Białowieski Park Narodowy

Białowieski Park Narodowy - naturalna puszcza i kraina żubrów

Białowieski Park Narodowy chroni najcenniejszą część Puszczy Białowieskiej - jednego z najlepiej zachowanych naturalnych lasów nizinnych w Europie. Można tu zobaczyć stare drzewa, powalone pnie, rozlewiska oraz las odnawiający się bez typowej gospodarki leśnej.

Najbardziej rozpoznawalnym mieszkańcem puszczy jest żubr, największy lądowy ssak Europy. Spotkanie zwierzęcia żyjącego na wolności nie jest jednak pewne. Osoby, które chcą zobaczyć żubry podczas pobytu, powinny odwiedzić Rezerwat Pokazowy Żubrów.

Puszcza Białowieska na Liście UNESCO

Polska część Puszczy Białowieskiej została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1979 roku. Wpis rozszerzano później o tereny po stronie białoruskiej oraz kolejne obszary puszczy.

Wpis UNESCO obejmuje teren znacznie większy niż sam Białowieski Park Narodowy. Chronione są przede wszystkim stare lasy, naturalne procesy przyrodnicze oraz siedliska wielu rzadkich gatunków.

Co warto zobaczyć w Białowieskim Parku Narodowym?

Obszar ochrony ścisłej

Najcenniejszą część parku można poznać podczas wycieczki trasą „Do Dębu Jagiełły”. Prowadzi ona przez las, w którym drzewa pozostają na miejscu również po obumarciu, a przyroda rozwija się zgodnie z własnym rytmem.

Trasa ma około 7 kilometrów, a jej przejście zajmuje zwykle około 3-4 godzin. Można ją zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem posiadającym aktualną licencję Białowieskiego Parku Narodowego. Jeden przewodnik może prowadzić grupę liczącą najwyżej 10 osób.

Przewodnika należy zarezerwować przed zakupem biletu wstępu. Trasa nie jest oznakowana i prowadzi po naturalnej nawierzchni, na której występują korzenie, błoto, nierówności oraz powalone drzewa.

Rezerwat Pokazowy Żubrów

Rezerwat Pokazowy Żubrów jest najlepszym miejscem dla osób, które chcą zobaczyć żubra niezależnie od szczęścia podczas leśnej wędrówki.

W rozległych, zalesionych zagrodach żyją między innymi żubry, jelenie, sarny, łosie, dziki, wilki, ryś i koniki polskie. Zwierzęta mogą przebywać w głębi wybiegów, dlatego czasami trzeba chwilę poczekać, aż pojawią się w widocznym miejscu.

Rezerwat można zwiedzać samodzielnie. Na wizytę warto przeznaczyć około 1-1,5 godziny.

Muzeum Przyrodniczo-Leśne

Muzeum Przyrodniczo-Leśne przedstawia przyrodę, historię i charakterystyczne środowiska Puszczy Białowieskiej. Jest dobrym miejscem na rozpoczęcie pobytu, ponieważ pomaga zrozumieć procesy obserwowane później podczas spaceru po lesie.

Zwiedzanie wystawy stałej trwa około godziny. Razem z wystawami czasowymi warto zarezerwować około 1,5 godziny. Muzeum sprawdzi się również podczas deszczowej pogody.

Park Pałacowy

Park Pałacowy znajduje się w centrum Białowieży. Powstał wokół nieistniejącej już rezydencji myśliwskiej rosyjskich carów.

Na jego terenie znajdują się stawy, alejki, stare drzewa, zabytkowa brama oraz budynki związane z historią Białowieży. Park można zwiedzać samodzielnie i bez pośpiechu. Jest dobrym miejscem na spokojny spacer po wizycie w muzeum.

Szlaki dostępne bez przewodnika

Nie wszystkie części parku wymagają udziału przewodnika. Turyści indywidualni mogą samodzielnie korzystać z wyznaczonych tras w północnej części parku.

Do dostępnych szlaków należą między innymi:

• Carska Tropina,
• Wilczy Szlak,
• Wokół Uroczyska Głuszec,
• Tropem Żubra,
• ścieżka edukacyjna „Przez trzy zbiorowiska”,
• oznakowane szlaki rowerowe.

Po intensywnych opadach, podczas roztopów lub silnego wiatru niektóre trasy mogą być czasowo zamykane. Przed wyjściem należy sprawdzić aktualny komunikat turystyczny parku.

