Wieża widokowa na Lubaniu

Wieża widokowa na Lubaniu - niezwykła panorama Tatr, Pienin i Jeziora Czorsztyńskiego

Wieża widokowa na Lubaniu jest jednym z najciekawszych punktów widokowych w Gorcach. Drewniana konstrukcja stoi na zachodnim wierzchołku Lubania, wznoszącym się na wysokość 1211 metrów n.p.m. Ze znajdującej się ponad koronami drzew platformy można podziwiać Tatry, Pieniny, Jezioro Czorsztyńskie, dolinę Dunajca oraz liczne pasma Beskidów.

Obiekt nosi imię majora Józefa Chlipały „Lubańskiego”. Został wybudowany w 2015 roku i szybko stał się jednym z symboli południowo-wschodniej części Gorców. Dotarcie do wieży wymaga pieszej wędrówki, dlatego wizyta na Lubaniu jest nie tylko wejściem na punkt widokowy, lecz także pełnowartościową górską wycieczką.

Lubań - najwyższy szczyt Pasma Lubania

Lubań jest najwyższym wzniesieniem rozległego Pasma Lubania, tworzącego południowo-wschodnią część Gorców. Masyw rozciąga się pomiędzy doliną Dunajca, Krościenkiem nad Dunajcem, Ochotnicą, Przełęczą Knurowską i okolicami Kluszkowiec.

Szczyt znajduje się w wyjątkowo atrakcyjnym miejscu. Od południa otwierają się widoki na Podhale, Spisz, Jezioro Czorsztyńskie i Tatry. Na wschodzie widać Pieniny oraz Pasmo Radziejowej w Beskidzie Sądeckim, na północy Beskid Wyspowy, a na zachodzie kolejne wzniesienia Gorców. Przy wyjątkowo przejrzystym powietrzu można dostrzec również Babią Górę.

Przed powstaniem wieży panoramę częściowo zasłaniały drzewa. Wysoka konstrukcja pozwoliła wynieść platformę ponad korony lasu i ponownie uczyniła Lubań jednym z najważniejszych punktów obserwacyjnych w tej części Beskidów.

Drewniana wieża na zachodnim wierzchołku

Wieża ma około 30 metrów wysokości, natomiast główna platforma widokowa znajduje się na poziomie około 20 metrów. Prowadzi na nią 138 drewnianych stopni, rozdzielonych pomostami ułatwiającymi odpoczynek podczas wchodzenia. Na górze umieszczono tablice panoramiczne pomagające rozpoznać widoczne szczyty i pasma. Platforma jest monitorowana przez całą dobę.

Konstrukcja składa się z masywnych drewnianych słupów połączonych systemem belek i zastrzałów. Schody poprowadzono wewnątrz wieży, a górną platformę osłania wysoki dach. Dzięki temu punkt widokowy ma charakterystyczną sylwetkę widoczną z wielu polan i grzbietów otaczających Lubań.

Wieża może sprawiać wrażenie bardzo wysokiej, szczególnie podczas ostatniego odcinka wejścia. Pomosty znajdujące się pomiędzy kolejnymi biegami schodów umożliwiają jednak stopniowe pokonywanie wysokości. Osoby odczuwające silny lęk przestrzeni powinny wcześniej ocenić swoje możliwości.

Co widać z wieży na Lubaniu?

Największe wrażenie robi panorama południowa. Przy odpowiedniej pogodzie ponad Pogórzem Spisko-Gubałowskim wyrasta cały łańcuch Tatr - od Tatr Bielskich i Wysokich po Tatry Zachodnie. Poniżej widoczne są miejscowości Podhala i Spisza oraz długa, błękitna tafla Jeziora Czorsztyńskiego.

W krajobrazie można rozpoznać także dwa zamki stojące na przeciwnych brzegach jeziora: Zamek Dunajec w Niedzicy i ruiny Zamku Czorsztyn. Przy bardzo dobrej widoczności zabudowania są niewielkimi punktami, ale położenie obu warowni można łatwo ustalić dzięki charakterystycznemu kształtowi zbiornika.

