Zamek w Bobolicach - odbudowana warownia na Szlaku Orlich Gniazd
Zamek w Bobolicach jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Jasna kamienna warownia wznosi się na wapiennym wzgórzu i razem z pobliskim zamkiem w Mirowie tworzy jeden z najbardziej malowniczych fragmentów Szlaku Orlich Gniazd.
W przeciwieństwie do większości jurajskich zamków Bobolice nie są dziś ruiną. Budowlę odbudowano na początku XXI wieku, wykorzystując zachowane partie średniowiecznych murów i wyniki badań archeologicznych. Obecnej bryły nie należy jednak traktować jako zamku zachowanego bez zmian od XIV wieku - znaczna jej część jest współczesną rekonstrukcją.
Co warto zobaczyć?
Podczas wizyty warto zwrócić uwagę na:
- odbudowaną bryłę zamku wkomponowaną w wapienny ostaniec,
- dziedziniec i dostępne pomieszczenia,
- grube kamienne mury i wąskie przejścia,
- ekspozycję nawiązującą do historii warowni,
- widoki na jurajskie wzgórza i Grzędę Mirowsko-Bobolicką,
- błonia zamkowe,
- trasę spacerową prowadzącą w stronę Zamku w Mirowie.
Największym atutem Bobolic jest możliwość zestawienia odbudowanej warowni z pobliskimi ruinami Mirowa i krajobrazem wapiennych skał Jury.
Zamek Kazimierza Wielkiego
Murowany zamek powstał w połowie XIV wieku z inicjatywy Kazimierza Wielkiego. Należał do systemu jurajskich warowni zabezpieczających zachodnią granicę Królestwa Polskiego od strony Śląska, znajdującego się wówczas pod panowaniem czeskim.
Warownię wzniesiono na naturalnym wapiennym ostańcu. Nieregularny układ zabudowy dostosowano do kształtu skały, której strome zbocza stanowiły dodatkową ochronę.
Władysław Opolczyk i rycerze rozbójnicy
W 1370 roku Ludwik Węgierski przekazał zamek Władysławowi Opolczykowi. Warownia znalazła się następnie w rękach jego dworzanina Andrzeja z Barlabasz, nazywanego również Andrzejem Węgrem. Jego załoga zasłynęła z napadów na okoliczną ludność i podróżujących kupców.
W 1396 roku Władysław Jagiełło odebrał Opolczykowi Bobolice i ponownie włączył zamek do dóbr królewskich.
Krezowie i późniejsi właściciele
Po kolejnych zmianach właścicieli w 1486 roku zamek objął Mikołaj Kreza herbu Ostoja. Rodzina Krezów władała Bobolicami przez około półtora wieku i rozbudowywała średniowieczną siedzibę.
W 1587 roku warownię zdobyły wojska arcyksięcia Maksymiliana Habsburga, pretendenta do polskiej korony. Niedługo później zamek został odzyskany przez wojska Jana Zamoyskiego.
W 1625 roku Bobolice przeszły w ręce Myszkowskich, będących także właścicielami sąsiedniego Mirowa, a później należały między innymi do Męcińskich.
Potop szwedzki i upadek zamku
Największe zniszczenia przyniosły wojny XVII wieku. Podczas potopu szwedzkiego zamek został splądrowany i uszkodzony, po czym stopniowo zaczął popadać w ruinę.
W 1683 roku w Bobolicach zatrzymał się Jan III Sobieski w drodze do Krakowa przed wyprawą wiedeńską. Stan warowni był już wówczas bardzo zły i królewski orszak obozował pod zamkiem.
W następnych stuleciach mury niszczały pod wpływem pogody, rozbiórek i działalności poszukiwaczy skarbów. W XIX wieku odkrycie kosztowności w obrębie ruin dodatkowo rozbudziło legendy o skarbach ukrytych pomiędzy Bobolicami a Mirowem.
Odbudowa Zamku w Bobolicach
W 1999 roku ruiny kupiła rodzina Laseckich. Odbudowę poprzedziły badania archeologiczne, prace dokumentacyjne i zabezpieczanie zachowanych murów.
Podczas rekonstrukcji odtworzono między innymi budynek mieszkalny, dachy, baszty, bramę, dziedziniec oraz część murów. Zamek został oficjalnie otwarty dla turystów we wrześniu 2011 roku.
Rekonstrukcja wzbudza różne oceny. Jej zwolennicy podkreślają uratowanie pozostałości warowni i ponowne udostępnienie miejsca turystom, natomiast krytycy zwracają uwagę, że przy braku pełnej dokumentacji historycznej część rozwiązań musiała mieć charakter interpretacyjny.
