Rynek w Świdnicy - historyczne serce kupieckiego miasta
Rynek w Świdnicy jest jednym z najciekawszych historycznych placów Dolnego Śląska. Jego średniowieczny układ otaczają kamienice wielokrotnie przebudowywane w kolejnych epokach - od gotyku i renesansu po barok, klasycyzm i historyzm.
W centrum znajduje się rozległy blok śródrynkowy z dawnym ratuszem, Muzeum Dawnego Kupiectwa i odbudowaną wieżą ratuszową. Plac zdobią również barokowe fontanny, rzeźby i Kolumna Świętej Trójcy.
Co warto zobaczyć?
Ratusz i blok śródrynkowy
Świdnicki ratusz ma średniowieczne pochodzenie i przez stulecia był centrum władz miejskich oraz handlu.
W jego najbardziej reprezentacyjnej części zachowała się późnogotycka Sala Rajców. Jej sklepienia zdobią polichromie z około 1537 roku przedstawiające Sąd nad jawnogrzesznicą, Sąd Ostateczny i Ukrzyżowanie Chrystusa.
W bloku śródrynkowym mieściły się również dawne kramy, ławy handlowe i pomieszczenia związane z kupiecką historią miasta.
Wieża Ratuszowa
Jednym z symboli Świdnicy jest wieża ratuszowa.
Jej poprzedniczka została poważnie uszkodzona podczas XVIII-wiecznych walk o miasto, a 5 stycznia 1967 roku zawaliła się w wyniku nieprawidłowo prowadzonych prac budowlanych w sąsiedztwie.
Po ponad czterdziestu latach wieżę odbudowano. Prace rozpoczęły się w 2010 roku, a obiekt udostępniono turystom 17 listopada 2012 roku.
Nowa wieża ma 57,63 m wysokości i nawiązuje wyglądem do historycznej budowli.
Panorama Świdnicy
Na najwyższym poziomie znajduje się taras widokowy.
Można z niego oglądać historyczne centrum miasta, wysoką wieżę świdnickiej katedry, okolice Kościoła Pokoju oraz dalszy krajobraz Dolnego Śląska. Przy dobrej widoczności widać Masyw Ślęży i pasma Sudetów.
W wieży działa winda prowadząca do poziomu tarcz zegarowych. Ostatni odcinek na taras widokowy trzeba pokonać schodami.
Muzeum Dawnego Kupiectwa
W dawnym ratuszu działa Muzeum Dawnego Kupiectwa, utworzone w 1967 roku.
Placówka specjalizuje się w historii handlu, dawnych systemach miar i wag oraz dziejach gospodarczych Świdnicy.
Można zobaczyć między innymi:
- rekonstrukcje dawnych sklepów i kramów,
- zabytkowe wagi i odważniki,
- historyczne kasy sklepowe i urządzenia liczące,
- dawną stację paliw,
- przedmioty związane z handlem i rzemiosłem,
- ekspozycję poświęconą historii Świdnicy,
- makietę dawnego miasta.
Częścią muzeum jest również zabytkowa Sala Rajców.
Zakres wystaw może się czasowo zmieniać z powodu remontów i przygotowywania nowych ekspozycji.
Świdnica - miasto kupców i piwa
Rozwój Świdnicy był przez stulecia związany z handlem.
Kupcy sprowadzali między innymi przyprawy, sól oraz towary luksusowe, a jednym z najważniejszych produktów eksportowych miasta było piwo.
W XIV-XVI wieku piwo świdnickie trafiało między innymi do Wrocławia, Krakowa, Pragi, Torunia, Budy, Heidelbergu i Pizy. W wielu miastach działały lokale nazywane „piwnicami świdnickimi”.
Z handlem piwem wiąże się także słynna wojna piwna z lat 1380-1382, czyli konflikt pomiędzy władzami Wrocławia a tamtejszą kapitułą katedralną.
Fontanny z Atlasem i Neptunem
Rynek zdobi zespół barokowych fontann.
Do najbardziej efektownych należą dzieła świdnickiego rzeźbiarza Georga Leonharda Webera.
Fontanna z Atlasem powstała w 1716 roku. Monumentalny tytan dźwigający sklepienie niebieskie należy do najbardziej charakterystycznych rzeźb placu.
Fontanna z Neptunem pochodzi z 1732 roku i nawiązuje do wodnej symboliki oraz antycznej mitologii.