Na wschodzie znajdują się Pieniny z Trzema Koronami i Sokolicą, dolina Dunajca oraz wzniesienia Beskidu Sądeckiego. Dalej ciągnie się Pasmo Radziejowej, którego najwyższe partie przekraczają 1200 metrów n.p.m.

Widok północny obejmuje Beskid Wyspowy. Poszczególne szczyty wyrastają tutaj jako odrębne, zalesione wyspy, spośród których najbardziej charakterystyczna jest Mogielica. W kierunku zachodnim widać grzbiety Gorców, a przy sprzyjających warunkach także masyw Babiej Góry.

Najlepsza pora na podziwianie panoramy

Najlepsze warunki widokowe często pojawiają się jesienią i zimą, gdy powietrze jest chłodne, suche i bardziej przejrzyste. Tatry mogą być wtedy widoczne z niezwykłą dokładnością, a śnieżne szczyty wyraźnie odcinają się od ciemniejszych pasm położonych bliżej Lubania.

Latem korzystne warunki panują zazwyczaj rano, zanim nad górami rozwiną się chmury. Wschody i zachody słońca potrafią być wyjątkowo efektowne, lecz planując wycieczkę o nietypowej porze, trzeba uwzględnić konieczność przejścia szlaku po zmroku oraz zabrać latarkę czołową.

Podczas burzy, silnego wiatru, oblodzenia albo intensywnych opadów nie należy wchodzić na wieżę. Gminny regulamin przypomina, że szlaki mają naturalną nawierzchnię, mogą pojawiać się na nich powalone drzewa, śnieg i lód, a turysta powinien dostosować wyprawę do aktualnych warunków atmosferycznych.

Pasterska przeszłość Lubania

Stoki Lubania przez wieki były intensywnie wykorzystywane przez pasterzy. Na rozległej polanie szczytowej, nazywanej Wierchem Lubania, stały szałasy, w których podczas letniego wypasu mieszkali juhasi. Hale dostarczały trawy dla owiec i bydła, a otwarty krajobraz zapewniał dalekie widoki.

Po ograniczeniu wypasu znaczna część polan zaczęła zarastać. Dzisiejszy krajobraz Lubania jest więc rezultatem zarówno naturalnych procesów, jak i wielowiekowej działalności człowieka.

Na Wierchu Lubania zachowało się niewielkie torfowisko, a w pobliżu można zobaczyć skałki określane jako Samorody. Wraz z polaną, ruinami schroniska i bazą namiotową tworzą one interesujące otoczenie wieży.

Jeden z najstarszych celów turystycznych w Gorcach

Ze względu na rozległe widoki Lubań należał do pierwszych gorczańskich szczytów, na które wyznaczono znakowany szlak turystyczny. Trasa z Krościenka nad Dunajcem powstała już w 1912 roku.

Dzisiaj jej przebieg jest częścią czerwonego Głównego Szlaku Beskidzkiego. Wędrowcy mogą dojść na Lubań od strony Krościenka, a następnie kontynuować marsz długim grzbietem w kierunku Przełęczy Knurowskiej i Turbacza. Cały odcinek jest przeznaczony dla osób przygotowanych na długą, wielogodzinną wędrówkę.

Pierwsze schronisko na Lubaniu

W 1937 roku na polanie szczytowej wybudowano pierwsze schronisko turystyczne. Już 3 września 1939 roku okolice Lubania zajęły oddziały niemieckie i słowackie, które urządziły na szczycie nocny biwak.

Od 1943 roku schronisko, prowadzone przez małżeństwo Durkalców, było wykorzystywane jako ważna baza partyzantów Armii Krajowej. Położenie wysoko w górach i możliwość obserwowania okolicy zapewniały dobre warunki do ukrycia, przekazywania wiadomości i organizowania spotkań.

