Zamek Tropsztyn w miejscowości Wytrzyszczka to wyjątkowy przykład prywatnej rewitalizacji zabytku, który z kompletnej ruiny stał się jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych na trasie między Brzeskiem a Nowym Sączem.
Historia: Od rycerzy po Inków
Początki zamku sięgają XIII wieku, kiedy to służył on jako strażnica na szlaku handlowym biegnącym wzdłuż doliny Dunajca.
-
Właściciele: Pierwszymi włodarzami byli prawdopodobnie przedstawiciele rodu Ośmiorogów. W XIV wieku zamek przeszedł w ręce rodu Chebdów, a później rodziny Gierałtów.
-
Upadek: W XVI wieku warownia stała się siedzibą „rycerzy-rozbójników”, co doprowadziło do jej zburzenia w 1574 roku na polecenie starosty nowosądeckiego. Przez następne 400 lat zamek pozostawał w ruinie.
Legenda o skarbie Inków
To najbardziej intrygujący rozdział w historii Tropsztyna. Według legendy, jeden z potomków właścicieli zamku (Sebastian Berzeviczy) pod koniec XVIII wieku sprowadził tu z Peru księżniczkę Uminę, ostatnią spadkobierczynię inkaskiego tronu.
-
Mieli oni ukryć w podziemiach zamku część legendarnego skarbu Inków oraz dokumenty dotyczące ich losów.
-
Choć do dziś nie znaleziono złota, historia ta przyciąga do Wytrzyszczki poszukiwaczy przygód i badaczy zagadek historycznych.
Architektura i Rekonstrukcja
Zamek, jaki widzimy dzisiaj, to efekt gigantycznej pracy rekonstrukcyjnej podjętej w latach 90. XX wieku przez obecnego właściciela - Fundację „Tropsztyn”.
-
Styl: Obiekt został odbudowany w duchu gotyckim, z zachowaniem oryginalnych fragmentów murów.
-
Charakterystyka: Warownia posiada charakterystyczną, wysoką wieżę obronną, z której rozpościera się widok na Dolinę Dunajca, oraz dziedziniec otoczony murami. Wewnątrz znajdują się wystawy poświęcone historii Inków, Indian oraz dziejom samej budowli.
Stan obecny i zwiedzanie
Zamek Tropsztyn wyróżnia się tym, że jest udostępniany dla turystów tylko w sezonie letnim (lipiec i sierpień). W pozostałe miesiące prowadzone są tam prace konserwatorskie i naukowe.
-
Podczas zwiedzania można zobaczyć m.in. lochy, wejście do zasypanego tunelu, wieżę widokową oraz liczne eksponaty związane z kulturą Ameryki Południowej.




