Kamienice Przybyłów w Kazimierzu Dolnym - renesansowe fasady kazimierskiego Rynku
Kamienice Przybyłów, nazywane też kamienicami pod św. Mikołajem i św. Krzysztofem, tworzą jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytkowych zespołów przy rynku w Kazimierzu Dolnym. Dwa sąsiadujące domy zwracają uwagę trójarkadowymi podcieniami, bogatą dekoracją fasad i wysokimi attykami, które efektownie zamykają ich sylwetki. To znakomity ślad czasów gospodarczej świetności miasta nad Wisłą.
Najważniejsze informacje
Kamienice stoją przy rynku, naprzeciw siebie z perspektywy głównego placu miasta, i najłatwiej oglądać je podczas spaceru po historycznym centrum. Budynek pod św. Mikołajem znajduje się przy Rynku 12, a kamienica pod św. Krzysztofem przy Rynku 13. Oba obiekty są chronionymi zabytkami i zachowały wyjątkowo dekoracyjny charakter frontowych elewacji.
Co warto zobaczyć?
Najważniejszym elementem są fasady, których podobny układ tworzy wrażenie harmonijnej całości. Przyziemia otwierają się trzema arkadami podcieni, ponad nimi znajdują się okna ujęte bogatym detalem, a całość wieńczą rozbudowane attyki. W centrum dekoracji umieszczono wizerunki patronów właścicieli: św. Mikołaja i św. Krzysztofa z Dzieciątkiem Jezus.
Warto podejść blisko i odszukać płaskorzeźby o motywach biblijnych, roślinnych, zwierzęcych i fantastycznych. Fasady najlepiej prezentują się z otwartej przestrzeni rynku, ale szczegóły dekoracji łatwiej dostrzec spod podcieni.
Jak wygląda zwiedzanie?
Kamienice ogląda się przede wszystkim z zewnątrz, jako część zabudowy rynku. Fasady i podcienia są dostępne z przestrzeni publicznej. Wnętrza nie tworzą wspólnej stałej trasy muzealnej. Kamienica pod św. Krzysztofem jest użytkowana przez bank, dlatego ewentualny dostęp do parteru zależy od zasad funkcjonowania tej placówki i nie powinien być traktowany jako zwiedzanie ekspozycji. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne możliwości wejścia.
Historia w skrócie
Obie kamienice wiążą się z braćmi Mikołajem i Krzysztofem Przybyłami, zamożnymi przedstawicielami kazimierskiego mieszczaństwa. Powstały w wyniku przebudowy wcześniejszych murowanych domów na początku XVII wieku; Kamienica pod św. Krzysztofem otrzymała obecną formę około 1615 roku. Reprezentacyjne fasady miały podkreślać pozycję właścicieli w okresie, gdy Kazimierz Dolny rozwijał się dzięki wiślanemu handlowi.
Kamienica pod św. Krzysztofem została w 1765 roku siedzibą ratusza. Oba budynki przetrwały liczne zniszczenia, a ich dekoracje były wielokrotnie zabezpieczane i konserwowane.
Informacje praktyczne
Wstęp: oglądanie fasad i podcieni od strony rynku jest bezpłatne.
Dostępność: do zabytku prowadzi nawierzchnia rynku, miejscami brukowana i nierówna. Najważniejsze walory kamienic można zobaczyć bez wchodzenia do wnętrz.
Na ile czasu: na spokojne obejrzenie obu fasad warto przeznaczyć około 15-30 minut; dłuższy spacer po rynku łatwo połączyć z innymi zabytkami miasta.
Atrakcje w pobliżu
Bezpośrednio obok znajdują się rynek z zabytkową studnią oraz kościół farny. W niewielkiej odległości warto zobaczyć Kamienicę Celejowską, Mały Rynek, ruiny zamku i basztę, a także Górę Trzech Krzyży - punkt widokowy nad miastem i Wisłą. Uzupełnieniem spaceru mogą być nadwiślański bulwar oraz kazimierskie wąwozy lessowe.
Dlaczego warto odwiedzić?
Kamienice Przybyłów są jedną z najłatwiej dostępnych wizytówek Kazimierza Dolnego i wyjątkowym przykładem bogato dekorowanej architektury mieszczańskiej z początku XVII wieku. Można zobaczyć je podczas zwykłego spaceru po rynku, a ich fasady pozwalają dostrzec, jak wielkie ambicje i zamożność mieli dawni kazimierscy kupcy.
