Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku - historia Solidarności i przemian demokratycznych
Europejskie Centrum Solidarności znajduje się obok historycznej Bramy nr 2 Stoczni Gdańskiej i Pomnika Poległych Stoczniowców 1970. To nowoczesna instytucja kultury opowiadająca historię Solidarności, opozycji demokratycznej oraz przemian, które doprowadziły do upadku systemu komunistycznego w Polsce i innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Charakterystyczny budynek pokryty rdzawą stalą corten nawiązuje do stoczniowych kadłubów i przemysłowej przeszłości tej części Gdańska. Wewnątrz znajdują się wystawy, archiwum, biblioteka, przestrzenie edukacyjne, ogród zimowy oraz bezpłatny taras widokowy.
Co warto zobaczyć?
Wystawa stała
Najważniejszą częścią ECS jest rozbudowana wystawa stała poświęcona narodzinom Solidarności i pokojowym przemianom demokratycznym.
Oryginalne dokumenty, fotografie, nagrania, przedmioty i multimedia pokazują realia życia w PRL, rozwój opozycji demokratycznej, strajki w Stoczni Gdańskiej, powstanie NSZZ „Solidarność”, wprowadzenie stanu wojennego oraz drogę prowadzącą do przemian 1989 roku.
Ekspozycja nie ogranicza się do historii Polski. Pokazuje również wpływ Solidarności na zmiany polityczne zachodzące w innych krajach Europy Środkowej i Wschodniej.
Wystawa STOCZNIA
Wystawa „STOCZNIA | Człowiek. Przemysł. Miasto” przedstawia ponad 150 lat historii gdańskiego przemysłu stoczniowego.
Duży nacisk położono na ludzi pracujących w stoczniach oraz wpływ wielkiego przemysłu na rozwój miasta i życie jego mieszkańców. To dobre uzupełnienie wystawy głównej, ponieważ pozwala lepiej zrozumieć środowisko, w którym narodził się ruch Solidarności.
Taras widokowy
Na poziomie 6 znajduje się bezpłatny taras widokowy położony około 25 metrów nad ziemią. Można stąd zobaczyć tereny dawnej Stoczni Gdańskiej, Salę BHP, historyczne żurawie, zabudowania postoczniowe oraz panoramę Gdańska.
Taras jest dostępny, gdy pozwalają na to warunki atmosferyczne.
Ogród zimowy
Warto zajrzeć również do ogrodu zimowego - dużej, ogólnodostępnej przestrzeni z roślinnością, przeznaczonej do odpoczynku, spotkań i wydarzeń. Do tej części ECS można wejść bez biletu na wystawy.
Jak wygląda zwiedzanie?
Wystawę stałą najlepiej zwiedzać z audioprzewodnikiem, którego wypożyczenie jest wliczone w cenę biletu.
Pełna ścieżka dla dorosłych trwa około 2,5-3 godzin. Dostępna jest również krótsza wersja audioprzewodnika oraz specjalna ścieżka rodzinna. Na wystawie STOCZNIA podstawowa trasa z audioprzewodnikiem zajmuje około 45 minut.
Jeżeli planujesz obejrzeć obie ekspozycje, wejść na taras i odpocząć w przestrzeniach wspólnych, na wizytę warto przeznaczyć przynajmniej 3 godziny.
Liczba osób rozpoczynających zwiedzanie wystawy stałej w określonych przedziałach czasowych jest ograniczona, dlatego w sezonie turystycznym warto wcześniej kupić bilet online.
Historia w skrócie
Pomysł stworzenia instytucji dokumentującej historię Solidarności pojawił się pod koniec lat 90. XX wieku. W 1999 roku powstała Fundacja Centrum Solidarności, której jednym z celów było doprowadzenie do utworzenia przyszłego centrum.
W 2005 roku, podczas obchodów 25. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych, na placu Solidarności podpisano akt erekcyjny Europejskiego Centrum Solidarności.
Instytucję kultury Europejskie Centrum Solidarności formalnie powołano w 2007 roku, a rok później rozpoczęła działalność w tymczasowej siedzibie na terenie dawnej Stoczni Gdańskiej.
W międzynarodowym konkursie architektonicznym na nową siedzibę zwyciężyła gdańska pracownia FORT. Budynek obłożono charakterystyczną stalą corten, której rdzawa powierzchnia nawiązuje do stalowych elementów kadłubów statków.
