Radiostacja Gliwice - drewniana wieża, radio i historia 1939 roku
Radiostacja Gliwice to jeden z najważniejszych zabytków techniki na Górnym Śląsku i oddział Muzeum w Gliwicach. Charakterystyczna drewniana wieża nadawcza z 1935 roku, wysoka na 111 metrów, jest symbolem miasta. Kompleks przypomina zarazem o dziejach radiofonii oraz o prowokacji gliwickiej z 31 sierpnia 1939 roku.
Najważniejsze informacje
Zespół dawnej radiostacji obejmuje wieżę nadawczą, dawny budynek techniczny oraz budynki mieszkalne. Wieża została wykonana z impregnowanego drewna modrzewiowego, a jej elementy połączono mosiężnymi śrubami. Dziś obiekt jest oddziałem Muzeum w Gliwicach, należy do Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego i ma status Pomnika Historii.
Najważniejszym punktem wizyty jest zestawienie historii techniki z historią XX wieku. To właśnie tutaj niemieckie służby przeprowadziły sfingowany atak, wykorzystany następnie w propagandowym przygotowaniu agresji III Rzeszy na Polskę.
Co warto zobaczyć?
Najbardziej rozpoznawalnym elementem kompleksu jest monumentalna drewniana wieża antenowa. Można ją oglądać z terenu otaczającego radiostację, natomiast wejście na konstrukcję nie jest udostępniane zwiedzającym.
W dawnym budynku technicznym prezentowane są urządzenia i sprzęt radiowy związany z funkcjonowaniem stacji, a także materiały przybliżające dzieje radiofonii i prowokację gliwicką. Warto zwrócić uwagę na autentyczny charakter wnętrz oraz skalę zachowanych instalacji technicznych.
Jak wygląda zwiedzanie?
Zwiedzanie obejmuje muzealną ekspozycję w dawnym budynku technicznym oraz samodzielne obejrzenie wieży z zewnątrz. Wizyta dobrze sprawdzi się zarówno jako samodzielny cel wycieczki, jak i punkt na trasie poznawania industrialnego dziedzictwa Górnego Śląska.
Grupy, osoby zainteresowane oprowadzaniem lub zajęciami edukacyjnymi powinny wcześniej skontaktować się z Muzeum w Gliwicach. Program wydarzeń czasowych i warunki zwiedzania mogą się zmieniać, dlatego przed przyjazdem warto sprawdzić komunikaty zarządcy.
Historia w skrócie
Pierwsza radiostacja w Gliwicach rozpoczęła działalność w 1925 roku. Nowy kompleks nadawczy z drewnianą wieżą powstał w 1935 roku, aby wzmacniać zasięg programu rozgłośni wrocławskiej na terenach pogranicza.
Wieczorem 31 sierpnia 1939 roku niemiecki oddział specjalny upozorował napad na radiostację. Akcja, znana jako prowokacja gliwicka, była jednym z elementów propagandowo-dezinformacyjnych działań poprzedzających niemiecką napaść na Polskę. Z wydarzeniem wiąże się los Franciszka Honioka, jednej z ofiar niemieckiej operacji.
Po II wojnie światowej obiekt przez krótki czas retransmitował program Polskiego Radia Katowice, a w latach 1950-1956 wykorzystywano go do zagłuszania zachodnich rozgłośni. W 2017 roku cały zespół dawnej radiostacji uznano za Pomnik Historii.
Informacje praktyczne
Wieża: można ją oglądać z zewnątrz, ale nie jest dostępna do wejścia dla turystów.
Wystawa: muzealna część obiektu jest udostępniana według zasad ustalanych przez Muzeum w Gliwicach. Przed wizytą sprawdź aktualne dni i godziny otwarcia, zasady sprzedaży biletów oraz ewentualne ograniczenia.
Grupy i dostępność: w przypadku wizyty grupowej, potrzeby oprowadzania albo pytań o dostępność najlepiej skontaktować się wcześniej bezpośrednio z zarządcą.
Atrakcje w pobliżu
Po zwiedzeniu radiostacji warto zaplanować spacer po Gliwicach. W centrum miasta czekają Rynek, Zamek Piastowski i Willa Caro - kolejne oddziały Muzeum w Gliwicach. Dobrym uzupełnieniem dnia będzie także Palmiarnia Miejska w Parku Chopina.
Osoby zainteresowane historią regionu mogą odwiedzić Dom Pamięci Żydów Górnośląskich, a miłośnicy rzemiosła i przemysłowego dziedzictwa - Oddział Odlewnictwa Artystycznego Muzeum w Gliwicach.
Dlaczego warto odwiedzić?
Radiostacja Gliwice pozwala zobaczyć wyjątkową drewnianą konstrukcję inżynieryjną i poznać autentyczne miejsce związane z jednym z najbardziej znanych epizodów poprzedzających wybuch II wojny światowej. To wartościowy przystanek dla osób zainteresowanych historią, techniką, mediami oraz dziedzictwem przemysłowym Śląska.
