Pałac w Posadowie

Pałac w Posadowie - neorenesansowa rezydencja rodu Łąckich

Pałac w Posadowie należy do najbardziej charakterystycznych rezydencji ziemiańskich w Wielkopolsce. Jego jasną bryłę wyróżniają cztery narożne wieże, wysokie hełmy, mansardowy dach oraz dekoracje inspirowane architekturą francuskiego renesansu.

Rezydencję otacza zabytkowy park, którego najstarszą część stanowi regularny ogród założony jeszcze w XVIII wieku. Pałac i park są własnością prywatną i nie zostały udostępnione do regularnego zwiedzania.

Historia majątku w Posadowie

Najstarsze wzmianki o Posadowie pochodzą z XV wieku. Majątek należał kolejno do kilku rodów szlacheckich, a na jego terenie powstawały wcześniejsze drewniane dwory. Jeden z nich opisano w inwentarzu sporządzonym na początku XVIII wieku.

W połowie XVIII stulecia dobra znalazły się w rękach Józefa Łąckiego herbu Korzbok. Rodzina Łąckich pozostawała związana z Posadowem przez około 180 lat. W 1759 roku Józef Łącki zawarł umowę dotyczącą urządzenia regularnego ogrodu, który stał się początkiem zachowanego założenia parkowego.

W 1842 roku wcześniejszy barokowy dwór spłonął. Kilka lat później Antoni Łącki wzniósł kolejną siedzibę, jednak następny właściciel - Władysław Łącki - postanowił zastąpić ją bardziej reprezentacyjnym pałacem.

Budowa obecnego pałacu

Budowę rozpoczęto około 1870 roku według projektu Stanisława Hebanowskiego, jednego z najbardziej cenionych wielkopolskich architektów XIX wieku. Rezydencja powstała dla Władysława Łąckiego, działacza społecznego i politycznego.

Hebanowski nadał budynkowi formę neorenesansową utrzymaną w tak zwanym kostiumie francuskim. Charakterystyczne wieże, dekoracyjne szczyty, portyki i mansardowe dachy przywołują skojarzenia z rezydencjami znanymi z francuskiej Doliny Loary.

Na początku XX wieku Stanisław Łącki przeprowadził remont pałacu i częściowo uporządkował jego otoczenie. Powstały nowe balustrady, mostki oraz mury oporowe tarasów, a dziedziniec przed rezydencją otrzymał zmienioną kompozycję.

Architektura Pałacu Łąckich

Pałac wzniesiono z cegły na planie prostokąta. Jest budynkiem podpiwniczonym, parterowym, z mieszkalnym poddaszem ukrytym pod wysokim dachem mansardowym.

Najbardziej rozpoznawalnym elementem są cztery narożne wieże - trzy kwadratowe i jedna okrągła. Każda została w inny sposób połączona z głównym korpusem i zwieńczona odmiennym hełmem. Dzięki temu sylwetka rezydencji jest urozmaicona i przypomina romantyczny zamek.

Elewacje zdobią między innymi:

• bogate obramienia okien,
• gzymsy oddzielające kondygnacje,
• dekoracyjne lukarny,
• centralne ryzality,
• kolumnowe portyki z tarasami,
• herby Łąckich i Skórzewskich,
• ornamenty nawiązujące do renesansu i manieryzmu.

Od strony wschodniej znajdowała się również loggia z półkolistym tarasem i dekoracją przedstawiającą motywy winorośli.

Dawne wnętrza i zbrojownia

Wnętrza zaprojektowano w układzie trzytraktowym. Główną oś pałacu tworzyły sień, owalny westybul, zbrojownia oraz salon. W bocznych częściach mieściły się między innymi jadalnia, biblioteka, kaplica, klatka schodowa i prywatne pokoje mieszkańców.

Najbardziej niezwykłym pomieszczeniem była ośmioboczna zbrojownia obejmująca dwie kondygnacje. Oświetlał ją świetlik umieszczony w stropie. Łąccy gromadzili tutaj broń, chorągwie, dzieła sztuki oraz rodzinne pamiątki związane z historią Polski.

Reprezentacyjne sale zdobiły sztukaterie nawiązujące do francuskiego klasycyzmu. Dekoracje, herby i portrety przodków podkreślały historię rodu oraz patriotyczne tradycje właścicieli. Znaczna część wyposażenia została rozproszona lub utracona podczas II wojny światowej.

