Bazylika Mariacka

Bazylika Mariacka w Gdańsku - monumentalna „Korona Gdańska” z wieżą widokową

Bazylika Mariacka w Gdańsku, nosząca wezwanie Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, jest jednym z najważniejszych zabytków gotyckiej architektury ceglanej w Europie. Monumentalna świątynia góruje nad dachami Głównego Miasta, a jej masywna wieża stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów panoramy Gdańska.

Wnętrze bazyliki kryje późnogotycki ołtarz główny, słynny zegar astronomiczny, Piękną Madonnę Gdańską, monumentalną grupę Ukrzyżowania, średniowieczne obrazy, nagrobki i liczne kaplice fundowane przez gdańskie rody, cechy oraz bractwa religijne. Na wieży działa jeden z najlepszych punktów widokowych w historycznym centrum miasta.

Największa ceglana świątynia w Europie

Bazylika Mariacka jest uznawana za największą ceglaną świątynię w Europie i jedno z najbardziej monumentalnych gotyckich założeń halowych na kontynencie. Ma około 105,2 metra długości, 66,2 metra szerokości w transepcie, a jej kubatura wynosi około 155 tysięcy metrów sześciennych. Sklepienia wznoszą się na wysokość około 30 metrów.

Ogromne wnętrze opiera się na 26 wolnostojących filarach. Wciągnięte do środka przypory tworzą wieniec 31 kaplic, a świątynię oświetla 41 wielkich okien. Największe znajduje się we wschodniej części prezbiterium i zostało wypełnione barwnym witrażem.

Ze względu na rozmiary, znaczenie historyczne i dominującą pozycję w panoramie miasta kościół bywa nazywany „Koroną Gdańska”.

Początki Kościoła Mariackiego

Według tradycji już w XIII wieku w miejscu dzisiejszej bazyliki mogła istnieć mniejsza, prawdopodobnie drewniana świątynia ufundowana przez księcia Świętopełka II. Informacja ta nie została jednak potwierdzona w takim stopniu jak dzieje obecnego kościoła.

Kamień węgielny pod budowę obecnej świątyni położono 25 marca 1343 roku, w uroczystość Zwiastowania Pańskiego. Powstanie kościoła przewidywał przywilej lokacyjny wystawiony dla Głównego Miasta przez wielkiego mistrza krzyżackiego Ludolfa Königa.

Pierwszy etap budowy zakończono w 1361 roku. Powstał wówczas dziewięcioprzęsłowy korpus o układzie bazylikowym. W następnych dekadach pierwotną koncepcję zmieniono, rozpoczynając przekształcanie kościoła w rozległą świątynię halową, w której nawy mają zbliżoną wysokość.

Budowa trwająca 159 lat

Rozbudowę prowadzono etapami przez kilka pokoleń gdańskich budowniczych. Powstały transept i prezbiterium, podwyższono wieżę, przebudowano nawy boczne oraz wykonano skomplikowane sklepienia gwiaździste, sieciowe i kryształowe.

W 1379 roku wieża sięgała jedynie wysokości dachu. Według kościelnego kalendarium Krzyżacy nie pozwalali, aby miejska budowla przewyższała wieże ich gdańskiego zamku. Możliwość podwyższenia wieży pojawiła się dopiero po zakończeniu wojny trzynastoletniej i usunięciu władzy krzyżackiej z Gdańska. Prace zrealizowano w latach 1454-1466.

W latach 1484-1502 podwyższono ściany naw bocznych i zakończono przekształcanie korpusu w monumentalną halę. 28 lipca 1502 roku mistrz Henryk Hetzel położył ostatnią cegłę sklepienia. Budowa trwała łącznie 159 lat.

Świątynia gdańskich mieszczan

Kościół Mariacki nie był jedynie miejscem nabożeństw. Stanowił reprezentacyjną świątynię bogatego miasta portowego i ważny symbol pozycji Gdańska w basenie Morza Bałtyckiego.

Wyposażenie kaplic finansowali kupcy, armatorzy, rzemieślnicy, miejskie cechy, bractwa religijne i najbogatsze rodziny patrycjuszowskie. Fundatorzy zamawiali ołtarze, rzeźby, obrazy, epitafia oraz płyty nagrobne, podkreślając w ten sposób swoją pobożność i społeczną pozycję.

