Stalowy Dom - Żelazny eksperyment na Śląsku
Stalowy Dom (niem. Stahlhaus) przy ulicy Cmentarnej w Zabrzu to ewenement na skalę światową. Wzniesiony w 1927 roku w zaledwie 26 dni (!), był odważnym eksperymentem huty Donnersmarcka. Inżynierowie chcieli sprawdzić, czy stalowe płyty odlewane w hucie mogą zastąpić tradycyjną cegłę w budownictwie masowym.
Konstrukcja jak z klocków
Ściany budynku składają się z gotowych, stalowych elementów o grubości ok. 1 cm, które skręcano na miejscu śrubami. Mimo obaw o korozję i zimno, dom okazał się niezwykle trwały i ciepły (dzięki izolacji z żużla i korka). Choć planowano budowę całego osiedla takich domów, projekt okazał się zbyt drogi i poprzestano na jednym egzemplarzu.
Ikona modernizmu
Surowa, szara bryła budynku z charakterystycznymi nitami i podziałami płyt jest dziś ikoną architektury modernistycznej i industrialnej. To żywy pomnik innowacyjności śląskiego przemysłu.
Warto wiedzieć
- Dostępność: Stalowy Dom jest budynkiem mieszkalnym (wciąż mieszkają w nim lokatorzy!).
- Zwiedzanie: Obiekt można podziwiać wyłącznie z zewnątrz. Nie ma możliwości wejścia do mieszkań czy na klatkę schodową (domofon). Należy uszanować prywatność mieszkańców i nie hałasować pod oknami.
- Lokalizacja: Dom znajduje się przy ul. Cmentarnej 7D w Zabrzu (dzielnica Zandka), niedaleko cmentarza żydowskiego.
- Renowacja: W ostatnich latach budynek przeszedł renowację elewacji (oczyszczenie stali), dzięki czemu odzyskał swój metaliczny blask.
- Zdjęcia: Najlepiej fotografować go w słoneczny dzień, gdy światło wydobywa fakturę stalowych płyt.
- Okolica: Warto pospacerować po dzielnicy Zandka (osiedle patronackie huty Donnersmarck) oraz odwiedzić pobliskie Muzeum Górnictwa Węglowego.
