Grobisko Ariańskie w Krynicy - Wieża do nieba na Ariańskiej Górze
Piramida w Krynicy (gmina Krasnystaw) to unikalny zabytek na skalę kraju. Wzniesiona w pierwszej połowie XVII wieku na szczycie wzniesienia zwanego „Górą Ariańską" (ok. 290 m n.p.m.), jest grobowcem Pawła Orzechowskiego. Ten potężny magnat, przyjaciel Jana Zamoyskiego, był arianinem (bratem polskim). Ponieważ innowiercy nie mogli być chowani na cmentarzach katolickich, Orzechowski nakazał wznieść dla siebie to monumentalne mauzoleum na terenie swojego majątku.
Architektura
Budowla ma kształt smukłego ostrosłupa na planie kwadratu i imponującą wysokość ok. 20 metrów, co czyni ją jedną z najwyższych tego typu konstrukcji w Polsce. Wzniesiono ją z kamienia i cegły. Wewnątrz znajduje się sklepiona krypta grobowa. Niegdyś wieńczył ją krzyż (lub inna ozdoba), dziś szczyt jest ucięty.
Poszukiwacze skarbów
Przez wieki „Grobisko" rozpalało wyobraźnię poszukiwaczy skarbów. Legenda głosiła, że Orzechowski został pochowany w złotej trumnie. W XIX wieku grobowiec został splądrowany, a szczątki zbezczeszczone. Dziś wejście jest zakratowane, a piramida stoi pusta, strzegąc tajemnic „Polskich Braci" w cieniu starego lasu.
Warto wiedzieć
- Dostępność: Piramida znajduje się w lesie, na wzgórzu. Teren jest ogólnodostępny i bezpłatny przez całą dobę.
- Dojazd: Z Krasnegostawu drogą nr 812 w kierunku Chełma, w miejscowości Krupe skręcić na Krynicę.
- Dojście: Do piramidy prowadzi leśna ścieżka. Od miejsca, gdzie można zostawić samochód (pobocze drogi/skraj lasu), trzeba podejść pieszo pod górę około 10-15 minut. Podejście jest dość strome, ale krótkie.
- Oznakowanie: Trasa jest oznaczona tabliczkami kierunkowymi („Grobisko Ariańskie"), choć mogą być one mało widoczne. Warto posiłkować się nawigacją GPS.
- Wnętrze: Wejście do krypty jest zabezpieczone kratą. Można zajrzeć do środka, ale wstęp jest niemożliwy.
- Zamek w Krupem: Będąc w Krynicy, koniecznie trzeba odwiedzić znajdujące się nieopodal (ok. 3 km) malownicze ruiny Zamku w Krupem, który również należał do rodziny Orzechowskich.
- Szlak: Przez Górę Ariańską przebiega niebieski szlak turystyczny „Szlak Ariański".
- Komary i kleszcze: To teren leśny, w sezonie letnim warto zabezpieczyć się przed owadami.