Po zwycięstwie pod Grunwaldem Władysław Jagiełło przekazał Radzie Miasta prawo patronatu nad świątynią. W 1457 roku Kazimierz Jagiellończyk zastrzegł jednak dla polskich królów prawo przedstawiania kandydatów na proboszcza Kościoła Mariackiego.

Kościół katolicki i protestancki

W pierwszej połowie XVI wieku do Gdańska dotarły idee reformacji. Od 1529 roku w Kościele Mariackim odprawiano zarówno nabożeństwa protestanckie, jak i katolickie.

W 1572 roku świątynię ostatecznie przejęli luteranie. Kościół pozostawał protestancki przez niemal cztery stulecia, zachowując jednocześnie wiele średniowiecznych elementów wyposażenia pochodzących z okresu katolickiego.

Katolicy otrzymali pod koniec XVII wieku pobliską Kaplicę Królewską, której budowę wsparli finansowo prymas Andrzej Olszowski i król Jan III Sobieski. Barokowy budynek z trzema kopułami stoi przy ulicy Świętego Ducha, bezpośrednio obok bazyliki.

Zniszczenie bazyliki w 1945 roku

W latach 1943-1944 konserwatorzy zdemontowali znaczną część ruchomego wyposażenia i wywieźli zabytki do miejscowości położonych poza Gdańskiem. Działanie to uratowało wiele dzieł, choć nie wszystkie powróciły później do świątyni.

Podczas walk o Gdańsk w 1945 roku kościół został ciężko uszkodzony. Spłonęły dachy, wnętrze wieży, boczne wieżyczki i sygnaturki. Spadająca konstrukcja dachowa zniszczyła około 40 procent sklepień, głównie nad prezbiterium i transeptem. Całkowicie utracono dawne witraże, a część wyposażenia spłonęła, została rozproszona lub zaginęła.

Pierwsze zabezpieczenia wykonano jeszcze w 1945 roku. Rok później świątynię przekazano Kościołowi katolickiemu, a główne prace rekonstrukcyjne prowadzono w latach 1946-1950. Odtworzono sklepienia według historycznych wzorów i wykonano nową stalową konstrukcję dachu.

Powrót katolickiej liturgii

Pierwszą katolicką mszę po niemal czterystuletniej przerwie odprawiono w odbudowywanym kościele 17 listopada 1955 roku. W 1965 roku papież Paweł VI nadał świątyni tytuł bazyliki mniejszej, a od 1987 roku pełni ona również funkcję konkatedry archidiecezji gdańskiej.

W czerwcu 1987 roku bazylikę odwiedził Jan Paweł II. Papież spotkał się tutaj między innymi z osobami chorymi i przedstawicielami służby zdrowia.

Wielki remont bazyliki

W latach 2008-2010 przeprowadzono generalny remont elewacji głównej wieży. Kolejny wielki program konserwatorski realizowano w latach 2016-2020. Obejmował dachy, elewacje, okna oraz najważniejsze zabytki we wnętrzu.

Odnowiono między innymi ołtarz główny, zegar astronomiczny, grupę Ukrzyżowania i prospekt organowy. W czasie remontu wymieniono rozległe pokrycie dachowe i zmniejszono obciążenie historycznych murów oraz sklepień.

Konserwatorzy nadal pracują nad kolejnymi ołtarzami, obrazami, epitafiami i elementami wystroju, a część dzieł rozproszonych po II wojnie światowej stopniowo wraca do bazyliki.

Gotycka architektura halowa

Bazylika ma układ trójnawowej hali z rozbudowanym transeptem. Nawa główna i nawy boczne osiągają zbliżoną wysokość, dzięki czemu wnętrze sprawia wrażenie jednej ogromnej przestrzeni podzielonej smukłymi filarami.

Szczególną uwagę zwracają białe sklepienia kontrastujące z ciemniejszym wyposażeniem i ceglanymi elewacjami zewnętrznymi. Poszczególne części świątyni nakryto sklepieniami gwiaździstymi, sieciowymi i kryształowymi, tworząc jeden z najciekawszych zespołów późnogotyckich sklepień w Polsce.

Z zewnątrz bryła bazyliki wydaje się surowa i niemal obronna. Dekorację tworzą przede wszystkim ostrołukowe okna, wysokie szczyty, smukłe wieżyczki, przypory oraz regularne rytmy ceglanych elewacji.

