Pałac w Zakrzewie - Rezydencja z wieżą w sercu Ziemi Jarocińskiej
Pałac w Zakrzewie (powiat jarociński) to jeden z ciekawszych przykładów architektury rezydencjonalnej II połowy XIX wieku w tej części Wielkopolski. Choć mniej znany od swojego imiennika z powiatu gnieźnieńskiego, posiada swój niepowtarzalny urok i historię. Wzniesiony około 1867 roku dla pruskiego majora Friedricha von Wulffena, reprezentuje nurt architektury eklektycznej, czerpiącej inspiracje z renesansu włoskiego i stylu willowego, popularnego wówczas wśród zamożnego ziemiaństwa.
Architektura: Włoskie inspiracje i asymetria
Budowla została zaprojektowana na planie prostokąta, jako obiekt piętrowy, murowany i otynkowany. Tym, co najbardziej przykuwa wzrok i nadaje pałacowi charakteru, jest jego asymetryczna bryła:
- Wieża: Do bocznej elewacji przylega trójkondygnacyjna, czworoboczna wieża. Pełniła ona funkcję nie tylko widokową, ale też reprezentacyjną, nawiązując do włoskich willi (campanile). Wieża zwieńczona jest płaskim dachem, co podkreśla jej południowy charakter.
- Portyk wejściowy: Główne wejście zdobi okazały portyk wsparty na czterech kolumnach, który podtrzymuje taras na piętrze. To klasyczny element dodający budynkowi powagi i elegancji.
- Detale: Elewacje zdobią boniowania (dekoracyjne wykończenia krawędzi murów), gzymsy kordonowe oddzielające kondygnacje oraz ozdobne obramienia okien.
Historia i losy powojenne
Rodzina von Wulffen zarządzała majątkiem do końca II wojny światowej. Zakrzewo było wówczas prężnie działającym gospodarstwem rolnym. Po 1945 roku pałac podzielił los większości tego typu obiektów - przeszedł na własność Skarbu Państwa. Pełnił funkcje biurowe dla miejscowego PGR-u, mieściło się tu przedszkole oraz mieszkania pracownicze. Mimo intensywnej eksploatacji, bryła budynku przetrwała w dobrym stanie, choć wnętrza utraciły większość pierwotnego, bogatego wyposażenia.
Park Krajobrazowy
Integralną częścią zespołu pałacowego jest zabytkowy park krajobrazowy o powierzchni ponad 5 hektarów, założony w drugiej połowie XIX wieku. Choć układ ścieżek uległ zatarciu, wciąż można podziwiać tu wspaniały starodrzew. Do najcenniejszych okazów należą potężne platany klonolistne, dęby szypułkowe, lipy drobnolistne i wiązy. W parku znajdują się również dwa stawy, które dawniej stanowiły ważny element kompozycyjny ogrodu, a dziś dodają mu malowniczości.
Funkcja współczesna
Współczesna historia pałacu w Zakrzewie to pozytywny przykład adaptacji zabytku na cele społeczne. Obiekt nie jest zamkniętą twierdzą, lecz służy mieszkańcom. Po remontach przeprowadzonych przez samorząd, w pałacu zlokalizowano m.in. wiejską świetlicę, bibliotekę oraz zaplecze dla lokalnych organizacji (np. Koła Gospodyń Wiejskich). Dzięki temu budynek tętni życiem, jest ogrzewany i na bieżąco konserwowany.
Warto wiedzieć
- Dostępność: Ponieważ w pałacu mieszczą się instytucje publiczne (świetlica, biblioteka), wstęp do części pomieszczeń jest możliwy w godzinach ich pracy lub podczas organizowanych wydarzeń lokalnych.
- Park: Teren parku jest ogólnodostępny dla spacerowiczów. To świetne miejsce na krótki odpoczynek w podróży.
- Lokalizacja: Zakrzewo leży przy drodze krajowej nr 11 i 12 (na odcinku Jarocin - Pleszew, zjazd w miejscowości Golina w kierunku na Witaszyce/Jaraczewo). Nie mylić z Zakrzewem koło Kłecka!
- Stan: Pałac prezentuje się dobrze z zewnątrz, elewacja jest zadbana, co czyni go wdzięcznym obiektem do fotografii.
- Okolica: W pobliżu warto odwiedzić zabytkowy kościół w Jaraczewie oraz pałac w Golinie (również w powiecie jarocińskim).
