Gorczański Park Narodowy

Gorczański Park Narodowy - widokowe polany, lasy i górskie doliny

Gorczański Park Narodowy chroni centralną oraz północno-wschodnią część Gorców. Jego krajobraz tworzą rozległe lasy, doliny górskich potoków, łagodne grzbiety i charakterystyczne polany, z których przy dobrej widoczności można oglądać Tatry, Pieniny, Babią Górę i Beskid Wyspowy.

Park rozpoczął działalność w 1981 roku i zajmuje obecnie ponad 7 tys. hektarów. Jest dobrym kierunkiem zarówno na całodniowe górskie wędrówki, jak i spokojniejsze spacery dolinami.

Co warto zobaczyć?

Jednym z najpopularniejszych celów wycieczek jest Turbacz - najwyższy szczyt Gorców o wysokości 1310 m n.p.m.

Warto jednak wiedzieć, że sam wierzchołek oraz schronisko PTTK znajdują się poza formalnymi granicami Gorczańskiego Parku Narodowego.

W granicach parku szczególnie warto zobaczyć Halę Długą, Jaworzynę Kamienicką, dolinę Kamienicy, Gorc Troszacki oraz mniej uczęszczane okolice Kudłonia i Turbaczyka.

Hala Długa

Hala Długa należy do najbardziej znanych gorczańskich polan.

Leży na głównym grzbiecie w pobliżu Turbacza i jest częścią czerwonego Głównego Szlaku Beskidzkiego. Przy dobrej pogodzie otwierają się stąd rozległe widoki w stronę Tatr, Pienin i Beskidu Sądeckiego.

To dobre miejsce na odpoczynek podczas dłuższej wycieczki oraz punkt wyjścia w stronę Kiczory i Jaworzyny Kamienickiej.

Jaworzyna Kamienicka

Jaworzyna Kamienicka ma 1288 m n.p.m. i jest najwyższym szczytem znajdującym się w granicach Gorczańskiego Parku Narodowego.

Najciekawszym miejscem jest położona poniżej szczytu polana z Kapliczką Bulandy, ufundowaną w 1904 roku przez gorczańskiego bacę Tomasza Chlipałę.

Z kapliczką wiążą się lokalne legendy o ukrytej księdze i skarbie, które warto traktować jako element gorczańskiego folkloru, a nie potwierdzoną historię.

Dolina Kamienicy

Dolina Kamienicy jest jednym z najlepszych miejsc dla osób, które wolą spokojniejsze wędrówki niż strome podejścia na grzbiety.

Popularnym punktem rozpoczęcia trasy jest polana Trusiówka w Lubomierzu-Rzekach. Szlak prowadzi wzdłuż potoku w stronę Przełęczy Borek.

Po drodze można zobaczyć Papieżówkę - niewielki szałas związany z pobytami księdza Karola Wojtyły w Gorcach.

Trasę można skrócić do spaceru w stronę Papieżówki albo zaplanować jako całodniową wędrówkę dalej w głąb parku.

Gorc Troszacki i gorczańskie polany

Ciekawą alternatywą dla najbardziej popularnych tras jest Gorc Troszacki.

Szlaki prowadzące w jego stronę przecinają lasy i widokowe polany, m.in. Podskały. Pozwalają dobrze poznać krajobraz Gorców, w którym otwarte polany przeplatają się z rozległymi kompleksami leśnymi.

Są to zwykle trasy bardziej wymagające niż spacer doliną Kamienicy, szczególnie po intensywnych opadach.

Kudłoński Baca

Jedną z najbardziej charakterystycznych form skalnych w parku jest Kudłoński Baca, nazywany także Kudłońskim Kamieniem.

Masywna wychodnia piaskowcowa znajduje się na północnych stokach Kudłonia i wymaga dłuższego dojścia leśnymi szlakami.

To dobre miejsce dla turystów poszukujących spokojniejszych i mniej zatłoczonych części Gorców.

Przyroda Gorczańskiego Parku Narodowego

Największym bogactwem parku są rozległe lasy regla dolnego i górnego.