Wieża Bazyliki Mariackiej

Masywna zachodnia wieża została podwyższona do obecnych rozmiarów w XV wieku. Jej wysokość jest najczęściej podawana jako około 82 metry, choć różnice w publikowanych wartościach wynikają ze sposobu wykonywania pomiaru.

Wieża nie ma wysokiego spiczastego hełmu. Płaskie zwieńczenie nadaje jej charakterystyczną sylwetkę, dobrze widoczną z Motławy, Długiego Targu i wielu punktów Głównego Miasta.

Na taras widokowy prowadzi 409 stopni. Pierwsza część wejścia biegnie wąskimi, krętymi schodami umieszczonymi w średniowiecznym murze. Wyżej pojawiają się szersze metalowe schody, z których można oglądać konstrukcję wieży i górne partie sklepień.

Panorama Gdańska z wieży

Taras widokowy oferuje panoramę historycznego centrum, Motławy, portu i dalszych dzielnic Gdańska. Dobrze widoczne są ratusz Głównego Miasta, kościół św. Katarzyny, bazylika św. Mikołaja, Żuraw, Wyspa Spichrzów, wieże Starego Przedmieścia oraz stoczniowe dźwigi.

Przy bardzo dobrej przejrzystości powietrza można zobaczyć Zatokę Gdańską, wzgórza morenowe i odległe części Trójmiasta. Najlepsze warunki fotograficzne występują zwykle rano albo późnym popołudniem, gdy światło nie pada pionowo na dachy miasta.

Wejście jest wymagające i nie ma windy. Wąski początkowy odcinek utrudnia mijanie innych osób, a zawrócenie przed dotarciem do szerszej części może być problematyczne. Trasa nie jest odpowiednia dla osób z poważnymi problemami ruchowymi, krążeniowymi, oddechowymi lub silną klaustrofobią.

Zegar astronomiczny Hansa Düringera

Jednym z najcenniejszych zabytków bazyliki jest zegar astronomiczny wykonany w latach 1464-1470 przez Hansa Düringera z Torunia. Konstrukcja ma 14,5 metra wysokości i należy do największych średniowiecznych zegarów astronomicznych na świecie.

Zegar składa się z trzech głównych części: kalendarium, planetarium i teatru figur. Wielka tarcza kalendarzowa zawierała ponad trzy tysiące informacji dotyczących dni tygodnia, świąt liturgicznych, imion świętych, wigilii i oktaw.

Planetarium pokazuje godziny, położenie Słońca i Księżyca, znaki zodiaku oraz fazy Księżyca. W centrum znajduje się przedstawienie smoka, a po bokach podczas pokazu pojawiają się sceny Zwiastowania i Pokłonu Trzech Króli.

Teatr figur zegara

Najwyższą kondygnację zegara tworzy teatr z 23 ruchomymi figurami. Pojawiają się w nim apostołowie, ewangeliści, aniołowie, diakoni oraz Śmierć z kosą. Całość wieńczą Adam i Ewa stojący przy drzewie poznania dobra i zła. Ich figury wybijają godziny oraz kwadranse.

Zegar działał do połowy XVI wieku. Przed zniszczeniem Gdańska został zdemontowany i wywieziony poza miasto. Zachowała się znaczna część obudowy i tarcz, lecz mechanizm wymagał rekonstrukcji. Wieloletnie prace rozpoczęte z inicjatywy Andrzeja Januszajtisa pozwoliły ponownie uruchomić urządzenie.

Codziennie o godzinie 11:57 odbywa się jedyny w ciągu dnia pokaz teatru figur. Warto stanąć przed zegarem kilka minut wcześniej, ponieważ w sezonie gromadzi się przy nim duża grupa turystów.

Późnogotycki ołtarz główny

W prezbiterium znajduje się monumentalny poliptyk wykonany w latach 1510-1517 przez mistrza Michała z Augsburga. Ołtarz tworzą szafa oraz trzy pary skrzydeł - rzeźbionych i malowanych.

Ruchome skrzydła pozwalają prezentować dzieło w trzech odsłonach dostosowanych do kalendarza liturgicznego. Najbardziej uroczyste otwarcie ukazuje Koronację Najświętszej Maryi Panny w obecności Boga Ojca, Chrystusa i Ducha Świętego. Scenę otaczają aniołowie oraz 24 starcy Apokalipsy.

W pozostałych odsłonach przedstawiono między innymi sceny z życia Maryi, dzieciństwa Jezusa i Męki Pańskiej. Ołtarz został poddany kompleksowej konserwacji w latach 2017-2019.

