Elektrownia Wodna Żarnowiec - Energetyczny gigant Kaszub
Elektrownia Wodna Żarnowiec w Czymanowie to największa elektrownia szczytowo-pompowa w Polsce, oddana do użytku w 1983 roku. Działa na zasadzie gigantycznego akumulatora energii: gdy zapotrzebowanie na prąd jest małe (w nocy), pompuje wodę z dolnego zbiornika (Jezioro Żarnowieckie) do górnego (sztuczny zbiornik Czymanowo). W godzinach szczytu woda jest spuszczana, napędzając cztery potężne turbiny Francisa o łącznej mocy 716 MW.
Rury jak tunele metra
Najbardziej widowiskowym elementem są cztery stalowe rurociągi derywacyjne (o średnicy 7,1 m każdy!), które łączą oba zbiorniki. Widok wody pędzącej w dół zbocza (choć ukrytej w rurach) pobudza wyobraźnię - w ciągu sekundy przepływa tędy 700 metrów sześciennych wody, co odpowiada objętości kilku basenów olimpijskich.
Widok na atomową przeszłość
Górny zbiornik to ogromne, sztuczne jezioro o powierzchni 135 hektarów, otoczone wałami o długości 3 km. Z tarasu widokowego na wieży (przy zbiorniku górnym) roztacza się niezwykła panorama na Jezioro Żarnowieckie i leżące na przeciwległym brzegu ruiny fundamentów niedokończonej Elektrowni Jądrowej Żarnowiec - symbolu niespełnionych ambicji energetycznych PRL.
Warto wiedzieć
- Zwiedzanie: Elektrownia jest obiektem strategicznym i zazwyczaj nie jest udostępniona do zwiedzania wewnątrz dla turystów indywidualnych. Wycieczki grupowe (szkolne, techniczne) są możliwe po wcześniejszym uzgodnieniu z zarządcą (PGE Energia Odnawialna).
- Wieża widokowa: Przy górnym zbiorniku (Czymanowo) znajduje się wieża widokowa „Kaszubskie Oko" (część kompleksu rekreacyjnego, patrz niżej) - to najlepszy punkt do obserwacji elektrowni i okolicy.
- Kompleks „Kaszubskie Oko": W miejscowości Gniewino (tuż obok górnego zbiornika) znajduje się kompleks turystyczny z wieżą widokową (wstęp płatny, winda), makietami dinozaurów (Stolemów) i placem zabaw. To świetne miejsce dla rodzin.
- Widok z dołu: Dolną część elektrowni (budynek siłowni, wyloty rurociągów) najlepiej widać z drogi w miejscowości Czymanowo oraz z przystani nad Jeziorem Żarnowieckim (np. w Nadolu).
- Jezioro Żarnowieckie: To popularne miejsce uprawiania sportów motorowodnych (brak strefy ciszy!). Można wypożyczyć motorówkę i podpłynąć w pobliże elektrowni (zachowując bezpieczny dystans od ujęć wody).
- Dojazd: Z Wejherowa drogą 218 w kierunku Krokowej.
- Niedoszły atom: Ruiny elektrowni jądrowej znajdują się w Kartoszynie (drugi brzeg jeziora). Teren jest ogrodzony i strzeżony (strefa ekonomiczna), ale z daleka widać zarysy niedokończonych budowli.
