Pałac Wojanów

Pałac Wojanów

Pałac Wojanów to jedna z najbardziej charakterystycznych rezydencji Kotliny Jeleniogórskiej. Budowla wyróżnia się jasną elewacją, czterema narożnymi wieżami zakończonymi belwederami oraz romantyczną formą nawiązującą do angielskiego neogotyku.

Rezydencję otacza rozległy park krajobrazowy z alejami spacerowymi, stawem, fontannami i widokiem na Karkonosze. Pałac wraz z zabudowaniami gospodarczymi tworzy rozbudowany kompleks, w którym obecnie funkcjonują hotel, restauracje, kawiarnia, winiarnia oraz strefa SPA i wellness.

Pałac nie działa jak muzeum i nie oferuje regularnego zwiedzania wnętrz. Turyści mogą jednak oglądać zabudowania z zewnątrz, spacerować po dostępnej części otoczenia oraz skorzystać z restauracji i innych usług hotelowych.

Historia pałacu

Pierwsza wzmianka o majątku w Wojanowie pochodzi z 1281 roku. Dobra należały wówczas do Eberharda von Schildau. Od połowy XIV wieku majątek był związany z rodem von Zedlitz, który pozostawał jego właścicielem, z krótką przerwą, aż do 1727 roku.

W 1607 roku Nikolaus von Zedlitz und Nimmersatt wzniósł w Wojanowie renesansowy dwór. Podczas wojny trzydziestoletniej rezydencja została spalona przez wojska szwedzkie. Odbudowano ją w 1667 roku z inicjatywy Christopha von Zedlitz, nadając budowli barokowy wystrój.

W XVIII i na początku XIX wieku majątek wielokrotnie zmieniał właścicieli. Należał między innymi do zamożnych mieszczan jeleniogórskich oraz przedstawicieli pruskiej arystokracji.

Neogotycka przebudowa

W 1831 roku posiadłość kupił Karl Albrecht Ike, radca sądowy Królestwa Pruskiego. Na jego zlecenie pałac został gruntownie przebudowany w modnym wówczas stylu neogotyckim.

Autorstwo projektu przez długi czas przypisywano Karlowi Friedrichowi Schinklowi. Współczesne badania wskazują jednak, że przebudowę mogli zaprojektować architekci związani z jego pracownią lub uczniowie królewskiego architekta.

Podczas przebudowy budynek otrzymał dodatkową kondygnację. Narożne alkierze przekształcono w smukłe wieże zwieńczone belwederami. Dekoracje elewacji zaczęły nawiązywać do angielskiego gotyku, a dawny obronny dwór zmienił się w romantyczną rezydencję pałacową.

Księżniczka Luiza Niderlandzka

W 1839 roku majątek kupił król Prus Fryderyk Wilhelm III. Pałac miał być prezentem dla jego córki Luizy Niderlandzkiej i jej męża Fryderyka Orańskiego.

Okres związany z parą książęcą należał do najważniejszych w historii rezydencji. Pałac został częściowo przebudowany, a jego otoczenie przekształcono w romantyczny park krajobrazowy. Projekt parku przygotował Peter Joseph Lenné, jeden z najwybitniejszych europejskich architektów krajobrazu XIX wieku.

Niewielką przebudowę rezydencji mógł przeprowadzić Friedrich August Stüler, uczeń Schinkla, lub Hermann Wentzel, architekt księcia orańskiego.

W 1889 roku majątek odziedziczyła Maria zu Wied, córka Luizy i Fryderyka. W kolejnych dziesięcioleciach dobra wojanowskie jeszcze kilkakrotnie zmieniały właścicieli.

II wojna światowa i okres powojenny

Podczas II wojny światowej w pałacu zakwaterowano jeńców wojennych pracujących w pobliskiej fabryce papieru w Dąbrowicy.

Po zakończeniu wojny rezydencja została splądrowana. Następnie wykorzystywano ją jako budynek administracyjny Państwowego Gospodarstwa Rolnego oraz mieszkania dla robotników.

Brak odpowiedniej opieki i regularnych remontów doprowadził do stopniowej degradacji zabytku. W 1995 roku pałac kupiła włoska firma, która rozpoczęła prace zabezpieczające. Nie udało się jednak doprowadzić renowacji do końca.

W 2002 roku budowlę zniszczył pożar, po którym obiekt ponownie wystawiono na sprzedaż.

Odbudowa pałacu

Nowy etap w historii rezydencji rozpoczął się w 2004 roku. W latach 2005-2007 przeprowadzono gruntowną rewaloryzację całego zespołu pałacowo-parkowego.

Odrestaurowano nie tylko główny budynek, lecz także dawne zabudowania gospodarcze: stajnię, spichlerz, oficynę, wozownię i stodołę. Budynki zostały przystosowane do nowych funkcji hotelowych, gastronomicznych, konferencyjnych i rekreacyjnych.

Odnowiono również park. Odtworzono historyczne ścieżki i promenady, urządzono klomby, ustawiono altany oraz wykonano fontannę.

Architektura pałacu

Pałac został wzniesiony na planie prostokąta. Jego najbardziej charakterystycznymi elementami są cztery cylindryczne wieże narożne zakończone tarasami widokowymi i lekkimi belwederami.

Elewacje zdobią neogotyckie detale, smukłe okna oraz dekoracje nawiązujące do romantycznej architektury XIX wieku. Całość przypomina niewielki baśniowy zamek, chociaż budowla pełniła przede wszystkim funkcję reprezentacyjnej rezydencji mieszkalnej.