We wrześniu 1944 roku niemiecka ekspedycja spaliła budynek. Podczas akcji zginęli partyzanci Aleksander Krzystyniak „Szarotka” i Ignacy Gorczewski „Brzoza”. W pobliżu ruin stoi krzyż upamiętniający te wydarzenia.

Pozostałości schroniska znajdują się w lesie, niedaleko studenckiej bazy namiotowej. Teren jest ogólnodostępny, ale przy oglądaniu kamiennych reliktów należy zachować ostrożność.

Drugie schronisko i kolejny pożar

W latach 70. XX wieku podjęto próbę przywrócenia na Lubaniu stałego schroniska. Nowy obiekt funkcjonował jednak niewiele ponad dwa lata i również został zniszczony przez pożar.

Do dzisiaj na szczycie nie ma całorocznego, tradycyjnego schroniska górskiego. Wędrowcy powinni więc zabrać odpowiednią ilość wody i żywności oraz nie zakładać, że na miejscu zawsze będzie można kupić posiłek.

Studencka Baza Namiotowa Lubań

Latem na polanie pod szczytem działa Studencka Baza Namiotowa Lubań, prowadzona przez Studenckie Koło Przewodników Górskich z Krakowa. Położona jest na wysokości około 1200 metrów n.p.m. i zaliczana do najwyżej usytuowanych baz namiotowych w Beskidach.

W sezonie można tu przenocować w namiocie i otrzymać prosty posiłek. Baza ma charakter turystyczny, a nie hotelowy - warunki są podstawowe, zależne od pogody i możliwości organizatorów.

Położenie bazy sprawia, że Lubań jest popularnym miejscem noclegowym dla osób przechodzących Główny Szlak Beskidzki. Można stąd obserwować zachód i wschód słońca bez konieczności schodzenia w doliny.

Ołtarz i krzyż papieski

W pobliżu wieży znajduje się kamienny ołtarz i krzyż papieski upamiętniający górskie wędrówki Karola Wojtyły. Zostały ustawione w 50. rocznicę jego pierwszego pobytu w Gorcach, z inicjatywy ówczesnego proboszcza Ochotnicy Dolnej, księdza Stanisława Wojcieszaka.

Na kamiennej tablicy umieszczono słowa Jana Pawła II: „Gorce bardzo kochałem, a na Lubaniu wiele razy byłem”. Przy ołtarzu odbywają się okazjonalne nabożeństwa i spotkania religijne.

Najpopularniejszy szlak z Przełęczy Snozka

Jednym z najczęściej wybieranych wariantów jest niebieski szlak z Przełęczy Snozka, położonej pomiędzy Kluszkowcami i Krośnicą. Podejście zajmuje około dwóch i pół godziny w jedną stronę.

Trasa prowadzi przez zalesiony grzbiet i miejscami otwarte polany. Jej początek znajduje się w pobliżu charakterystycznego pomnika Władysława Hasiora, nazywanego Organami. Szlak jest pozbawiony trudności technicznych, ale obejmuje kilkaset metrów podejścia i miejscami może być stromy lub błotnisty.

Wariant ze Snozki jest dobrym wyborem dla osób, które chcą wejść na wieżę i wrócić tego samego dnia tą samą trasą. Cała wycieczka wraz ze zwiedzaniem szczytu zajmuje zwykle około pięciu-sześciu godzin.

Szlak z Ochotnicy Dolnej

Z centrum Ochotnicy Dolnej można przygotować pętlę prowadzącą zielonym szlakiem przez dolinę Potoku Kudowskiego, główny grzbiet Pasma Lubania i Jaworzyny Ochotnickie.

Oficjalnie opisana trasa ma około 14 kilometrów, 810 metrów sumy podejść i zajmuje przeciętnie około pięciu godzin. Została zakwalifikowana jako trudna przede wszystkim ze względu na przewyższenie oraz strome fragmenty, a nie przeszkody wymagające wspinaczki.

