Magurski Park Narodowy - dzikie lasy i ślady dawnych wsi Beskidu Niskiego
Magurski Park Narodowy chroni jeden z najspokojniejszych i najbardziej zalesionych fragmentów Beskidu Niskiego. Krajobraz tworzą łagodne grzbiety, buczyny, doliny potoków, rozległe polany oraz ślady dawnych wsi łemkowskich.
Park zajmuje około 19,4 tys. hektarów na pograniczu województw podkarpackiego i małopolskiego. Zamiast wysokich, skalistych szczytów dominują tu długie leśne wędrówki, niewielkie wodospady, wychodnie piaskowca i miejsca przypominające o wielokulturowej historii Beskidu Niskiego.
Co warto zobaczyć?
Na pierwszą wizytę szczególnie dobrze nadają się okolice Folusza i Krempnej. Można stąd wybrać zarówno krótkie ścieżki przyrodnicze, jak i dłuższe trasy prowadzące w głąb Magury Wątkowskiej.
Wśród najciekawszych miejsc warto wymienić:
- Wodospad Magurski,
- Diabli Kamień,
- ścieżkę przyrodniczą Folusz,
- Ośrodek Edukacyjno-Muzealny w Krempnej,
- dolinę dawnej wsi Świerzowa Ruska,
- Ferdel z wieżą widokową,
- pasmo Magury Wątkowskiej.
Wodospad Magurski i Diabli Kamień
Jedną z najlepszych tras na pierwsze spotkanie z parkiem jest ścieżka przyrodnicza Folusz. Ma około 4 km długości, a jej przejście zajmuje mniej więcej dwie godziny. Na trasie przygotowano 12 przystanków edukacyjnych.
Ścieżka łączy dwie znane atrakcje.
Wodospad Magurski tworzy kilkustopniową kaskadę na leśnym potoku. Jego wygląd mocno zależy od ilości wody - najbardziej efektownie prezentuje się po opadach i podczas roztopów.
Diabli Kamień to grupa dużych wychodni piaskowca magurskiego. Wokół skał prowadzi wyznaczona trasa ze schodami i zabezpieczeniami. Z miejscem związana jest również legenda o diable, który miał upuścić niesiony głaz po usłyszeniu piania koguta.
Krempna i Ośrodek Edukacyjno-Muzealny
Krempna jest głównym punktem turystycznym we wschodniej części parku. Znajduje się tutaj Ośrodek Edukacyjno-Muzealny im. Jana Szafrańskiego.
Ekspozycja przedstawia przyrodę Beskidu Niskiego i procesy kształtujące miejscowe lasy oraz krajobraz. Jedną z atrakcji jest około półgodzinny spektakl przyrodniczy, a dodatkowe stanowiska interaktywne rozmieszczono na kilku poziomach.
W okolicy rozpoczyna się także ścieżka Kiczera o długości około 2,5 km. To dobra propozycja dla osób szukających krótszej i spokojniejszej wędrówki.
Świerzowa Ruska - śladami Łemków
Jednym z najbardziej niezwykłych miejsc parku jest dolina dawnej wsi Świerzowa Ruska.
Po wysiedleniu mieszkańców zabudowania zniknęły, ale w krajobrazie nadal można odnaleźć kamienne krzyże, kapliczki, pozostałości cmentarza, cerkwisko, piwnice i ślady dawnych gospodarstw.
Spacer pozwala zobaczyć, jak przyroda stopniowo odzyskuje teren dawnej osady. To jedno z najlepszych miejsc w parku dla osób zainteresowanych historią Łemków i dawnym krajobrazem Beskidu Niskiego.
Ferdel i Magura Wątkowska
Większość najwyższych grzbietów Magurskiego Parku Narodowego porasta las, dlatego rozległe panoramy należą tutaj do rzadkości.
Wyjątkiem jest Ferdel, w pobliżu którego stoi około 25-metrowa wieża widokowa. Można z niej zobaczyć zalesione pasma Beskidu Niskiego i otaczające doliny.
