Ratusz w Poznaniu - renesansowa wizytówka Starego Rynku
Ratusz w Poznaniu należy do najcenniejszych zabytków renesansowych w Polsce i jest najważniejszym budynkiem Starego Rynku. Charakterystyczna arkadowa fasada, wieża oraz trykające się koziołki od stuleci należą do najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta.
Najważniejsze informacje
Początki poznańskiego ratusza sięgają przełomu XIII i XIV wieku, a najstarsza wzmianka o budowli pochodzi z 1310 roku. Obecny reprezentacyjny charakter gmach uzyskał w XVI wieku podczas renesansowej przebudowy prowadzonej przez Jana Baptystę Quadro z Lugano.
W ratuszu mieści się Ratusz - Muzeum Poznania, oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu. Zabytek pozostaje przede wszystkim miejscem, z którego najlepiej odczytać historię miasta: od średniowiecznej siedziby władz miejskich po współczesny symbol Poznania.
Co warto zobaczyć?
Największe wrażenie robi frontowa fasada z trzykondygnacyjną arkadową loggią, bogatą dekoracją i wysoką attyką. Warto przyjrzeć się także wieży, zegarowi oraz umieszczonym nad nim figurkom koziołków.
Codziennie w południe koziołki wysuwają się z niewielkiej wnęki nad zegarem i dwanaście razy uderzają się rogami. Pokazowi towarzyszy hejnał grany z wieży ratuszowej. Jest to atrakcja oglądana z płyty Starego Rynku, dlatego nie wymaga wejścia do budynku.
Po udostępnieniu wnętrz szczególną uwagę warto zwrócić na Salę Renesansową, zwaną także Wielką Sienią. Jej dekorowane kasetonowe sklepienie jest jednym z najcenniejszych przykładów renesansowego wystroju wnętrz w Polsce. Historyczne są również gotyckie piwnice oraz dawne sale władz miejskich.
Jak wygląda zwiedzanie?
W czasie prac konserwatorsko-remontowych wnętrza Ratusza - Muzeum Poznania są niedostępne dla zwiedzających. Można natomiast swobodnie oglądać z zewnątrz fasadę, wieżę, koziołki i zabytki skupione wokół ratusza.
Na spacer po najbliższym otoczeniu warto przeznaczyć około 30-60 minut, zwłaszcza jeśli planujesz zobaczyć południowy pokaz koziołków. Po zakończeniu prac zasady wejścia, godziny udostępniania i zakres dostępnych sal należy sprawdzić bezpośrednio u zarządcy muzeum.
Historia w skrócie
Pierwszy ratusz był niewielkim, gotyckim budynkiem. Po wielkim pożarze Poznania w 1536 roku rozpoczęto jego odbudowę i rozbudowę. W latach 1550-1567 Jan Baptysta Quadro z Lugano nadał gmachowi formę, która zdecydowała o jego wyjątkowej randze w dziejach polskiej architektury renesansowej.
W 1551 roku Bartłomiej Wolff z Gubina wykonał zegar wyposażony w tak zwane urządzenie błazeńskie, czyli mechanizm z koziołkami. Wieża ratuszowa była później wielokrotnie niszczona: w 1675 roku przez uderzenie pioruna, a w 1725 roku przez huragan. W latach 1781-1784 budynek odnowiono, a wieża otrzymała klasycystyczny hełm.
Ratusz został ciężko uszkodzony podczas działań wojennych w 1945 roku. Powojenna odbudowa zakończyła się w 1954 roku, gdy w gmachu rozpoczęło działalność muzeum poświęcone historii Poznania.
Informacje praktyczne
Wnętrza: czasowo niedostępne z powodu prac konserwatorsko-remontowych. Muzeum planuje ponowne udostępnienie wszystkich przestrzeni na przełom 2027 i 2028 roku; przed przyjazdem sprawdź aktualny komunikat zarządcy.
Koziołki: pokaz odbywa się codziennie o godzinie 12:00 i można go oglądać bezpłatnie ze Starego Rynku. Warto przyjść kilka minut wcześniej, szczególnie w okresach większego ruchu turystycznego.
Dojście: ratusz stoi w centralnej części Starego Rynku, w obszarze dogodnym do zwiedzania pieszo. Najlepiej połączyć wizytę ze spacerem po staromiejskich ulicach i sąsiednich zabytkach.
Atrakcje w pobliżu
Domki budnicze - barwny rząd wąskich kamieniczek przy ratuszu, związanych dawniej z handlem drobnych kupców.
Pręgierz i fontanna Prozerpiny - charakterystyczne zabytki stojące na Starym Rynku, tuż przy ratuszu.
Waga Miejska i Odwach - historyczne budynki rynku; w Odwachu działa Wielkopolskie Muzeum Wojskowe.
Muzeum Instrumentów Muzycznych - muzeum prezentujące instrumenty z Polski i świata, mieszczące się przy Starym Rynku.
Fara Poznańska - okazały barokowy kościół św. Stanisława Biskupa, oddalony o kilka minut spacerem.
Zamek Królewski na Wzgórzu Przemysła - odbudowana królewska rezydencja, z którą związane są dzieje średniowiecznego Poznania.
Dlaczego warto odwiedzić?
Ratusz w Poznaniu pozwala zobaczyć jeden z najważniejszych przykładów architektury renesansowej w kraju w samym sercu historycznego miasta. Nawet podczas czasowego zamknięcia muzeum warto zatrzymać się tu dla fasady, koziołków i wyjątkowej atmosfery Starego Rynku. Po ponownym otwarciu wnętrz będzie to także znakomite miejsce do poznawania dziejów Poznania.