Grupa Ukrzyżowania na belce tęczowej

Nad przejściem pomiędzy nawą i prezbiterium znajduje się monumentalna grupa Ukrzyżowania wykonana w 1517 roku przez mistrza Pawła. Krzyż ma ponad osiem metrów wysokości, natomiast figury Chrystusa, Maryi i św. Jana mierzą około czterech metrów.

Rzeźby wykonano z drewna lipowego, a krzyż z dębu. Figura Chrystusa została wydrążona, aby zmniejszyć jej ciężar. Oryginalna belka spłonęła w czasie II wojny światowej, lecz znajdującą się na niej inskrypcję odtworzono dzięki archiwalnym fotografiom.

Rozmiary grupy są najlepiej widoczne z dalszej części nawy. Umieszczenie rzeźb wysoko ponad wnętrzem potęguje wrażenie monumentalności całej świątyni.

Piękna Madonna Gdańska

Piękna Madonna Gdańska jest wapienną rzeźbą z pierwszej połowy XV wieku. Ma niemal dwa metry wysokości i przedstawia Maryję trzymającą Dzieciątko. Delikatne rysy twarzy, miękko układające się szaty oraz lekko wygięta sylwetka należą do charakterystycznych cech tak zwanego stylu pięknego.

Rzeźbę umieszczono w bogato dekorowanym retabulum wykonanym około 1515-1520 roku. Otacza ją wieniec 63 róż oraz medaliony ze scenami Męki Pańskiej. Liczba róż odwołuje się do dawnej tradycji mówiącej o 63 latach ziemskiego życia Maryi.

Piękna Madonna jest jednym z najcenniejszych przykładów późnośredniowiecznej rzeźby maryjnej zachowanych w Gdańsku.

Tablica Dziesięciorga Przykazań

Pochodząca z około 1490 roku Tablica Dziesięciorga Przykazań pełniła funkcję dydaktyczną. Każde przykazanie przedstawiono w dwóch kontrastujących scenach.

Po jednej stronie pokazano ludzi przestrzegających danego nakazu, którym towarzyszy anioł. Po drugiej umieszczono przykłady jego łamania, przedstawione w obecności diabła. Obraz pozwalał przekazywać treści religijne również osobom, które nie potrafiły czytać.

Dzieło jest jednocześnie ciekawym źródłem wiedzy o późnośredniowiecznych strojach, przedmiotach codziennego użytku, obyczajach i miejskiej hierarchii społecznej.

„Sąd Ostateczny” Hansa Memlinga

Z Bazyliką Mariacką związany jest słynny tryptyk „Sąd Ostateczny” namalowany przez Hansa Memlinga w Brugii w latach 1467-1471. Obraz zamówił Angelo di Jacopo Tani, przedstawiciel banku Medyceuszy, a dzieło miało trafić do opactwa w pobliżu Florencji.

W 1473 roku statek przewożący tryptyk został zdobyty przez gdańskiego kapra Paula Benekego. Obraz uznano za łup wojenny i przekazano Kościołowi Mariackiemu. W kolejnych stuleciach dzieło wywożono do Paryża, Berlina, Niemiec i Związku Radzieckiego, lecz ostatecznie wracało do Gdańska.

W bazylice znajduje się obecnie XIX-wieczna kopia tryptyku. Oryginał należy do zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku. Od lutego 2025 roku oryginalne dzieło pozostaje poza stałą ekspozycją z powodu badań i przygotowywania nowego sposobu prezentacji; jego ponowne udostępnienie zapowiadane jest na 2027 rok.

Płyty nagrobne i epitafia

Posadzkę bazyliki tworzy około 400 płyt nagrobnych, pod którymi chowano przedstawicieli najważniejszych gdańskich rodzin, duchownych, burmistrzów, rajców i członków miejskich bractw.

Najstarsza datowana płyta pochodzi z 1411 roku i upamiętnia burmistrzów Konrada Leczkowa oraz Arnolda Hechta, zamordowanych przez Krzyżaków na zamku gdańskim.

Na ścianach i filarach zachowały się liczne epitafia. Niektóre mają formę niewielkich tablic, inne są rozbudowanymi kompozycjami z obrazami, kolumnami, figurami alegorycznymi, herbami i inskrypcjami.

Najstarsze epitafium pochodzi z pierwszej połowy XV wieku i zostało poświęcone Demoet van der Beke, żonie gdańskiego burmistrza oraz fundatora kaplicy Jedenastu Tysięcy Dziewic.

