Kopalnia Soli Bochnia

Kopalnia Soli Bochnia - najstarsza kopalnia soli kamiennej w Polsce

Kopalnia Soli Bochnia jest najstarszą kopalnią soli kamiennej w Polsce. Jej historia rozpoczęła się w 1248 roku, a zachowane pod miastem chodniki, komory, kaplice i urządzenia pokazują rozwój górnictwa solnego od średniowiecza aż do XX wieku.

Obiekt jest Pomnikiem Historii i częścią wpisu „Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni” na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Co warto zobaczyć?

Historyczne wyrobiska

Bocheńskie podziemia zachowały ślady wielu stuleci pracy górników.

Można zobaczyć dawne chodniki, drewniane zabezpieczenia, urządzenia transportowe, ślady ręcznego urabiania skał oraz miejsca związane z pracą ludzi i koni.

Pierwszymi szybami powstałymi po odkryciu soli kamiennej były Gazaris i Sutoris. Sutoris należy do najstarszych punktów wydobywczych kopalni i jest obecnie wykorzystywany przy wybranych wariantach zwiedzania.

Podziemna Ekspozycja Multimedialna

Najpopularniejsza trasa łączy autentyczne wnętrza kopalni z projekcjami, dźwiękami i inscenizacjami przedstawiającymi historię wydobycia soli.

Zwiedzający poznają między innymi średniowiecznych górników, kupców, żupników i polskich władców związanych z funkcjonowaniem królewskich żup solnych.

Podstawowa trasa trwa około 3 godzin i obejmuje około 700 stopni.

Podziemna kolejka

Jedną z najbardziej charakterystycznych atrakcji jest przejazd kolejką górniczą „Kuba”.

Kolejka pozwala przemieścić się pomiędzy odległymi fragmentami kopalni i przejeżdża między innymi przez kaplicę św. Kingi.

Kaplica św. Kingi

Kaplica znajduje się na poziomie około 212 metrów pod ziemią.

Można zobaczyć w niej ołtarz, rzeźby i inne elementy związane z religijnością dawnych górników. Przez wnętrze kaplicy przebiega tor kolejki górniczej, co dobrze pokazuje połączenie miejsca kultu z codziennym życiem zakładu.

Podziemna przeprawa łodzią

Jednym z najbardziej niezwykłych wariantów zwiedzania jest przeprawa łodzią przez zalane solanką wyrobisko.

Trasa z łodzią trwa około 4 godzin i obejmuje około 700 stopni.

Z samej przeprawy mogą korzystać dzieci od ukończenia 3. roku życia. Bardziej rozbudowany wariant łączący łodzie z przejściem historyczną Końską Drogą przeznaczony jest dla dzieci od 7 lat.

Komora Ważyn

Komora Ważyn jest największą udostępnioną komorą bocheńskiej kopalni. Znajduje się około 250 metrów pod ziemią.

Dziś pełni funkcję rekreacyjną, gastronomiczną i noclegową. Znajdują się tutaj między innymi boisko sportowe, strefa zabaw oraz przestrzeń do odpoczynku.

Dodatkową atrakcją jest drewniana zjeżdżalnia o długości około 140 metrów, prowadząca z poziomu August do Komory Ważyn. Mogą z niej korzystać osoby od 9. roku życia.

Możliwy jest również osobny, około trzygodzinny pobyt rekreacyjny w Komorze Ważyn. Trzeba jednak pamiętać, że droga do komory obejmuje około 300 stopni.

Trasa „Solny Świadek”

Osobom poszukującym bardziej surowej i wymagającej formy zwiedzania przeznaczona jest trasa „Solny Świadek”.

Prowadzi przez jedne z najstarszych, wcześniej niedostępnych turystycznie wyrobisk. Nowoczesne elementy zostały tutaj ograniczone tak, aby nie dominowały nad historyczną przestrzenią.

Zwiedzanie rozpoczyna się zejściem schodami przy szybie Sutoris.

