Litwinka w Czarnej Górze - punkt widokowy z panoramą Tatr
Litwinka w Czarnej Górze należy do najbardziej efektownych, a jednocześnie łatwo dostępnych punktów widokowych na polskim Spiszu. Ze wzniesienia o wysokości około 902 m n.p.m. rozciąga się szeroka panorama Tatr, Pienin, Gorców, doliny Białki oraz miejscowości Spisza i Podhala.
Najbardziej charakterystycznym elementem miejsca jest Krzyż Milenijny wzniesiony w 2000 roku. Obok znajdują się drewniana altana, ławki i tablica ułatwiająca rozpoznawanie widocznych pasm.
Co warto zobaczyć?
Największą atrakcją jest panorama dostępna bez konieczności wchodzenia na wieżę.
Przy dobrej pogodzie można zobaczyć:
- Tatry Bielskie,
- Tatry Wysokie,
- Tatry Zachodnie,
- Pieniny,
- Gorce,
- dolinę Białki,
- miejscowości Spisza i Podhala.
Otwarte położenie sprawia, że widok jest bardzo rozległy. Szczególnie efektownie Tatry prezentują się rano oraz przed zachodem słońca.
Czarna Góra czy Litwinka?
W materiałach turystycznych funkcjonują różne określenia tego miejsca.
Oficjalna strona Gminy Bukowina Tatrzańska używa przede wszystkim nazwy Czarna Góra, natomiast punkt widokowy jest powszechnie nazywany Litwinką. Spotyka się również określenie Litwińska Grapa.
W praktyce wszystkie te nazwy są używane przy opisywaniu popularnego punktu widokowego ponad doliną Białki.
Krzyż Milenijny
Na szczycie stoi około 20-metrowy Krzyż Milenijny, wzniesiony w 2000 roku dla upamiętnienia dwóch tysięcy lat chrześcijaństwa.
Inicjatorem jego budowy był ówczesny proboszcz parafii Przemienienia Pańskiego w Czarnej Górze, o. Hubert Kasztelan.
Stalowa konstrukcja nawiązuje formą do krzyża na Giewoncie i stała się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu Czarnej Góry.
Miejsce ma również charakter religijny, dlatego podczas odbywających się tutaj nabożeństw i uroczystości należy zachować odpowiedni szacunek.
Altana i panorama
Obok krzyża znajduje się drewniana altana widokowa z ławkami.
Umieszczona w pobliżu tablica panoramiczna pomaga rozpoznawać poszczególne pasma i szczyty.
Altana pozwala odpocząć podczas spaceru i chroni przed słońcem lub lekkim deszczem, nie jest jednak schronieniem przeznaczonym na czas burzy.
Początki polskiego szybownictwa
Czarna Góra zajmuje ważne miejsce w historii polskiego lotnictwa.
W 1923 roku rozegrano tutaj pierwszy ogólnopolski konkurs szybowcowy. Były to pionierskie zawody w czasach, gdy w Polsce dopiero rozwijano konstrukcje bezsilnikowych statków powietrznych.
Do rywalizacji przygotowano dziewięć konstrukcji, a szybowce startowały przy użyciu lin gumowych.
Największy sukces odniósł SL-1 Akar, skonstruowany przez Adama Karpińskiego. Na Akarze startowali między innymi Tadeusz Karpiński i Ryszard Bartel. Tadeusz Karpiński wykonał najdłuższy lot konkursu trwający 3 minuty i 6 sekund.
Wydarzenie zapoczątkowało sportową rywalizację polskich konstruktorów i pilotów szybowcowych.
Pamiątka po zawodach
O lotniczej historii Czarnej Góry przypomina pomnik ustawiony w pobliżu punktu widokowego.
Upamiętnia pionierów polskiego szybownictwa i pierwsze zawody rozegrane tutaj w 1923 roku.
Takie połączenie szerokiego widoku z ciekawą historią lotnictwa wyróżnia Litwinkę spośród innych punktów widokowych w regionie.
Jak dojechać?
Do punktu widokowego można dojechać od strony Czarnej Góry.
Końcowy odcinek prowadzi asfaltową drogą pod górę. Jest ona miejscami wąska i stroma, dlatego podczas mijania innych samochodów należy zachować ostrożność.
W rejonie punktu widokowego dostępne są miejsca postojowe. W pogodne weekendy, podczas zachodów słońca oraz zimą może być jednak znacznie więcej odwiedzających.
Wejście piesze
Na Litwinkę można również wejść pieszo z zabudowań Czarnej Góry.
Podejście nie wymaga specjalistycznych umiejętności górskich, ale trzeba pokonać wyraźną różnicę wysokości. Część trasy może prowadzić drogą wykorzystywaną również przez samochody.
Dzięki temu miejsce może być zarówno krótkim przystankiem samochodowym, jak i celem niewielkiego spaceru.
Najlepsza pora na wizytę
Litwinka jest szczególnie popularna podczas wschodów i zachodów słońca.
Po przejściu frontu atmosferycznego lub podczas chłodniejszych, suchych dni widoczność może być bardzo dobra, a tatrzański horyzont wyjątkowo wyraźny.
Ze względu na otwarty charakter wzniesienia warto pamiętać, że wiatr może być tutaj znacznie silniejszy niż w dolinie.
Informacje praktyczne
Charakter miejsca. Jest to ogólnodostępny plenerowy punkt widokowy, a nie wieża, muzeum ani klasyczna biletowana atrakcja.
Czas wizyty. Na obejrzenie panoramy, zdjęcia i krótki odpoczynek warto przeznaczyć około 30-60 minut.
Dostępność. Panorama jest dostępna bez pokonywania schodów. Teren przy krzyżu obejmuje jednak trawiaste i nierówne fragmenty oraz nachylenia.
Z dziećmi. Możliwość dojazdu wysoko na grzbiet sprawia, że Litwinka jest dobrym celem rodzinnej wycieczki. Dzieci należy pilnować ze względu na ruch samochodów i otwarty teren.
Pogoda. Podczas burzy nie należy pozostawać na odsłoniętym wzniesieniu ani w pobliżu wysokiego metalowego krzyża.
Zima. Stroma droga dojazdowa może być zaśnieżona lub oblodzona, dlatego przed wjazdem warto ocenić aktualne warunki.
Atrakcje w pobliżu
W samej Czarnej Górze warto odwiedzić Zagrodę Korkoszów, będącą oddziałem Muzeum Tatrzańskiego i prezentującą tradycyjne gospodarstwo spiskie.
Niedaleko znajdują się również Przełom Białki, Białka Tatrzańska, Bukowina Tatrzańska i Jurgów.
Podczas dłuższej wycieczki warto zobaczyć drewniany kościół w Trybszu, widokowe polany w Rzepiskach oraz punkt widokowy na Głodówce.
Dlaczego warto odwiedzić Litwinkę?
Litwinka oferuje jedną z najłatwiej dostępnych szerokich panoram Tatr na polskim Spiszu. Nie trzeba pokonywać długiego górskiego szlaku ani wspinać się na wieżę, aby zobaczyć Tatry Bielskie, Wysokie i Zachodnie, Pieniny, Gorce i dolinę Białki.
Krzyż Milenijny i wyjątkowa historia pierwszych polskich zawodów szybowcowych dodają miejscu znaczenia wykraczającego poza sam widok. Dzięki temu Litwinka jest dobrym celem zarówno krótkiego przystanku, jak i spokojnego spaceru podczas zwiedzania Spisza.