Jak wygląda zwiedzanie?
Do wnętrz wchodzi się z pracownikiem obiektu. Trasa prowadzi przez odbudowane izby, komnaty i dostępne części zamku. Prezentowane wyposażenie, broń i elementy wystroju mają charakter historyczny i rekonstrukcyjny - nie stanowią kompletnego oryginalnego wyposażenia dawnych właścicieli.
Organizacja wejść może zmieniać się sezonowo. Oficjalna strona podaje, że w sezonie jesienno-zimowym, od listopada do lutego, zamek jest udostępniany od środy do niedzieli w godz. 10:00-16:00, a wejścia z pracownikiem odbywają się co pół godziny. Przed wizytą w innym terminie warto sprawdzić bieżące komunikaty zarządcy.
Grzęda Mirowsko-Bobolicka
Jedną z największych atrakcji okolicy jest spacer pomiędzy Bobolicami i Mirowem. Zamki łączy wapienna Grzęda Mirowsko-Bobolicka, pełna ostańców, szczelin i niewielkich jaskiń.
Przejście pomiędzy warowniami zajmuje zwykle około pół godziny w jedną stronę. Trasa jest miejscami kamienista i nierówna, dlatego przydaje się obuwie z dobrą przyczepnością.
Zamek w Mirowie pozostaje obecnie zamknięty dla zwiedzających wewnątrz z powodu prowadzonych prac zabezpieczających. Można go oglądać z zewnątrz.
Legenda o braciach z Bobolic i Mirowa
Najbardziej znana legenda opowiada o braciach Mirze i Bobolu, którzy mieli władać sąsiednimi warowniami. Skarby zdobyte podczas wypraw mieli ukrywać w tajemnym tunelu łączącym zamki.
Gdy między żoną jednego z braci a drugim rycerzem narodziło się uczucie, doszło do tragedii. Według różnych wersji jeden z braci został zabity, a kobieta uwięziona lub zamurowana w podziemiach. Jej duch ma pojawiać się jako Biała Dama.
Nie odnaleziono tunelu łączącego oba zamki. Legenda należy do lokalnego folkloru.
Informacje praktyczne
Bilety. Wstęp na błonia i do zamku jest płatny. Bilety można kupić w punktach wskazanych przez zarządcę. Aktualne ceny warto sprawdzić bezpośrednio przed wizytą.
Godziny. Zasady i godziny zwiedzania mogą zmieniać się zależnie od sezonu. W okresie listopad-luty obowiązuje obecnie zwiedzanie od środy do niedzieli w godz. 10:00-16:00.
Czas zwiedzania. Na zamek i najbliższe otoczenie warto przeznaczyć około 60-90 minut. Ze spacerem do Mirowa najlepiej zarezerwować co najmniej 2-3 godziny.
Dostępność. W zamku występują schody, progi i wąskie przejścia, dlatego część wnętrz może być niedostępna dla osób poruszających się na wózkach.
Psy. Psów nie wolno wprowadzać do Zamku Bobolice. Na błoniach mogą przebywać wyłącznie na smyczy i w kagańcu.
Fotografowanie. Na całym terenie obowiązuje zakaz wykonywania zdjęć przy użyciu drona. Fotografie przeznaczone do celów marketingowych, komercyjnych lub publikacji wymagają wcześniejszej pisemnej zgody zarządcy.
Bezpieczeństwo. Na błoniach należy poruszać się wyłącznie po przygotowanych trasach i stosować do oznaczeń oraz poleceń obsługi.
Atrakcje w pobliżu
Najbardziej naturalnym uzupełnieniem wizyty jest Zamek w Mirowie i spacer Grzędą Mirowsko-Bobolicką. W okolicy warto zobaczyć również Górę Zborów, Jaskinię Głęboką, Skały Kroczyckie i Skały Rzędkowickie.
Miłośnicy zamków mogą kontynuować wycieczkę Szlakiem Orlich Gniazd w stronę Olsztyna, Ogrodzieńca lub zamku Pilcza w Smoleniu.
Dlaczego warto odwiedzić Zamek w Bobolicach?
Bobolice pozwalają zobaczyć jurajską warownię w formie znacznie pełniejszej niż większość zamków Szlaku Orlich Gniazd. Odbudowana bryła, wnętrza, wapienne skały i możliwość spaceru do pobliskiego Mirowa tworzą jeden z najbardziej efektownych zespołów krajobrazowo-historycznych Jury.
To dobre miejsce zarówno dla miłośników średniowiecznych zamków, jak i osób szukających krótkiej wycieczki połączonej z malowniczym spacerem.
