Żnińska Kolej Wąskotorowa, potocznie nazywana „Ciuchcią Żnińską", to jeden z najcenniejszych zabytków techniki w województwie kujawsko-pomorskim i absolutnie obowiązkowy punkt programu podczas zwiedzania malowniczego regionu Pałuk. Ta historyczna linia o rozstawie torów zaledwie 600 mm oferuje unikalną możliwość odbycia nostalgicznej podróży w czasie, łącząc w sobie urok dawnej komunikacji z wygodnym dojazdem do najważniejszych atrakcji turystycznych w okolicy.
Historia tej wyjątkowej kolei sięga 1894 roku, kiedy to oddano do użytku pierwsze odcinki trasy. Pierwotnie ciuchcia pełniła niezwykle ważną funkcję gospodarczą - służyła przede wszystkim do transportu buraków cukrowych do lokalnych cukrowni, a także do przewozu płodów rolnych, węgla, drewna, poczty oraz pasażerów. Przez dziesięciolecia sieć torów oplotła całe Pałuki, stając się krwiobiegiem regionu. Choć w drugiej połowie XX wieku, wraz z rozwojem transportu samochodowego, kolejka zaczęła tracić na znaczeniu i groziła jej całkowita likwidacja, na szczęście udało się uratować jej najatrakcyjniejszy fragment. Od lat 70. XX wieku linia z powodzeniem funkcjonuje jako tętniąca życiem atrakcja turystyczna.
Dziś Żnińska Kolej Wąskotorowa kursuje na trasie o długości około 12 kilometrów, łącząc Żnin, Wenecję, Biskupin oraz Gąsawę. Podróż odbywa się w niespiesznym tempie, co pozwala na pełen relaks i delektowanie się widokami. Trasa wiedzie przez typowe, pagórkowate krajobrazy Pałuk - mija lśniące tafle jezior, rozległe pola, łąki oraz trzęsawiska i zielone lasy. W sezonie letnim największą popularnością cieszą się otwarte wagoniki zwane „letniakami", w których można poczuć powiew wiatru i bezpośrednio obcować z naturą. Dźwięk gwizdka, miarowy stukot kół na łączeniach szyn oraz radosna atmosfera panująca na pokładzie sprawiają, że przejażdżka jest wielką frajdą zarówno dla dzieci, jak i dorosłych poszukujących odrobiny sentymentalnych wspomnień i odpoczynku.
Warto wiedzieć
- Trasa kolejki została zaplanowana tak, aby idealnie łączyć największe perły regionu: stacja w Biskupinie znajduje się tuż przy słynnym na całą Europę Rezerwacie Archeologicznym, gdzie zrekonstruowano prehistoryczną osadę z epoki brązu.
- Wysiadając na stacji Wenecja, można zwiedzić fantastyczne Muzeum Kolei Wąskotorowej (jedno z największych w Europie), w którym zgromadzono kilkadziesiąt zabytkowych parowozów i wagonów, a także obejrzeć pobliskie ruiny średniowiecznego zamku Mikołaja Nałęcza, zwanego „Krwawym Diabłem Weneckim".
- Torowisko Żnińskiej Kolei Wąskotorowej ma rozstaw zaledwie 600 mm, co czyni ją jedną z najwęższych publicznych linii kolejowych na świecie, a tabor wydaje się przy tym wyjątkowo filigranowy i niemal bajkowy.
- Pociągi kursują regularnie w sezonie turystycznym, od wiosny do wczesnej jesieni. Warto jednak sprawdzić aktualny rozkład jazdy, ponieważ w wybrane dni i podczas specjalnych wydarzeń na trasę wyrusza prawdziwy, dymiący zabytkowy parowóz, co stanowi nie lada gratkę dla miłośników kolejnictwa i fotografii.
