Piramida w Zagórzanach - Egipski ślad w Małopolsce
Mauzoleum w Zagórzanach (powiat gorlicki) to jeden z najbardziej oryginalnych obiektów sepulkralnych w południowej Polsce. Ta 10-metrowa budowla, wzniesiona w latach 30. XX wieku, jest grobowcem hrabiego Adama Skrzyńskiego i jego rodziny. Zaprojektował ją wybitny architekt Teodor Talowski, zwany „polskim Gaudim”, który nadał jej formę pomniejszonej piramidy Cheopsa (w skali 1:8).
Krzyż na szczycie
To, co wyróżnia piramidę w Zagórzanach na tle innych tego typu obiektów w Polsce (np. piramidy w Rapie), to wieńczący ją duży, betonowy krzyż. Miało to symbolizować zwycięstwo chrześcijaństwa nad śmiercią i pogaństwem oraz połączenie tradycji Wschodu i Zachodu. Nad wejściem widniał niegdyś napis: „Wiara, Nadzieja, Miłość”, z którego dziś pozostały tylko zatarte ślady.
Tajemnicza aura
Obiekt przez lata po II wojnie światowej niszczał i był plądrowany, co nadało mu aurę tajemniczości i grozy. Surowa, betonowo-kamienna bryła, ukryta w dzikim, starym parku, wciąż robi niesamowite wrażenie, stanowiąc świadectwo dawnej potęgi rodu Skrzyńskich, właścicieli pobliskiego pałacu i pól naftowych.
Warto wiedzieć
- Dostępność: Piramida znajduje się w nieco zaniedbanym fragmencie parku podworskim, niedaleko kościoła w Zagórzanach. Teren jest ogólnodostępny i bezpłatny.
- Dojście: Najlepiej zaparkować przy kościele parafialnym pw. św. Bartłomieja (również projektu Talowskiego!) w Zagórzanach. Stamtąd trzeba przejść pieszo ścieżką w dół, w stronę zadrzewienia. Piramida jest ukryta w zaroślach, latem może być słabo widoczna z daleka.
- Wnętrze: Wejście do piramidy jest zamurowane/zakratowane. Nie ma możliwości zwiedzania środka, można jedynie zajrzeć przez otwory.
- Pałac: W pobliżu (po drugiej stronie drogi) znajdują się ruiny neogotyckiego Pałacu Skrzyńskich. Teren pałacu jest jednak własnością prywatną, jest ogrodzony i dostępny do oglądania tylko zza płotu.
- Obuwie: Ścieżka do piramidy bywa błotnista, zarośnięta trawą i pokrzywami - warto mieć pełne buty i długie spodnie.
- Okolica: Zagórzany leżą ok. 6 km od Gorlic. To doskonały punkt na trasie szlakiem cmentarzy z I wojny światowej (np. Pustki w Łużnej).