W wyższych partiach można spotkać naturalne bory świerkowe, a niżej dominują m.in. buczyny karpackie.

Charakterystycznym elementem Gorców są także polany powstałe w wyniku wielowiekowego pasterstwa. Park prowadzi działania mające zachować ich przyrodniczy i kulturowy charakter, między innymi poprzez koszenie i kulturowy wypas owiec.

Ośrodek Edukacyjny w Porębie Wielkiej

Dobrym miejscem na rozpoczęcie poznawania Gorców jest Ośrodek Edukacyjny GPN w Porębie Wielkiej.

Interaktywna wystawa pokazuje gorczański krajobraz od doliny potoku po najwyższe partie gór. Wykorzystuje dioramy, nagrania i stanowiska multimedialne.

Obok znajduje się zabytkowy park dworski hrabiów Wodzickich, dostępny bezpłatnie.

Jak wygląda zwiedzanie?

Gorczański Park Narodowy najlepiej poznawać pieszo po oznakowanych szlakach i ścieżkach edukacyjnych.

Trasy są bardzo zróżnicowane. Można wybrać krótszy spacer doliną, kilkugodzinną pętlę przez widokowe polany albo całodniowe wejście na główny grzbiet Gorców.

Górskie ścieżki bywają kamieniste, błotniste i śliskie. Dłuższe trasy wymagają odpowiedniego obuwia, zapasu wody oraz dostosowania planu do pogody i własnej kondycji.

Informacje praktyczne

Wstęp: na większość obszaru Gorczańskiego Parku Narodowego obowiązują bilety.

Bilety: można kupować w punktach obsługi turystów lub przez internet. Zamknięta kasa nie zwalnia z obowiązku posiadania biletu.

Psy: można wprowadzać je wyłącznie na specjalnie wyznaczone odcinki szlaków. Należy przestrzegać aktualnego regulaminu parku.

Rowery: dozwolone są tylko na oznakowanych trasach rowerowych.

Biwakowanie: możliwe jest wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych.

Ogniska: wolno rozpalać jedynie w wyznaczonych punktach.

Bezpieczeństwo: przed dłuższą wycieczką warto sprawdzić pogodę, komunikaty GPN i warunki na szlakach.

Gorczański Park Narodowy z dziećmi

Z młodszymi turystami najlepiej wybierać krótsze doliny, ścieżki edukacyjne oraz Ośrodek Edukacyjny w Porębie Wielkiej.

Starsze dzieci przyzwyczajone do górskich wędrówek mogą spróbować tras prowadzących przez gorczańskie polany lub w stronę Turbacza.

Długość trasy należy dostosować do kondycji dzieci, ponieważ nawet łagodnie wyglądające szlaki mogą obejmować długie podejścia, błoto i kamieniste fragmenty.

Atrakcje w pobliżu

Pobyt w Gorcach można połączyć ze zwiedzaniem Orkanówki w Porębie Wielkiej oraz dworu Tetmajerów w Łopusznej.

W dalszej okolicy znajdują się Rabka-Zdrój, Nowy Targ, Jezioro Czorsztyńskie i rezerwat Bór na Czerwonem.

Popularna wieża widokowa na Gorcu znajduje się poza granicami Gorczańskiego Parku Narodowego.

Dlaczego warto odwiedzić Gorczański Park Narodowy?

Gorczański Park Narodowy jest dobrym kierunkiem dla osób szukających spokojnych górskich wędrówek, rozległych lasów i widoków z otwartych polan.

Najpopularniejszym celem pozostaje Turbacz, ale charakter Gorców najlepiej poznaje się również na Hali Długiej, Jaworzynie Kamienickiej, w dolinie Kamienicy i na mniej zatłoczonych szlakach Kudłonia.

To góry pozbawione skalistych grani i dużych przepaści, ale długie podejścia, zmienna pogoda i rozległość terenu sprawiają, że również tutaj warto dobrze przygotować się do wycieczki.