Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port
Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port znajduje się w dzielnicy Nowy Port, przy wejściu do Portu Gdańsk. Jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych latarni morskich polskiego wybrzeża i ważnym świadectwem historii żeglugi oraz miasta Gdańska.
Historia
Obecną latarnię wzniesiono w latach 1893-1894, zastępując starszy obiekt nawigacyjny. Jej uruchomienie było związane z dynamicznym rozwojem portu gdańskiego pod koniec XIX wieku. Budowla szybko stała się jednym z najważniejszych znaków nawigacyjnych południowego Bałtyku.
Latarnia działała do 1984 roku, kiedy jej funkcję przejęła nowoczesna latarnia w Porcie Północnym. Po wyłączeniu obiekt wpisano do rejestru zabytków, a po renowacji udostępniono turystom.
Pierwsza elektryczna latarnia Bałtyku
Jednym z największych osiągnięć technicznych było zastosowanie światła elektrycznego. Latarnia w Nowym Porcie była pierwszą latarnią morską nad Bałtykiem wykorzystującą tę technologię, co znacznie zwiększyło bezpieczeństwo żeglugi.
Kula czasu
Na szczycie wieży znajdowała się tzw. kula czasu - urządzenie służące do synchronizacji chronometrów okrętowych. Codziennie o określonej godzinie kula opadała, umożliwiając kapitanom statków dokładne ustawienie zegarów niezbędnych do wyznaczania pozycji na morzu. Zrekonstruowana kula działa ponownie od 2008 roku.
Związek z Westerplatte
Latarnia zapisała się w historii II wojny światowej. To właśnie z jej okolic przekazano sygnał do rozpoczęcia ostrzału Westerplatte 1 września 1939 roku. Na murach budynku do dziś można odnaleźć ślady uszkodzeń związanych z tamtymi wydarzeniami.
Architektura
Budowla ma charakterystyczną ośmioboczną formę zwężającą się ku górze. Wieża wraz z galerią widokową osiąga około 27 metrów wysokości i nawiązuje wyglądem do dawnej latarni morskiej w Cleveland w stanie Ohio.
Muzeum i punkt widokowy
Od 2004 roku latarnia jest dostępna dla zwiedzających. W jej wnętrzu można oglądać historyczne urządzenia optyczne, eksponaty związane z latarnictwem morskim oraz historią portu. Ze szczytu rozciąga się panorama Portu Gdańsk, Westerplatte, Zatoki Gdańskiej oraz części Trójmiasta.
Warto wiedzieć
- Zbudowana w latach 1893-1894.
- Uruchomiona w 1894 roku.
- Wyłączona z eksploatacji w 1984 roku.
- Była pierwszą elektryczną latarnią morską nad Bałtykiem.
- Wysokość wieży wynosi około 27-31 metrów (w zależności od sposobu pomiaru).
- Od 2004 roku jest udostępniona do zwiedzania.
- Na szczycie działa zrekonstruowana kula czasu.
Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port należy do najciekawszych zabytków techniki na polskim wybrzeżu. Łączy historię żeglugi, rozwój nowoczesnej nawigacji oraz ważne wydarzenia z dziejów Gdańska i Westerplatte, będąc jednocześnie jednym z najatrakcyjniejszych punktów widokowych miasta.
