Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach

Dawny Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach - rezydencja z epoki Wazów

Dawny Pałac Biskupów Krakowskich to jeden z najważniejszych zabytków Kielc i wyjątkowo dobrze zachowana rezydencja z czasów dynastii Wazów. Wzniesiony w XVII wieku pałac zachował oryginalny układ reprezentacyjnych wnętrz, dekorowane stropy, marmurowe portale, kominki i historyczne posadzki. Obecnie jest główną siedzibą Muzeum Narodowego w Kielcach.

Najważniejsze informacje

Pałac powstał w latach 1637-1644 z inicjatywy biskupa krakowskiego i kanclerza wielkiego koronnego Jakuba Zadzika.

Rezydencja miała podkreślać jego pozycję zarówno jako wysokiego dostojnika kościelnego, jak i jednego z najważniejszych urzędników Rzeczypospolitej. W pierwszej połowie XVIII wieku kompleks rozbudowano o dwa boczne skrzydła.

Wraz z sąsiednią katedrą pałac został w 2017 roku uznany za Pomnik Historii.

Co warto zobaczyć?

Największą wartością są zabytkowe wnętrza XVII i XVIII wieku na reprezentacyjnym piętrze pałacu.

Warto zwrócić uwagę na Sienie, dawną Izbę Stołową, apartament biskupi oraz zachowane stropy ramowe i belkowe. W Izbie Stołowej znajduje się niezwykle bogato dekorowany strop złożony z 21 modrzewiowych belek i ponad tysiąca malowanych desek.

W części pomieszczeń zachowały się również malowidła wiązane z warsztatem Tomasza Dolabelli, nadwornego malarza Wazów.

Co znajduje się w muzeum?

Oprócz zabytkowych wnętrz można zobaczyć Galerię Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej, w której prezentowane są dzieła ważnych polskich artystów oraz kolekcje mebli, ceramiki, szkła i innych wyrobów rzemiosła artystycznego.

W pałacu znajduje się również Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego związane z pobytem Piłsudskiego i sztabu Legionów w Kielcach w 1914 roku oraz Gabinet Numizmatyczny prezentujący monety i inne środki płatnicze z różnych okresów historii Polski.

Jak wygląda zwiedzanie?

Pałac można zwiedzać samodzielnie. Dostępny jest również bezpłatny audioprzewodnik działający w aplikacji na smartfonie. Grupy mogą skorzystać z usługi przewodnickiej.

Na same zabytkowe wnętrza warto przeznaczyć około 1-1,5 godziny. Jeśli planujemy również galerię malarstwa, ekspozycję dotyczącą Piłsudskiego, numizmatykę i ogród, na całą wizytę dobrze zarezerwować około 3-4 godzin.

Historia w skrócie

Pałac służył biskupom krakowskim do 1789 roku, kiedy dobra biskupie zostały przejęte przez państwo.

Później mieściły się tu różne urzędy i instytucje. W latach 1816-1826 w północnym skrzydle działała Szkoła Akademiczno-Górnicza związana ze Stanisławem Staszicem.

W 1914 roku w pałacu znajdowała się kwatera Józefa Piłsudskiego i sztabu Legionów Polskich. W okresie międzywojennym budynek był siedzibą Urzędu Wojewódzkiego.

W 1971 roku pałac przekazano kieleckiemu muzeum, które od 1975 roku posiada rangę Muzeum Narodowego.

Ogród włoski

Za pałacem znajduje się odtworzony ogród włoski. Jego geometryczny układ nawiązuje do opisów zachowanych w XVII- i XVIII-wiecznych inwentarzach.

Obecną kompozycję odtworzono w latach 2002-2003. Wśród regularnych kwater znajdują się jabłonie oraz grabowe i lipowe alejki. Ogród można odwiedzić bezpłatnie.

Informacje praktyczne

Charakter obiektu: zabytkowy pałac i główna siedziba Muzeum Narodowego w Kielcach.

Zwiedzanie: samodzielne, z audioprzewodnikiem lub przewodnikiem.

Czas wizyty: około 1-1,5 godziny na same wnętrza lub 3-4 godziny na pełne zwiedzanie muzeum i ogrodu.

Bilety: wstęp płatny; we wtorki ekspozycje stałe można zwiedzać bezpłatnie.

Godziny: poniedziałek nieczynne; wtorek i piątek 11:00-19:00; pozostałe dni od środy do niedzieli 10:00-18:00. Aktualny harmonogram najlepiej potwierdzić przed wizytą.

Dostępność: w budynku znajdują się rampy i winda umożliwiająca dotarcie m.in. do zabytkowych wnętrz, galerii oraz Gabinetu Numizmatycznego. Nie wszystkie historyczne pomieszczenia są jednak całkowicie pozbawione barier.

Atrakcje w pobliżu

Bazylika katedralna w Kielcach - bezpośrednio sąsiaduje z pałacem i razem z nim tworzy zespół wpisany na listę Pomników Historii.

Rezerwat Kadzielnia - jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc Kielc, łączące geologię, tereny spacerowe i punkt widokowy.

Dawny Pałac Biskupów Krakowskich warto odwiedzić przede wszystkim ze względu na autentyczność zachowanych wnętrz. To nie tylko budynek mieszczący muzeum - sam pałac, jego stropy, portale, kominki i układ reprezentacyjnych apartamentów są jednymi z najważniejszych eksponatów.