W pozostałych narożnikach znajdują się dwie kolejne zabytkowe fontanny.
Kolumna Świętej Trójcy
Jednym z najstarszych barokowych monumentów Rynku jest Kolumna Świętej Trójcy.
Wykonano ją z czerwonego piaskowca i ustawiono w 1693 roku. Jej fundatorem był Joachim von Sinzendorf, starosta księstwa świdnicko-jaworskiego.
Autor rzeźbiarskiej kompozycji pozostaje nieznany.
Zabytkowe kamienice
Podczas spaceru warto zwracać uwagę nie tylko na całe pierzeje, ale również na detale fasad.
Za późniejszymi elewacjami wielu budynków zachowały się znacznie starsze mury, piwnice i portale.
Do najbardziej charakterystycznych należą między innymi kamienice Pod Złotym Chłopkiem, Pod Hermesem, Pod Złotą Koroną i Pod Złotym Okrętem.
Figura Hermesa - patrona kupców i podróżnych - jest jednocześnie symbolicznym przypomnieniem handlowej historii Świdnicy.
Ławeczka Marii Cunitz
Przed Muzeum Dawnego Kupiectwa znajduje się pomnik-ławeczka Marii Cunitz, jednej z najważniejszych astronomów XVII wieku związanych ze Śląskiem.
Uczona została przedstawiona z dziełem „Urania propitia” i symbolem sfery niebieskiej.
Można usiąść obok postaci astronomki, dlatego pomnik stał się również popularnym miejscem pamiątkowych zdjęć.
Jak wygląda zwiedzanie?
Sam Rynek jest ogólnodostępną przestrzenią miejską i można go zwiedzać o dowolnej porze.
Na spokojny spacer po placu i obejrzenie najważniejszych kamienic, fontann oraz rzeźb wystarczy około godziny.
Jeżeli wizytę połączy się z Muzeum Dawnego Kupiectwa i wejściem na Wieżę Ratuszową, warto przeznaczyć około 2-3 godzin.
Dostępność
Płyta Rynku jest dostępna bez schodów, ale znaczna część nawierzchni wykonana jest z kamiennej kostki.
Wieża Ratuszowa posiada windę umożliwiającą dotarcie do VIII kondygnacji - poziomu tarcz zegarowych. Ostatni odcinek na właściwy taras widokowy prowadzi schodami.
Dostępność historycznych pomieszczeń Muzeum Dawnego Kupiectwa może różnić się w zależności od części ekspozycji.
Informacje praktyczne
Rodzaj obiektu: historyczny Rynek i zespół ratuszowy.
Najważniejsze atrakcje: Wieża Ratuszowa, Muzeum Dawnego Kupiectwa, Sala Rajców, barokowe fontanny, Kolumna Świętej Trójcy i zabytkowe kamienice.
Rynek: dostępny bezpłatnie przez całą dobę.
Wieża i muzeum: osobno biletowane.
Czas wizyty: około godziny na sam Rynek lub 2-3 godziny wraz z muzeum i wieżą.
Atrakcje w pobliżu
Kościół Pokoju - wpisana na listę UNESCO świątynia szachulcowa z XVII wieku, położona kilkanaście minut spacerem od Rynku.
Katedra św. Stanisława i św. Wacława - monumentalna gotycka świątynia z jedną z najwyższych wież kościelnych w Polsce.
Muzeum Piwowarstwa - powstający oddział Muzeum Dawnego Kupiectwa związany z tradycją słynnego świdnickiego piwa.
Dlaczego warto odwiedzić Rynek w Świdnicy?
Świdnicki Rynek łączy piękną architekturę z historią miasta, które przez stulecia należało do najważniejszych ośrodków handlowych regionu.
Kolorowe kamienice, barokowe rzeźby i fontanny tworzą atrakcyjną przestrzeń spacerową, a Muzeum Dawnego Kupiectwa pozwala lepiej zrozumieć źródła dawnej zamożności miasta.
Wejście na odbudowaną Wieżę Ratuszową jest dobrym zakończeniem wizyty - z góry można zobaczyć zarówno średniowieczny układ centrum, jak i najważniejsze zabytki Świdnicy.
Zobacz także
Powiązane miejsca, trasy i inspiracje, które mogą przydać się przy planowaniu kolejnej części wycieczki.