Organy i muzyka w bazylice

W zachodniej części kościoła znajduje się barokowy prospekt organowy przeniesiony z gdańskiego kościoła św. Jana. Bogato dekorowana oprawa z figurami i ornamentami należy do najważniejszych elementów wyposażenia muzycznego świątyni.

Rozległe wnętrze posiada charakterystyczną, długą akustykę. W bazylice odbywają się koncerty, wydarzenia chóralne oraz Festiwal Muzyki Organowej. Terminy zależą od aktualnego kalendarza parafii i programu kulturalnego.

Podczas zwiedzania trzeba pamiętać, że bazylika pozostaje czynną świątynią. Koncerty i ruch turystyczny są podporządkowane nabożeństwom, uroczystościom oraz indywidualnej modlitwie.

Zwiedzanie Bazyliki Mariackiej

Bazylikę można zwiedzać przez cały rok. Według oficjalnych informacji obowiązujących w lipcu 2026 roku wnętrze jest udostępniane:

• w dni powszednie: od 8:30 do 17:30, a od 1 lipca do 31 sierpnia do 18:30;
• w niedziele i uroczystości: od 11:00 do 12:00 oraz od 13:00 do 17:30, a w lipcu i sierpniu do 18:30.

Bazyliki nie można zwiedzać podczas mszy, nabożeństw, ślubów, pogrzebów i innych uroczystości kościelnych. Fragment z Kaplicą Jezusa Miłosiernego jest wyłączony z ruchu turystycznego i przeznaczony na osobistą modlitwę oraz adorację.

Przed wizytą warto sprawdzić aktualne ogłoszenia parafialne, szczególnie w okresie świąt, festiwali, uroczystości miejskich i prac konserwatorskich.

Wejście na wieżę w 2026 roku

Oficjalna strona bazyliki podaje codzienne wejścia na wieżę od godziny 10:00. Standardowy harmonogram przewiduje udostępnienie do 18:00, natomiast w sezonie letnim publikowane są wydłużone godziny, sięgające 20:00. Ze względu na niejednoznaczny układ sezonowego harmonogramu termin najlepiej potwierdzić bezpośrednio przed przyjazdem.

Cegiełki na utrzymanie i konserwację bazyliki kosztują:

• 20 zł - bilet normalny na wieżę;
• 10 zł - bilet ulgowy na wieżę.

Wieża jest zamykana podczas burz, bardzo silnego wiatru i innych niebezpiecznych warunków pogodowych. Nawet po zakupie wejściówki dostępność tarasu może więc ulec zmianie.

Ile czasu przeznaczyć na wizytę?

Na spokojne obejrzenie głównego wnętrza, ołtarza, zegara astronomicznego, kaplic i epitafiów warto przeznaczyć około godziny.

Osoby planujące pokaz zegara o 11:57 oraz wejście na wieżę powinny zarezerwować od półtorej do dwóch godzin. W sezonie wakacyjnym mogą powstawać kolejki do kasy i na wąskie schody wieży.

Zwiedzanie najlepiej rozpocząć przed godziną 11:30. Pozwala to najpierw zobaczyć część wyposażenia, następnie obejrzeć teatr figur zegara, a później wejść na punkt widokowy.

Dostępność bazyliki

Główna przestrzeń kościoła jest rozległa i umożliwia poruszanie się wózkiem, jednak wejście może wymagać pokonania różnicy poziomów przy pomocy ustawianej okresowo rampy. Historyczna posadzka jest miejscami nierówna, a do części kaplic prowadzą stopnie.

Na wieżę prowadzą wąskie i strome schody. Nie ma windy, dlatego punkt widokowy jest niedostępny dla osób poruszających się na wózkach oraz wielu osób z ograniczoną sprawnością ruchową.

W bazylice nie ma ogólnodostępnej toalety. Informacje o zabytkach umieszczono na tablicach oraz pod kodami QR, jednak nie wszystkie materiały i przestrzenie są w pełni dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami wzroku lub słuchu.

Zasady zachowania

Bazylika jest przede wszystkim miejscem kultu religijnego. Podczas wizyty należy zachować ciszę, wyciszyć telefon i stosować ubiór odpowiedni dla świątyni.