Budowę obecnej siedziby rozpoczęto w 2010 roku, a w maju 2011 roku wmurowano kamień węgielny. Nowy gmach został oficjalnie otwarty 30 sierpnia 2014 roku.
Poznaj pełną historię obiektu
Europejskie Centrum Solidarności od początku miało być czymś więcej niż muzeum. Oprócz dokumentowania historii Solidarności rozwija działalność edukacyjną, naukową, kulturalną i społeczną.
Znaczenie instytucji zostało docenione również na arenie międzynarodowej. W 2016 roku ECS otrzymało Nagrodę Muzealną Rady Europy. W 2021 roku wystawa stała została uhonorowana Nagrodą Dziedzictwa Europejskiego / Europa Nostra za sposób przedstawiania dziedzictwa Solidarności, praw człowieka i zaangażowania obywatelskiego.
Informacje praktyczne
Rodzaj obiektu: muzeum historyczne oraz centrum edukacyjne, naukowe i kulturalne.
Czas zwiedzania: pełna ścieżka wystawy stałej trwa około 2,5-3 godzin. Wystawę STOCZNIA można zwiedzić w około 45 minut.
Audioprzewodnik: wliczony w cenę biletu na wystawę stałą i wystawę STOCZNIA. Dostępnych jest kilka wersji językowych oraz specjalne ścieżki dla rodzin i osób z niepełnosprawnościami.
Wstęp do budynku: nie wymaga biletu. Bezpłatnie można korzystać między innymi z ogólnodostępnych przestrzeni ECS i ogrodu zimowego.
Taras widokowy: wstęp bezpłatny. Dostępność zależy od warunków atmosferycznych.
Godziny wystaw: od maja do września wystawy są otwarte codziennie, dłużej w weekendy. Od października do kwietnia wtorek jest dniem technicznym i wystawy pozostają zamknięte. Przed wizytą warto sprawdzić dokładne godziny.
Bilety: ze względu na godzinowe limity wejść na wystawę stałą w sezonie warto kupić bilet wcześniej przez internet.
Parking: pod budynkiem znajduje się parking na 280 samochodów, w tym wyznaczone miejsca dla osób z niepełnosprawnościami.
Dostępność: budynek wyposażony jest w windy i rozwiązania ułatwiające poruszanie się osobom z ograniczoną mobilnością. Na wystawie dostępne są również rozwiązania przeznaczone dla osób z dysfunkcją wzroku i słuchu.
Atrakcje w pobliżu
Brama nr 2 Stoczni Gdańskiej
Historyczna brama jest jednym z najważniejszych miejsc związanych ze strajkami sierpniowymi 1980 roku. Znajduje się bezpośrednio przy ECS i stanowi naturalny kolejny punkt zwiedzania.
Pomnik Poległych Stoczniowców 1970
Monument stojący na placu Solidarności upamiętnia robotników zabitych podczas wydarzeń Grudnia 1970. Trzy potężne krzyże należą do najważniejszych symboli współczesnej historii Gdańska.
Sala BHP
Na terenie dawnej stoczni znajduje się również Sala BHP, w której 31 sierpnia 1980 roku podpisano Porozumienie Gdańskie kończące strajk i otwierające drogę do powstania Solidarności.
Muzeum II Wojny Światowej
Kilkunastominutowy spacer pozwala dotrzeć do Muzeum II Wojny Światowej, którego rozbudowana ekspozycja przedstawia konflikt przede wszystkim z perspektywy ludności cywilnej i mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej.
Główne Miasto
Z ECS można kontynuować spacer w stronę historycznego centrum Gdańska. Warto zobaczyć ulicę Długą, Długi Targ, Ratusz Głównego Miasta, Bazylikę Mariacką i nabrzeże Motławy.
Dlaczego warto odwiedzić Europejskie Centrum Solidarności?
Europejskie Centrum Solidarności pozwala zrozumieć, dlaczego wydarzenia w Stoczni Gdańskiej miały znaczenie daleko wykraczające poza historię Polski. Nowoczesna wystawa, autentyczne pamiątki, historyczne otoczenie dawnej stoczni oraz bezpłatny taras widokowy sprawiają, że ECS jest jednym z najważniejszych miejsc do odwiedzenia podczas poznawania Gdańska.