Dłuższych wędrówek dostarcza Magura Wątkowska. Przez jej grzbiet prowadzą znakowane szlaki, w tym Główny Szlak Beskidzki. To propozycja przede wszystkim na dłuższą, kilkugodzinną wycieczkę.
Historia i dziedzictwo Łemków
Magurski Park Narodowy został utworzony w 1994 roku, a działalność rozpoczął 1 stycznia 1995 roku. Jego zadaniem jest ochrona reprezentatywnego fragmentu Beskidu Niskiego - przede wszystkim naturalnych i półnaturalnych lasów, łąk oraz związanej z nimi fauny.
Wyjątkowym elementem parku jest także dziedzictwo kulturowe. W dolinach zachowały się cmentarze, krzyże, kapliczki i pozostałości dawnych osad łemkowskich.
W parku oraz jego najbliższym otoczeniu można zobaczyć także drewniane cerkwie, między innymi w Krempnej, Kotani, Świątkowej Wielkiej i Olchowcu.
Jak wygląda zwiedzanie?
Magurski Park Narodowy najlepiej poznawać pieszo. Trasy prowadzą przede wszystkim przez las, dlatego nawet latem duża część wędrówki odbywa się w cieniu.
Na pierwszą wizytę warto przeznaczyć przynajmniej kilka godzin. Ścieżka Folusz z Wodospadem Magurskim i Diablim Kamieniem jest dobrym wyborem na pół dnia.
Jeśli plan obejmuje także Krempną, Świerzową Ruską, Ferdel czy Magurę Wątkowską, na spokojne poznanie parku najlepiej przeznaczyć 2-3 dni.
Informacje praktyczne
Bilety
W sezonie turystycznym wstęp na oznakowane trasy parku jest płatny. Aktualne zasady, ceny i miejsca sprzedaży należy sprawdzić przed wyjazdem.
Pies na szlaku
W Magurskim Parku Narodowym obowiązuje zakaz wprowadzania psów. Wyjątki dotyczą między innymi odpowiednio wyszkolonych i oznaczonych psów asystujących.
Warunki na trasach
Po deszczu leśne ścieżki mogą być bardzo błotniste i śliskie. Warto mieć pełne buty terenowe z przyczepną podeszwą.
Zasady ochrony przyrody
Należy poruszać się wyłącznie po udostępnionych szlakach i ścieżkach. Nie wolno zbierać roślin, grzybów ani innych elementów przyrody. Odpady należy zabrać ze sobą.
Przed dłuższą wyprawą warto sprawdzić komunikat turystyczny parku, szczególnie po silnym wietrze, burzach lub intensywnych opadach.
Atrakcje w pobliżu
Wycieczkę można połączyć z poznawaniem innych ciekawych miejsc Beskidu Niskiego.
W pobliżu warto zobaczyć:
- cerkwie w Kotani i Świątkowej Wielkiej,
- Bartne,
- rezerwat Kornuty,
- uzdrowisko Wapienne,
- Duklę,
- drewniane cerkwie i cmentarze wojenne Beskidu Niskiego.
Rezerwat Kornuty znajduje się poza granicami Magurskiego Parku Narodowego, choć szlaki prowadzące w jego kierunku częściowo przebiegają przez park.
Dlaczego warto odwiedzić Magurski Park Narodowy?
Magurski Park Narodowy jest idealnym kierunkiem dla osób szukających ciszy, długich leśnych wędrówek i mniej zatłoczonych gór. Jego największą wartością nie są wysokie szczyty, lecz rozległe bukowe lasy, potoki, skalne wychodnie i doliny dawnych wsi.
Wodospad Magurski, Diabli Kamień, widoki z Ferdla oraz ślady kultury łemkowskiej sprawiają, że park łączy przyrodę z wyjątkową historią Beskidu Niskiego.
