą

Solina to także miejsce pełne opowieści - o zatopionych wioskach, o tajemniczych tunelach wewnątrz tamy i o bieszczadzkich „zakapiorach”, którzy znaleźli tu swój dom. Każdego lata zapora tętni życiem, oferując bogatą bazę gastronomiczną, liczne kramy z rękodziełem i koncerty szantowe.

Zwiedzanie

Korona zapory jest dostępna dla turystów i stanowi popularny deptak widokowy. Możliwe jest również zwiedzanie wnętrza budowli, gdzie znajdują się korytarze techniczne, galerie kontrolne oraz ekspozycje poświęcone historii budowy i funkcjonowaniu zapory.

Warto wiedzieć

  • Jest największą i najwyższą zaporą wodną w Polsce.
  • Budowę prowadzono w latach 1960-1968.
  • Ma 82 m wysokości i 664 m długości.
  • Utworzyła Jezioro Solińskie, zwane „Bieszczadzkim Morzem”.
  • Przy budowie pracowało ponad 2000 osób.
  • Pod wodami jeziora znalazło się kilka dawnych miejscowości.
  • Zapora pełni funkcje przeciwpowodziowe, energetyczne i retencyjne.

Zapora w Solinie jest jednym z największych osiągnięć polskiej inżynierii hydrotechnicznej. Łączy funkcje gospodarcze i przeciwpowodziowe z walorami turystycznymi, będąc jednocześnie symbolem Bieszczadów i jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc w południowo-wschodniej Polsce.