Park Narodowy „Ujście Warty” - mokradła i ptaki u ujścia Warty
Park Narodowy „Ujście Warty” to rozległa kraina wody, łąk, szuwarów i starorzeczy, położona w dolinie Warty blisko jej ujścia do Odry. Jest jednym z najważniejszych w Polsce miejsc obserwacji ptaków wodno-błotnych. Krajobraz parku zmienia się wraz z poziomem wody, dlatego każda pora roku pozwala zobaczyć go w nieco innej odsłonie.
Najważniejsze informacje
Park utworzono 1 lipca 2001 roku. Zajmuje 8074 ha i jest najmłodszym polskim parkiem narodowym. Chroni przede wszystkim zalewowe łąki, rozlewiska, trzcinowiska i inne siedliska ważne dla ptaków wodno-błotnych.
W granicach parku stwierdzono blisko 280 gatunków ptaków. Podczas wędrówek i zimowania można tu obserwować duże stada gęsi oraz żurawie, a przez cały rok warto wypatrywać bielików. Warta dzieli park na dwie odmienne części: Polder Północny oraz obszary zalewowe po jej południowej stronie.
Co warto zobaczyć?
Najważniejszą atrakcją są otwarte mokradła i ptaki, ale park warto poznawać także z udostępnionych ścieżek. Popularna ścieżka przyrodnicza „Ptasim szlakiem” prowadzi betonową drogą nazywaną Betonką, w głąb terenów cennych dla ptaków. Przy trasie znajdują się miejsca ułatwiające obserwacje.
Inne warte uwagi propozycje to ścieżka „Olszynki”, prowadząca przez wilgotne zbiorowiska i fragmenty lasu, oraz ścieżka „Mokradła” przy siedzibie Parku. Dobrym uzupełnieniem pobytu jest Ośrodek Muzealno-Edukacyjny Ornitovo w Słońsku, prezentujący przyrodę doliny Warty.
Obserwacja ptaków
Na wycieczkę warto zabrać lornetkę, a przy dłuższych obserwacjach także lunetę. Największe emocje przynoszą okresy migracji, jednak skład gatunków i miejsca ich koncentracji zmieniają się wraz z warunkami wodnymi.
Jak wygląda zwiedzanie?
Park zwiedza się pieszo lub rowerem po wyznaczonych drogach, szlakach i ścieżkach. Nie jest to park do swobodnego chodzenia po łąkach i rozlewiskach - ze względu na ochronę przyrody należy poruszać się wyłącznie po terenach udostępnionych turystom oraz stosować się do oznakowania i regulaminu.
Wybrane trasy mogą zostać czasowo zamknięte albo zalane, zwłaszcza po wysokiej wodzie. Przed wyjazdem warto sprawdzić bieżące komunikaty Parku, dostępność wybranej ścieżki oraz zasady dotyczące m.in. wprowadzania psów i korzystania z infrastruktury. Ornitovo funkcjonuje niezależnie od tras terenowych i wymaga sprawdzenia aktualnych zasad zwiedzania.
Historia w skrócie
Ochrona najcenniejszych fragmentów doliny Warty zaczęła się jeszcze przed utworzeniem parku narodowego. W 1965 roku na części obecnego obszaru powstał zwierzyniec otwarty, a w 1977 roku utworzono rezerwat przyrody „Słońsk”, chroniący ptaki wodno-błotne. W 1996 roku powstał Park Krajobrazowy „Ujście Warty”.
Park Narodowy „Ujście Warty” utworzono z jego najcenniejszej części w 2001 roku. Teren ma również międzynarodowe znaczenie dla ochrony mokradeł: rezerwat „Słońsk”, a następnie cały park, objęto ochroną w ramach Konwencji Ramsar.
Informacje praktyczne
Charakter miejsca: rozległy park mokradłowy, którego najważniejszą atrakcją są ptaki i otwarty krajobraz doliny rzecznej.
Czas wizyty: na krótki spacer warto przeznaczyć kilka godzin, natomiast połączenie ścieżki terenowej z Ornitovem lub wycieczką rowerową najlepiej zaplanować jako całodzienny pobyt.
Przygotowanie: przydadzą się wygodne, odporne na wilgoć buty, odzież dostosowana do wiatru i pogody, woda, środek przeciw owadom oraz lornetka. Na trasach należy zachowywać ciszę, aby nie płoszyć ptaków.
Dostępność: poziom wody realnie wpływa na możliwość przejścia części tras. Aktualne komunikaty, zasady wejścia do ośrodka edukacyjnego i ewentualne ograniczenia należy zawsze potwierdzić u zarządcy przed przyjazdem.
Atrakcje w pobliżu
W Słońsku warto poszukać ptasich tras Rzeczpospolitej Ptasiej, prowadzących przez krajobraz doliny Warty. Miłośnikom historii można polecić Twierdzę Kostrzyn i ruiny dawnego Starego Miasta w Kostrzynie nad Odrą. Ciekawym kierunkiem dla osób zainteresowanych przyrodą są także Muzeum Łąki w Owczarach oraz rezerwat „Dolina Postomi” w okolicach Słońska i Lemierzyc.
Dlaczego warto odwiedzić?
Park Narodowy „Ujście Warty” pozwala zobaczyć dolinę wielkiej rzeki w jej najbardziej naturalnej, zmiennej formie. To dobre miejsce zarówno dla doświadczonych obserwatorów ptaków, jak i dla osób szukających spokojnego spaceru pośród rozlewisk i łąk. Widok gęsi nad mokradłami, bielików krążących nad doliną oraz szerokiej przestrzeni Warty pozostaje w pamięci na długo.