Samochód można pozostawić na parkingu w centrum Ochotnicy Dolnej. Początkowy odcinek prowadzi drogami w dolinie, natomiast później szlak wznosi się przez las na główny grzbiet.

Podejście z Tylmanowej

Inna możliwość prowadzi z osiedla Jurki w Tylmanowej. Trasa na szczyt ma około sześciu kilometrów w jedną stronę, ale suma podejść wynosi aż 885 metrów. Przejście zajmuje około trzech godzin i wymaga dobrej kondycji.

Wędrując z Tylmanowej, można zobaczyć dolinę Dunajca, Kalwarię Tylmanowską, Białą Skałę oraz fragmenty dawnych polan. Ostatnia część prowadzi przez Wierch Lubania, w pobliżu bazy namiotowej, torfowiska i ruin schroniska.

Czerwony szlak z Krościenka

Z Krościenka nad Dunajcem na Lubań prowadzi czerwony Główny Szlak Beskidzki. Jest to historyczny kierunek podejścia, wytyczony po raz pierwszy w 1912 roku. Trasa biegnie przez Marszałek i długi, zalesiony grzbiet.

Podejście z Krościenka jest dłuższe i bardziej wymagające niż wariant z Przełęczy Snozka. Nagrodą są jednak spokojniejsze odcinki, widoki na dolinę Dunajca oraz możliwość przejścia całego wschodniego fragmentu Pasma Lubania.

Informacje praktyczne

Wieża znajduje się na szczycie Lubania, na terenie gminy Ochotnica Dolna. Jej współrzędne to około 49.489336, 20.338880. Nie prowadzi do niej publiczna droga dostępna dla samochodów - ostatni odcinek każdej wycieczki trzeba pokonać pieszo.

Według oficjalnej informacji Gminy Ochotnica Dolna wieża jest dostępna dla turystów przez cały rok. Nie obowiązują określone godziny wejść, ale możliwość bezpiecznego korzystania z obiektu zależy od pogody, stanu szlaku i ewentualnych czasowych ograniczeń.

Szlaki w tym rejonie przebiegają częściowo po gruntach prywatnych. Należy poruszać się wyłącznie wyznaczonymi drogami, nie skracać zakrętów i przestrzegać zakazów wstępu związanych z prowadzonymi pracami leśnymi.

Dostępność dla dzieci i osób z ograniczoną mobilnością

Wycieczka może być atrakcyjna dla dzieci przyzwyczajonych do górskich wędrówek. Najłagodniejszym z popularnych wariantów jest zazwyczaj niebieski szlak z Przełęczy Snozka, choć także on obejmuje długie podejście i nierówną nawierzchnię.

Na platformę prowadzi 138 schodów. Młodsze dzieci powinny pozostawać pod stałym nadzorem dorosłych, szczególnie na schodach, pomostach i górnym tarasie.

Naturalna nawierzchnia szlaków, kamienie, korzenie, błoto oraz duże przewyższenia sprawiają, że miejsce nie jest dostępne dla klasycznych wózków dziecięcych ani osób poruszających się na wózkach. W przypadku najmłodszych dzieci praktyczniejszym rozwiązaniem jest odpowiednie nosidełko górskie.

Co zabrać na Lubań?

Niezależnie od wybranego wariantu warto zabrać:

• wygodne buty z podeszwą zapewniającą dobrą przyczepność,
• zapas wody i jedzenia,
• kurtkę przeciwdeszczową i dodatkową warstwę odzieży,
• mapę, aplikację turystyczną albo pobrany ślad trasy,
• latarkę czołową przy planowaniu wschodu lub zachodu słońca,
• zimą raczki, kijki i odpowiednio ciepłą odzież.

Na grzbiecie pogoda może być wyraźnie chłodniejsza i bardziej wietrzna niż w dolinie. Gminny regulamin zaleca uwzględnianie opadów, burz, śniegu, oblodzenia i możliwych naturalnych przeszkód na szlaku.