Trasa obejmuje około 1500 stopni, trwa około 4 godzin i jest przeznaczona dla osób powyżej 12. roku życia. Wymaga dobrej kondycji fizycznej.

Historia w skrócie

Jeszcze przed rozpoczęciem wydobycia soli kamiennej mieszkańcy okolicy pozyskiwali sól poprzez odparowywanie naturalnej solanki. Pierwsza wzmianka o miejscowym warzelnictwie pochodzi z 1198 roku.

W 1248 roku odkryto pod Bochnią złoża soli kamiennej. Studnie solankowe stały się początkiem pierwszych szybów Gazaris i Sutoris.

W 1253 roku Bochnia otrzymała prawo magdeburskie.

Od końca XIII wieku kopalnie w Bochni i Wieliczce tworzyły wraz z warzelniami królewskie przedsiębiorstwo znane jako Krakowskie Żupy Solne.

W 1368 roku Kazimierz Wielki wydał Statut żupny regulujący organizację kopalń i handel solą.

UNESCO i Pomnik Historii

W 2000 roku Kopalnia Soli Bochnia została uznana za Pomnik Historii.

W 2013 roku bocheńską kopalnię wraz z Zamkiem Żupnym w Wieliczce włączono do rozszerzonego wpisu UNESCO „Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni”.

Zespół dokumentuje rozwój europejskich technik górniczych od XIII do XX wieku.

Zwiedzanie z dziećmi

Podstawowa trasa z ekspozycją multimedialną oraz rodzinne „Królestwo Skarbnika” nie mają minimalnego wieku uczestnika.

Dzieci od 3 lat mogą korzystać z podziemnej przeprawy łodzią, od 7 lat z wariantu łączącego łodzie z Końską Drogą, natomiast 140-metrowa zjeżdżalnia jest dostępna od 9. roku życia.

Do kopalni nie można zabierać wózków dziecięcych. Dla najmłodszych lepszym rozwiązaniem jest nosidełko lub chusta.

Dostępność

Standardowa trasa obejmuje liczne schody i nie jest w pełni dostępna dla osób poruszających się na wózkach.

Kopalnia organizuje jednak specjalne warianty tras dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Dostępna wersja trasy z ekspozycją multimedialną nie obejmuje schodów - zjazd i wyjazd odbywają się windą.

Przygotowano również skróconą, dostępną wersję trasy „Solny Świadek”, także bez schodów.

Informacje praktyczne

Rodzaj obiektu: zabytkowa kopalnia soli, Pomnik Historii i obiekt UNESCO.

Zwiedzanie: wyłącznie z przewodnikiem.

Podstawowa trasa: około 3 godziny i około 700 stopni.

Trasa z łodzią: około 4 godziny.

„Solny Świadek”: około 4 godziny, około 1500 stopni, od 12. roku życia.

Temperatura: przez cały rok około 15-17°C.

Wilgotność: około 70%.

Ubiór: warto zabrać bluzę lub lekką kurtkę oraz wygodne, pełne obuwie.

Bilety: kupowane są na konkretną trasę i godzinę; ceny mogą zależeć od terminu i sposobu zakupu.

Atrakcje w pobliżu

Rynek w Bochni - historyczne centrum miasta, którego rozwój był bezpośrednio związany z kopalnią.

Bazylika św. Mikołaja - jedna z najważniejszych świątyń Bochni.

Muzeum im. Stanisława Fischera - dobre uzupełnienie wiedzy o historii miasta i regionu.

Dlaczego warto odwiedzić Kopalnię Soli Bochnia?

Bochnia wyróżnia się autentycznością podziemi i dużą różnorodnością tras.

Można przejechać kolejką górniczą, zobaczyć kaplicę św. Kingi, odpocząć w ogromnej Komorze Ważyn, przepłynąć łodzią przez zalane solanką wyrobisko albo wybrać wymagającą trasę prowadzącą przez mniej przekształcone partie kopalni.

To miejsce, w którym historia górnictwa jest nadal czytelna w autentycznych korytarzach, urządzeniach i śladach pozostawionych przez wiele pokoleń górników.