Żubry na wolności - zasady bezpieczeństwa

Żubry są dzikimi, silnymi i nieprzewidywalnymi zwierzętami. Nie wolno do nich podchodzić, dotykać ich ani dokarmiać.

Od wolno żyjącego żubra należy zachować odległość co najmniej 50 metrów. Jeśli zwierzę stoi na szlaku lub drodze, trzeba spokojnie się wycofać i pozostawić mu możliwość odejścia.

Większa szansa na zobaczenie wolno żyjących żubrów pojawia się zimą i wczesną wiosną, gdy zwierzęta gromadzą się w stada. Ich spotkania na konkretnej trasie nie można jednak zagwarantować.

Najlepszy czas na wizytę

Wiosna

To dobry okres dla osób zainteresowanych ptakami i budzącą się przyrodą. Trasy mogą być miejscami mokre i błotniste.

Lato

Długie dni sprzyjają pieszym i rowerowym wycieczkom. Gęsta roślinność utrudnia obserwowanie zwierząt, ale zapewnia cień podczas upałów.

Jesień

Puszcza przybiera intensywne barwy. We wrześniu można usłyszeć rykowisko jeleni, a chłodne i mgliste poranki tworzą dobre warunki do fotografowania.

Zima

Brak liści ułatwia obserwowanie wnętrza lasu, a żubry częściej tworzą większe stada. Trzeba jednak przygotować się na śnieg, oblodzenie, niską temperaturę i krótki dzień.

Informacje praktyczne dla turystów

Bilety i przewodnik

Bilety do obiektów parku można kupić w kasach oraz przez internet. Przed zakupem biletu na trasę „Do Dębu Jagiełły” należy najpierw zarezerwować licencjonowanego przewodnika.

Poruszanie się po parku

Można korzystać wyłącznie z udostępnionych szlaków, tras i ścieżek. Samodzielne wchodzenie do obszaru ochrony ścisłej jest zabronione.

Psy

Psów nie wolno wprowadzać na szlaki Obrębu Ochronnego Rezerwat, do Rezerwatu Pokazowego Żubrów ani do Muzeum Przyrodniczo-Leśnego. Wyjątkiem są psy asystujące.

Z psem można spacerować po Parku Pałacowym, ale zwierzę musi być prowadzone na smyczy i mieć kaganiec.

Co zabrać?

Na leśną wędrówkę warto przygotować:

• wygodne, nieprzemakalne obuwie,
• odzież przeciwdeszczową,
• wodę i niewielki prowiant,
• środek chroniący przed kleszczami i komarami,
• lornetkę,
• naładowany telefon,
• mapę wybranej trasy.

Podczas burzy i silnego wiatru nie należy wchodzić do lasu. Stare drzewa oraz martwe konary są naturalną częścią puszczy, ale w trudnych warunkach pogodowych mogą stanowić zagrożenie.

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie?

Na poznanie najważniejszych atrakcji Białowieży najlepiej przeznaczyć dwa dni.

Pierwszy dzień

• wycieczka z przewodnikiem trasą „Do Dębu Jagiełły”,
• Muzeum Przyrodniczo-Leśne,
• spacer po Parku Pałacowym.

Drugi dzień

• Rezerwat Pokazowy Żubrów,
• samodzielna wycieczka jednym z udostępnionych szlaków pieszych lub rowerowych.

Osoby zainteresowane fotografią przyrodniczą, obserwowaniem ptaków i dłuższymi wędrówkami powinny zaplanować pobyt trwający co najmniej trzy dni.

Co warto zobaczyć w pobliżu?

Pobyt w Białowieży można połączyć z odwiedzeniem:

• cerkwi św. Mikołaja w Białowieży,
• Skansenu Architektury Drewnianej Ludności Ruskiej Podlasia,
• Hajnówki,
• Narewki,
• Zalewu Siemianówka,
• miejscowości Krainy Otwartych Okiennic.

Dlaczego warto odwiedzić Białowieski Park Narodowy?

Białowieski Park Narodowy pozwala zobaczyć las, który znacznie różni się od uporządkowanych lasów gospodarczych. Stare drzewa, przewrócone pnie, naturalne rozlewiska i bogactwo zwierząt tworzą krajobraz spotykany dziś w Europie bardzo rzadko.

Największą wartością wizyty nie jest gwarancja spotkania wilka, rysia czy wolno żyjącego żubra. Jest nią możliwość wejścia do naturalnego lasu, poznania jego historii oraz obserwowania procesów zachodzących bez ciągłego porządkowania przestrzeni przez człowieka.