Sztolnia jest częścią skomplikowanego systemu odwadniającego, który był kluczowy dla rozwoju górnictwa ołowiu, srebra i cynku na tym terenie.
Historia i funkcja obiektu
Budowa Głębokiej Sztolni Fryderyk trwała w latach 1821-1834. Jej zadaniem było grawitacyjne odprowadzanie wody z kopalnianych chodników do rzeki Dramy.
-
Osiągnięcie inżynieryjne: Sztolnia była budowana metodą „podziemnego przebicia" między szybami, co przy ówczesnej technologii pomiarowej wymagało niezwykłej precyzji.
-
Turystyka: Już w 1957 roku udostępniono fragment sztolni dla turystów, co czyni ją jednym z najstarszych tego typu obiektów w Polsce.
Unikatowy przepływ łodziami
Zwiedzanie sztolni odbywa się w sposób wyjątkowy - turyści pokonują trasę łodziami, które są przepychane przez przewodnika (kasztelana) odpychającego się od ścian wyrobiska.
-
Szyby Sylwester i Ewa: Zwiedzanie zaczyna się od zejścia krętymi schodami w głąb szybu „Sylwester" (30 m głębokości) lub „Ewa" (20 m głębokości). Trasa prowadzi między tymi dwoma szybami.
-
Wąskie gardła: Chodnik sztolni ma zaledwie ok. 1,2-1,5 m szerokości, co potęguje wrażenie bliskości surowej skały (dolomitu).
Skąd nazwa „Czarny Pstrąg"?
Nazwa pochodzi od pstrągów, które niegdyś wpływały do sztolni z rzeki Dramy. W świetle lamp karbidowych, ze względu na specyficzne oświetlenie i czystość wody, ryby te wydawały się obserwatorom czarne. Do dziś podczas przepływu można czasem dostrzec ryby lub nietoperze zimujące w chłodnych zakamarkach.
UNESCO i walory przyrodnicze
W 2017 roku Sztolnia, wraz z całą Kopalnią Ołowiu, Srebra i Cynku w Tarnowskich Górach, została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
-
Mikroklimat: Pod ziemią panuje stała temperatura ok. 10°C, a wilgotność sięga 90%.
-
Park Repecki: Wyjście ze sztolni znajduje się w pięknym parku krajobrazowym, co czyni to miejsce idealnym na połączenie lekcji historii z rekreacją.
