Wieża kościoła łaski w Kożuchowie

Wieża Kościoła Łaski w Kożuchowie - pozostałość dawnej Winnicy Jezusowej

Wieża Kościoła Łaski w Kożuchowie jest ostatnim monumentalnym fragmentem jednej z sześciu protestanckich świątyń wzniesionych na Śląsku na początku XVIII wieku. Sam kościół nie istnieje, ale około 45-metrowa wieża przypomina o dawnej „Winnicy Jezusowej” i wielowiekowej historii miejscowej społeczności ewangelickiej.

Najważniejsze informacje

Kościół Łaski w Kożuchowie powstał w latach 1709-1710 jako jedna z sześciu świątyń, na których budowę zezwolono śląskim ewangelikom w następstwie ugody altransztadzkiej.

Pierwotna świątynia nie posiadała wieży. Zachowaną do dzisiaj murowaną dzwonnicę dobudowano dopiero w 1826 roku.

Po rozebraniu głównego korpusu kościoła wieża pozostała samotną dominantą dawnego zespołu ewangelickiego.

Co warto zobaczyć?

Najważniejszym zabytkiem jest oczywiście sama klasycystyczna wieża, stojąca obecnie przy Placu Ewangelickim.

Warto spojrzeć również na jej otoczenie. Po dawnym kompleksie ewangelickim zachowały się trzy XVIII-wieczne domy, które służyły duchownym, nauczycielom i osobom obsługującym świątynię.

Podczas spaceru można także spróbować wyobrazić sobie skalę nieistniejącego kościoła, który pierwotnie zajmował znaczną część dzisiejszego placu.

Czym były Kościoły Łaski?

Kościoły Łaski powstały na początku XVIII wieku w następstwie zmian w sytuacji śląskich protestantów.

Zgodę na budowę sześciu nowych świątyń otrzymały wspólnoty w Kożuchowie, Żaganiu, Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Miliczu i Cieszynie.

Kożuchowski kościół nosił nazwę „Winnica Jezusowa”. Powstał poza średniowiecznymi murami miasta i początkowo miał konstrukcję szachulcową.

Historia w skrócie

Kościół zbudowano w latach 1709-1710. Była to duża protestancka świątynia z emporami, mogąca pomieścić bardzo wielu wiernych z Kożuchowa i okolic.

W 1826 roku dobudowano istniejącą do dziś murowaną wieżę. W XIX wieku pierwotną konstrukcję kościoła stopniowo zastępowano bardziej trwałą zabudową murowaną.

Po II wojnie światowej liczba miejscowych ewangelików gwałtownie spadła. W 1962 roku dawny kościół przeznaczono na magazyn zbożowy, a później jego główny korpus został rozebrany. Źródła różnią się w datowaniu tych prac - Gmina Kożuchów wskazuje 1968 rok, natomiast Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków 1973 rok.

Pozostawiono jedynie wieżę.

Co stało się z wyposażeniem?

Nie wszystko z nieistniejącego kościoła zostało utracone.

Przed rozbiórką uratowano część polichromowanych desek dawnego stropu. Po konserwacji podzielono je na sceny o tematyce biblijnej i umieszczono w kilku kościołach na terenie województwa lubuskiego.

Część pozostałego wyposażenia również została przeniesiona do innych świątyń.

Jak wygląda zwiedzanie?

Wieża nie funkcjonuje obecnie jako regularnie udostępniana atrakcja z kasą, ustalonymi godzinami otwarcia i czynnym tarasem widokowym.

Najbezpieczniej traktować ją jako zabytek do oglądania z zewnątrz podczas spaceru po Kożuchowie. Aktualna strona miasta prezentuje wieżę jako jeden z elementów zabytkowego Kożuchowa, ale nie podaje możliwości regularnego wejścia do wnętrza.

Informacje praktyczne

Charakter obiektu: zabytkowa wieża dawnego kościoła ewangelickiego.

Powstanie kościoła: 1709-1710.

Budowa wieży: 1826 rok.

Styl wieży: klasycystyczny.

Zwiedzanie wnętrza: brak potwierdzonego regularnego udostępniania.

Bilety: brak stałego cennika turystycznego.

Wizyta: obiekt najlepiej zobaczyć podczas spaceru po historycznej części Kożuchowa.

Atrakcje w pobliżu

Zamek w Kożuchowie - dawna siedziba książęca, w której obecnie działa Centrum Kultury „Zamek”.

Mury obronne i lapidarium - zachowane fragmenty średniowiecznych obwarowań oraz wyjątkowy zespół dawnych nagrobków pozwalają lepiej poznać wielowyznaniową historię miasta.

Wieża Kościoła Łaski warto zobaczyć przede wszystkim jako świadectwo nieistniejącej już świątyni i protestanckiej historii Kożuchowa. Jej znaczenie nie polega na możliwości wejścia na punkt widokowy, lecz na historii miejsca - samotna wieża pokazuje zarówno skalę dawnego Kościoła Łaski, jak i straty, jakie poniosło lokalne dziedzictwo w XX wieku.