Co zobaczyć w pobliżu?

Podczas wycieczki warto zobaczyć nie tylko samą wieżę, ale również:

• Wierch Lubania i sezonową bazę namiotową,
• ruiny dawnego schroniska,
• krzyż partyzancki,
• skałki Samorody,
• torfowisko na polanie,
• ołtarz i krzyż papieski,
• widokowe Jaworzyny Ochotnickie.

W dalszej okolicy znajdują się Jezioro Czorsztyńskie, zamki w Niedzicy i Czorsztynie, góra Wdżar, Krościenko nad Dunajcem oraz szlaki Pienińskiego Parku Narodowego. Dzięki temu wyprawę na Lubań można połączyć z kilkudniowym pobytem na pograniczu Gorców, Pienin i Podhala.

Cztery wieże Gminy Ochotnica Dolna

Wieża na Lubaniu należy do grupy czterech obiektów widokowych promowanych przez Gminę Ochotnica Dolna. Pozostałe znajdują się na Gorcu, Magurkach i Suchym Groniu, znanym również jako Koziarz.

Gmina przygotowała turystyczne wyzwanie „Zdobywca 4 wież”. Uczestnicy mogą rejestrować odwiedziny w aplikacji, dodawać zdjęcia wykonane na platformach i po zaliczeniu wszystkich obiektów zdobyć pamiątkową odznakę.

Ciekawostki o wieży widokowej na Lubaniu

• Lubań wznosi się na wysokość 1211 metrów n.p.m.
• Wieżę wybudowano w 2015 roku.
• Obiekt nosi imię majora Józefa Chlipały „Lubańskiego”.
• Konstrukcja ma około 30 metrów wysokości.
• Platforma widokowa znajduje się na wysokości około 20 metrów.
• Na górę prowadzi 138 schodów.
• Taras wyposażono w tablice panoramiczne.
• Wieża jest monitorowana przez całą dobę.
• Oficjalnie pozostaje dostępna przez cały rok.
• Pierwszy znakowany szlak na Lubań wytyczono już w 1912 roku.
• Pierwsze schronisko powstało w 1937 roku.
• Podczas II wojny światowej służyło jako baza partyzantów Armii Krajowej.
• Niemcy spalili budynek we wrześniu 1944 roku.
• Drugie schronisko, wybudowane w latach 70. XX wieku, również zniszczył pożar.
• Latem pod szczytem działa jedna z najwyżej położonych baz namiotowych w Beskidach.
• Karol Wojtyła wielokrotnie wędrował po Lubaniu.
• Ze szczytu można jednocześnie zobaczyć Gorce, Tatry, Pieniny, Beskid Sądecki i Beskid Wyspowy.

Dlaczego warto odwiedzić wieżę na Lubaniu?

Wieża na Lubaniu oferuje jedną z najbardziej rozległych panoram w polskich Beskidach. W jednym miejscu można oglądać wysokie, skaliste Tatry, łagodne grzbiety Gorców i Beskidu Wyspowego, wapienne szczyty Pienin oraz Jezioro Czorsztyńskie z zamkami w Niedzicy i Czorsztynie.

Dużą wartością jest również sama droga. Niezależnie od wybranego szlaku wycieczka prowadzi przez lasy, polany i grzbiety zachowujące ślady pasterskiej historii Gorców. Na szczycie spotykają się opowieści o dawnych juhasach, pierwszych turystach, partyzantach Armii Krajowej, Karolu Wojtyle i współczesnych wędrowcach korzystających ze studenckiej bazy namiotowej.

Lubań nie jest atrakcją, którą ogląda się przez kilka minut po opuszczeniu samochodu. Panorama z wieży stanowi nagrodę za kilkugodzinny wysiłek, a połączenie widoków, historii i górskiego krajobrazu sprawia, że szczyt należy do najciekawszych celów wycieczkowych w Gorcach.