Podziemny Szczecin

Podziemne Trasy Szczecina - historia ukryta pod Dworcem Głównym

Pod Dworcem Głównym w Szczecinie znajduje się jeden z największych zachowanych w Polsce schronów cywilnych z okresu II wojny światowej. Podczas nalotów mógł pomieścić około 5 tys. osób. Dziś w jego betonowych korytarzach działają Podziemne Trasy Szczecina - Galeria Wystaw Tematycznych, która prowadzi przez historię wojennego Stettina, zimnej wojny i codzienności PRL-u.

Co warto zobaczyć?

Największą atrakcją jest sam schron - rozległy system korytarzy i pomieszczeń znajdujących się głęboko pod dworcem i sąsiednią skarpą.

Zachowały się grube żelbetowe ściany, fragmenty dawnej infrastruktury i pomieszczenia później wykorzystywane przez obronę cywilną.

Historyczną przestrzeń uzupełniają współczesne wystawy, rekonstrukcje, fotografie, filmy, efekty świetlne i dźwiękowe.

Historia schronu

Obiekt zbudowano podczas II wojny światowej jako schron przeciwlotniczy dla ludności ówczesnego niemieckiego Stettina.

Podczas budowy wykorzystano również elementy starszych podziemi związanych z XVIII-wiecznymi fortyfikacjami miasta.

Szczecin był ważnym portem, węzłem kolejowym i ośrodkiem przemysłowym, dlatego podczas wojny stał się celem alianckich bombardowań. Położenie schronu przy dworcu pozwalało szybko ukryć tysiące mieszkańców, pasażerów i pracowników kolei.

Schron podczas zimnej wojny

Po wojnie obiekt przejęły polskie władze i przystosowały go do potrzeb obrony cywilnej.

Powstały pomieszczenia dowodzenia i łączności, punkt medyczny, magazyny masek przeciwgazowych oraz zaplecze wykorzystywane podczas szkoleń.

Podziemia służyły szkoleniom obrony cywilnej pracowników kolei aż do lat 90. XX wieku.

Trasa „II Wojna Światowa”

Czerwona trasa przedstawia dzieje schronu i Szczecina podczas II wojny światowej.

Ekspozycje pokazują alarmy przeciwlotnicze, bombardowania miasta, życie ludności cywilnej, pracę robotników przymusowych oraz przejmowanie Szczecina przez polską administrację po zakończeniu wojny.

Część wystawy wykorzystuje światło, dźwięk i film, dlatego atmosfera może być bardziej intensywna niż w klasycznym muzeum.

Trasa „Zimna Wojna”

Niebieska trasa przenosi zwiedzających do okresu powojennego.

Można zobaczyć rekonstrukcję punktu dowodzenia, magazyn masek, pomieszczenie łączności, punkt medyczny i wyposażenie związane z działalnością Obrony Cywilnej.

Ekspozycja pokazuje również propagandę oraz atmosferę strachu przed możliwym konfliktem atomowym.

„Selfie z PRL-em”

Żółta trasa ma lżejszy charakter i opowiada o życiu codziennym w PRL-u.

W tematycznych pomieszczeniach można zobaczyć wyposażenie mieszkań, dawne produkty, elementy mody i popkultury oraz aranżacje nawiązujące do charakterystycznych realiów Polski Ludowej.

Wśród atrakcji znajdują się m.in. ogromna puszka paprykarza szczecińskiego oraz scenografia inspirowana filmem „Miś”.

Autentyczny schron i współczesna ekspozycja

Warto pamiętać, że nie wszystkie oglądane wnętrza zachowały wygląd z czasów wojny.

Część pomieszczeń została współcześnie zaaranżowana na potrzeby wystawy. Autentyczne pozostają natomiast przede wszystkim podziemna konstrukcja, układ korytarzy, grube ściany oraz część infrastruktury związanej ze schronem i późniejszą obroną cywilną.

Jak wygląda zwiedzanie?

Turyści indywidualni przechodzą wszystkie trzy trasy samodzielnie, kierując się kolorowymi oznaczeniami.

Nie trzeba wcześniej rezerwować wizyty ani dołączać do grupy z przewodnikiem.

Na przejście ekspozycji warto przeznaczyć około 1-1,5 godziny. Osoby dokładnie czytające informacje i oglądające materiały filmowe mogą spędzić pod ziemią więcej czasu.

Z dziećmi

Podziemia mogą być interesujące dla rodzin, szczególnie ze starszymi dziećmi.

Trzeba jednak pamiętać, że część wojennej ekspozycji wykorzystuje ciemność, dźwięki syren, odgłosy bombardowania i intensywne oświetlenie. Dla najmłodszych lub szczególnie wrażliwych dzieci niektóre fragmenty mogą być niepokojące.

Osoby z silną klaustrofobią również powinny uwzględnić charakter miejsca przed wejściem.

Informacje praktyczne

Wejście znajduje się na terenie Dworca Głównego w Szczecinie, przy peronie 1.

Turyści indywidualni kupują bilety na miejscu. Jeden bilet obejmuje wszystkie trzy trasy.

Wewnątrz przez cały rok panuje temperatura około 14°C, dlatego również latem warto zabrać bluzę lub lekką kurtkę.

Fotografowanie na użytek prywatny jest dozwolone, natomiast filmowanie może być ograniczone.

Godziny działania mogą się zmieniać, dlatego przed wizytą warto sprawdzić najnowszy komunikat operatora.

Atrakcje w pobliżu

Zamek Książąt Pomorskich - dawna siedziba Gryfitów i jeden z najważniejszych zabytków Szczecina.

Centrum Dialogu „Przełomy” - muzeum poświęcone powojennej historii Szczecina i przemianom społecznym.

Wały Chrobrego - reprezentacyjne tarasy widokowe nad Odrą i jeden z symboli miasta.

Dlaczego warto odwiedzić?

Podziemne Trasy Szczecina pozwalają poznać dwa różne okresy zagrożenia zapisane w jednym autentycznym obiekcie. Podczas II wojny światowej schron chronił mieszkańców przed nalotami, a później został przystosowany do potrzeb obrony cywilnej czasów zimnej wojny. Dziś historyczne korytarze połączono z rozbudowaną ekspozycją, dzięki czemu wizyta jest jednocześnie lekcją historii i nietypowym doświadczeniem podczas zwiedzania Szczecina.