Pałac w Zaborze to jeden z najcenniejszych zabytków województwa lubuskiego i perła architektury barokowej w tym regionie. Choć technicznie jest to pałac, ze względu na swój obronny charakter, potężną bryłę i otaczającą go suchą fosę (nad którą przerzucono mosty), często bywa nazywany zamkiem.
Budowę rezydencji ukończono w 1677 roku na zlecenie hrabiego Johanna Heinricha von Dünnewalda, generała kawalerii cesarskiej. Budowla ma kształt podkowy, składa się z trzech skrzydeł i jest zwieńczona wieżami z barokowymi hełmami. Elewacje zdobią bogate detale architektoniczne, a wnętrza (mimo zniszczeń) wciąż kryją ślady dawnej świetności, w tym stiukowe dekoracje.
Historia pałacu jest niezwykle barwna dzięki jego właścicielom:
- Rodzina Cosel: W 1744 roku majątek kupił Fryderyk August Cosel - nieślubny syn króla Polski Augusta II Mocnego i jego słynnej faworyty, Hrabiny Cosel. To za jego czasów pałac zyskał swój najbardziej reprezentacyjny wygląd, a wnętrza przebudowano w stylu rokokowym.
- Rodzina Schönaich-Carolath: Od końca XVIII wieku aż do 1945 roku pałac należał do tego potężnego rodu. Z Zaboru pochodziła Hermina, druga żona ostatniego cesarza Niemiec Wilhelma II Hohenzollerna (nazywana „Cesarzową z Zaboru”).
Warto wspomnieć, że w 1813 roku w pałacu gościł Napoleon Bonaparte.
Po II wojnie światowej obiekt został upaństwowiony i ograbiony z cennego wyposażenia. Od lat powojennych do dzisiaj pełni funkcję Centrum Leczenia Dzieci i Młodzieży.
W ostatnich latach Zabór stał się sercem lubuskiego winiarstwa. Na południowym stoku, tuż przy pałacu, powstała Winnica Samorządowa (największa w Polsce, o powierzchni 35 hektarów) oraz nowoczesne Lubuskie Centrum Winiarstwa, co czyni to miejsce obowiązkowym punktem dla enoturystów. Pałac otacza zabytkowy park krajobrazowy, który łączy się z kompleksem leśnym, tworząc malowniczą całość.