Ogród francuski i park krajobrazowy

Zespół pałacowo-parkowy zajmuje około 10,6 ha. Bezpośrednio za pałacem rozciąga się regularny ogród francuski, który dalej przechodzi w swobodniejszą część krajobrazową.

Najstarszy fragment parku ma formę wydłużonego prostokąta, tarasowo opadającego w kierunku północnym. Kompozycję podkreślają aleje, szpalery grabów i lip, kamienne schody, mury oporowe, kanały oraz mostki.

W ogrodzie sadzono cisy strzyżone w geometryczne formy. Na balustradach, tarasach i mostkach ustawiano dekoracyjne wazy oraz rzeźby sfinksów. Za regularną częścią znajduje się staw, a całość otacza późniejszy park krajobrazowy ze starymi dębami, bukami, jesionami i lipami.

Stadnina koni w Posadowie

Hodowlę koni prowadzono w Posadowie co najmniej od XVIII wieku. Szczególnie rozwinął ją Stanisław Łącki, który odziedziczył majątek po Władysławie. Na początku XX wieku stadnina należała do największych w Polsce i była znana również w innych krajach europejskich.

Po II wojnie światowej majątek przejął Skarb Państwa, a pałac przekazano Państwowej Stadninie Koni. W budynku mieściła się między innymi jej administracja.

W latach 70. rozpoczęto przygotowania do remontu rezydencji. Planowano urządzić w niej Muzeum Konia, lecz prace prowadzone w następnym dziesięcioleciu przerwano w 1989 roku. Stadnina pozostawała gospodarzem obiektu do końca lat 90.

Pożar pałacu w 2017 roku

W nocy z 14 na 15 lutego 2017 roku w remontowanym pałacu wybuchł pożar. W akcji uczestniczyło kilkanaście zastępów straży pożarnej.

Ogień spowodował zawalenie fragmentu stropu pomiędzy kondygnacjami. Ocalały jednak główna bryła budynku oraz konstrukcja dachu. W chwili pożaru pałac był niezamieszkany i nie znajdowało się w nim historyczne wyposażenie. Nikt nie został poszkodowany.

Czy pałac można zwiedzać?

Pałac i otaczający go park są własnością prywatną. Obiekt nie prowadzi regularnego zwiedzania, nie posiada kasy biletowej ani wyznaczonej trasy turystycznej. Oficjalna baza zabytków określa cały zespół jako niedostępny dla odwiedzających.

Nie należy przekraczać bram, ogrodzeń ani tablic informujących o zakazie wstępu. Pałac można oglądać jedynie z miejsc ogólnodostępnych, bez wchodzenia na teren posesji.

Ze względu na otaczającą budowlę zieleń widoczność może być ograniczona, szczególnie wiosną i latem. Nie należy obiecywać turystom możliwości zobaczenia elewacji od strony ogrodu ani wejścia do zabytkowego parku.

Co zobaczyć w okolicy?

Wycieczkę w okolice Posadowa można połączyć z odwiedzeniem:

• rynku i zabytków Lwówka,
• pałacu w Brodach,
• zespołu pałacowego w Wąsowie,
• pałacu w Pakosławiu,
• rezerwatu Zgierzynieckie Uroczysko,
• zabytków Nowego Tomyśla.

Przez Posadowo przebiegają również lokalne trasy rowerowe prowadzące między Lwówkiem, Brodami i innymi miejscowościami regionu.

Dlaczego warto zobaczyć Pałac w Posadowie?

Pałac w Posadowie wyróżnia się na tle wielkopolskich rezydencji oryginalną sylwetką i wyraźnymi inspiracjami architekturą francuską. Cztery różniące się wieże, reprezentacyjne portyki i wysoki dach mansardowy nadają mu niemal baśniowy charakter.

Równie cenny jest otaczający go park, w którym zachowały się elementy XVIII-wiecznej kompozycji regularnej. Historia rodu Łąckich, dawnej zbrojowni i słynnej stadniny koni pokazuje znaczenie Posadowa w dziejach wielkopolskiego ziemiaństwa.

Ze względu na prywatny charakter obiektu nie jest to jednak miejsce przeznaczone do tradycyjnego zwiedzania. Pałac można podziwiać wyłącznie z legalnie dostępnych punktów, z pełnym poszanowaniem własności i prywatności jego właścicieli.