Nie wolno wchodzić do przestrzeni oddzielonych barierkami, dotykać rzeźb ani opierać się o płyty nagrobne i zabytkowe elementy wyposażenia. Fotografowanie może być ograniczane podczas nabożeństw, koncertów i prac konserwatorskich.

Na wieżę najlepiej zabrać jedynie niewielki plecak. Duży bagaż utrudnia mijanie innych osób na krętych schodach.

Warto wiedzieć

• Budowę obecnej bazyliki rozpoczęto w 1343 roku.
• Ostatnią cegłę sklepienia położono w 1502 roku.
• Budowa trwała 159 lat.
• Świątynia ma około 105 metrów długości.
• Szerokość w transepcie przekracza 66 metrów.
• Sklepienia znajdują się około 30 metrów nad posadzką.
• Wnętrze otacza wieniec 31 kaplic.
• Zegar astronomiczny ma 14,5 metra wysokości.
• Pokaz jego figur odbywa się codziennie o 11:57.
• Ołtarz główny wykonano w latach 1510-1517.
• Na posadzce znajduje się około 400 płyt nagrobnych.
• W bazylice prezentowana jest kopia „Sądu Ostatecznego” Hansa Memlinga.
• Na taras widokowy prowadzi 409 stopni.
• Wieża ma około 82 metrów wysokości.
• Świątynia została poważnie zniszczona w 1945 roku.
• Od 1965 roku posiada tytuł bazyliki mniejszej.
• Bazylika znajduje się przy ulicy Podkramarskiej 5 w Gdańsku.

Kiedy najlepiej odwiedzić bazylikę?

Najspokojniej jest zwykle rano, przed pojawieniem się dużych grup wycieczkowych. Osoby zainteresowane zegarem astronomicznym powinny zaplanować pobyt tak, aby znaleźć się przy nim przed godziną 11:57.

Na wieżę najlepiej wchodzić podczas bezchmurnej, przejrzystej pogody. Rano światło dobrze oświetla część dachów Głównego Miasta, natomiast późne popołudnie zapewnia cieplejsze kolory i efektowne widoki w stronę Motławy.

Latem wnętrze bazyliki daje odpoczynek od upału, ale okolice zegara i wejścia na wieżę bywają zatłoczone. Jesienią i zimą liczba turystów jest mniejsza, jednak taras może być zamykany z powodu wiatru, opadów lub oblodzenia.

Co zobaczyć w pobliżu?

Bezpośrednio przy bazylice znajduje się ulica Mariacka, słynąca z kamiennych przedproży, sklepów z bursztynem i widoku na gotycką Bramę Mariacką. Uliczka prowadzi w stronę Motławy i Długiego Pobrzeża.

Obok świątyni stoi barokowa Kaplica Królewska z charakterystyczną fasadą i trzema kopułami. Zbudowano ją dla gdańskich katolików w czasie, gdy Kościół Mariacki należał do protestantów.

Kilka minut spaceru dzieli bazylikę od:

• Dworu Artusa i fontanny Neptuna;
• Ratusza Głównego Miasta;
• Długiego Targu;
• Żurawia nad Motławą;
• Muzeum Bursztynu;
• Muzeum Narodowego, do którego zbiorów należy oryginalny „Sąd Ostateczny” Memlinga;
• bazyliki św. Mikołaja;
• kościoła św. Jana.

Dłuższy spacer można kontynuować w stronę Wyspy Spichrzów, Muzeum II Wojny Światowej albo Europejskiego Centrum Solidarności.

Dlaczego warto odwiedzić Bazylikę Mariacką?

Bazylika Mariacka pokazuje skalę bogactwa i ambicji średniowiecznego Gdańska. Ogromna hala, wysokie sklepienia i dziesiątki kaplic tworzą przestrzeń, której rozmiar trudno w pełni ocenić z zewnątrz.

Świątynia jest jednocześnie galerią dawnej sztuki. Zegar astronomiczny, ołtarz główny, Piękna Madonna, grupa Ukrzyżowania, Tablica Dziesięciorga Przykazań, epitafia i płyty nagrobne pozwalają poznawać historię miasta poprzez dzieła fundowane przez jego mieszkańców.

Wejście na wieżę uzupełnia wizytę o widok na czerwone dachy Głównego Miasta, Motławę i port. Z tej perspektywy najlepiej widać, dlaczego masywna bryła kościoła od stuleci pozostaje najważniejszą dominantą historycznego centrum i zasługuje na tradycyjne określenie „Korony Gdańska”.