Kościół św. Jana Nepomucena w Zwierzyńcu
Kościół św. Jana Nepomucena znajduje się w Zwierzyńcu na Roztoczu, na niewielkiej wyspie otoczonej wodami Stawu Kościelnego. Ze względu na niezwykłe położenie jest powszechnie nazywany „Kościołem na Wodzie” lub „Kościołem na Wyspie”. To jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków województwa lubelskiego.
Historia
Historia tego miejsca sięga XVII wieku. Maria Kazimiera d’Arquien, znana jako Marysieńka Sobieska, poleciła utworzenie stawu z wyspą i altaną pełniącą funkcję teatru na wodzie. Sto lat później Tomasz Antoni Zamoyski i jego żona Teresa z Michowskich ufundowali na wyspie barokowy kościół. Świątynię wzniesiono w latach 1741-1747 jako wotum dziękczynne za narodziny syna Klemensa oraz za powrót ordynata do zdrowia.
Początkowo pełniła funkcję kaplicy pałacowej Zamoyskich, a później stała się kościołem parafialnym Zwierzyńca. Obecnie jest kościołem filialnym parafii Matki Bożej Królowej Polski.
Architektura
Świątynia została zbudowana z cegły i kamienia w stylu późnego baroku. Jej fasadę zdobią kartusze herbowe fundatorów - herb Jelita rodu Zamoyskich oraz herb Rawicz rodziny Michowskich.
Kościół jest jednonawowy, a po bokach znajdują się dwie kaplice. Budowla harmonijnie wpisuje się w otoczenie stawu, a jej odbicie w wodzie tworzy jeden z najbardziej rozpoznawalnych widoków Roztocza.
Wnętrze
Najcenniejszym elementem wyposażenia są XVIII-wieczne polichromie autorstwa Łukasza Smuglewicza. Malowidła przedstawiają m.in. św. Jana Nepomucena oraz sceny związane z jego kultem.
W dębowym ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Częstochowskiej, natomiast na zasuwie umieszczono wizerunek patrona świątyni - św. Jana Nepomucena.
Wyjątkowe położenie
Usytuowanie kościoła na wyspie nie jest przypadkowe. Według tradycji miało ono symbolizować męczeńską śmierć św. Jana Nepomucena, który został wrzucony do rzeki Wełtawy za dochowanie tajemnicy spowiedzi.
Do świątyni prowadzi most, a obok znajduje się drewniana dzwonnica. Szczególnie malowniczo kościół prezentuje się wieczorem, gdy jest podświetlony i odbija się w tafli stawu.
Współczesność
Kościół pozostaje jednym z najważniejszych symboli Zwierzyńca i całego Roztocza. W 2025 roku rozpoczęto szeroko zakrojone prace konserwatorskie obejmujące m.in. osuszenie murów, renowację dzwonnicy oraz modernizację odwodnienia obiektu.
Warto wiedzieć
- Kościół powstał w latach 1741-1747.
- Znajduje się na wyspie pośrodku Stawu Kościelnego.
- Jest jednym z symboli Roztocza.
- Fundatorami byli Tomasz Antoni Zamoyski i Teresa z Michowskich.
- Wnętrze zdobią polichromie Łukasza Smuglewicza.
- Corocznie odbywa się tu widowiskowa procesja na łodziach ku czci św. Jana Nepomucena.
Kościół św. Jana Nepomucena w Zwierzyńcu należy do najpiękniejszych zabytków sakralnych Polski. Niezwykłe położenie na wodzie, barokowa architektura i bogata historia sprawiają, że jest jedną z największych atrakcji Roztocza.