Od strony parku do pałacu przylega przeszklony ogród zimowy. Jest on jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów kompleksu i łączy główny budynek z otaczającą go zielenią.

We wnętrzach zachowały się również relikty wcześniejszych faz budowy. W podziemiach pałacowej winiarni można zobaczyć XVII-wieczny układ ścian, sklepień oraz kamiennych płyt podłogowych.

Zabudowania folwarczne

Pałac stanowi centralną część większego zespołu rezydencjonalnego. W jego otoczeniu znajdują się dawne budynki gospodarcze, które po renowacji otrzymały nowe funkcje.

W dawnej stajni mieści się między innymi Restauracja Kasztanowa. Historyczne wnętrze zachowało sklepienia krzyżowe i wykorzystywane jest podczas śniadań, obiadokolacji, wesel oraz bankietów.

Pokoje hotelowe urządzono zarówno w głównym pałacu, jak i w oficynie, wozowni oraz innych odrestaurowanych zabudowaniach kompleksu. Dzięki temu historyczny układ dawnego majątku pozostaje czytelny mimo przystosowania go do współczesnych funkcji.

Park pałacowy

Pałac otacza park krajobrazowy, którego kształtowanie rozpoczęto w XIX wieku dla księżniczki Luizy Niderlandzkiej i jej męża. Autorem projektu był Peter Joseph Lenné, znany z realizacji parków i ogrodów królewskich w Prusach.

Park zajmuje około 16 hektarów, a jego naturalną granicę stanowi rzeka Bóbr. Zachowane alejki prowadzą pomiędzy starymi drzewami, polanami i stawami, tworząc dobre warunki do spokojnego spaceru.

Najbardziej malowniczy widok na pałac rozciąga się od strony parku i stawu. Jasna bryła budowli, narożne wieże oraz ich odbicie w wodzie tworzą jeden z najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów Doliny Pałaców i Ogrodów.

Dolina Pałaców i Ogrodów

Pałac Wojanów jest jednym z najważniejszych obiektów Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej. Region wyróżnia się wyjątkowo dużym skupiskiem zabytkowych dworów, zamków, pałaców i parków krajobrazowych.

W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Pałac Łomnica. Obie rezydencje można zobaczyć podczas jednej wycieczki, przechodząc pomiędzy nimi pieszo.

Pałac Wojanów może być również punktem dłuższej trasy obejmującej Bukowiec, Mysłakowice, Karpniki, Staniszów i inne zabytkowe rezydencje Kotliny Jeleniogórskiej.

Czy można zwiedzać wnętrza?

Pałac Wojanów nie oferuje regularnego zwiedzania wnętrz. Wynika to z hotelowego charakteru obiektu oraz konieczności zapewnienia prywatności nocującym gościom.

Dla wcześniej zgłoszonych grup zorganizowanych możliwe jest zwiedzanie dziedzińca, przede wszystkim terenu wokół fontanny. Wejście do pozostałych części kompleksu wymaga indywidualnego uzgodnienia i może wiązać się z dodatkową opłatą.

Turyści indywidualni nie powinni zakładać, że będą mogli swobodnie wejść do pokoi, sal reprezentacyjnych lub innych części hotelu. Część wnętrz można zobaczyć przy okazji korzystania z restauracji, kawiarni, baru lub strefy SPA.

Restauracja Ogrodowa

W głównej części pałacu działa Restauracja Ogrodowa. Jej wnętrza nawiązują do epoki romantyzmu i czasów, kiedy rezydencja należała do Luizy Niderlandzkiej i Fryderyka Orańskiego.

Do restauracji przylega rozległy taras z widokiem na zabytkowy park oraz szczyty Karkonoszy. Lokal jest dostępny również dla osób, które nie korzystają z noclegu.

W kompleksie działa także Restauracja Kasztanowa, bar pałacowy, kawiarnia oraz winiarnia urządzona w zabytkowych podziemiach.

SPA i wellness

W jednym z odrestaurowanych budynków kompleksu znajduje się strefa rekreacyjna. Obejmuje ona 18-metrowy kryty basen z przeciwprądem i hydromasażem, jacuzzi z widokiem na Rudawy Janowickie, saunę fińską, łaźnię parową oraz salę fitness.

Oferta SPA obejmuje również masaże, zabiegi na twarz i ciało oraz rytuały pielęgnacyjne. Zabiegi wymagają wcześniejszego zarezerwowania terminu.

Ze strefy wellness mogą korzystać także osoby, które nie nocują w hotelu. Podczas wysokiego obłożenia dostęp dla gości zewnętrznych może być jednak czasowo ograniczony.

Zwiedzanie z dziećmi

Pałac może zainteresować dzieci ze względu na wygląd przypominający baśniowy zamek, narożne wieże, fontanny i rozległy park.

Na terenie kompleksu znajduje się plac zabaw oraz przestrzeń przeznaczona do aktywnego wypoczynku. Rodziny mogą spacerować po parku, odpoczywać w otoczeniu stawu lub połączyć wizytę z wycieczką do sąsiedniego Pałacu Łomnica.

Trzeba jednak pamiętać, że w pałacu nie działa muzeum ani typowa wystawa przygotowana dla dzieci. Największą atrakcją dla rodzin pozostają architektura, park i możliwość zobaczenia rezydencji z zewnątrz.

Warto wiedzieć

Charakter obiektu

Pałac Wojanów jest czynnym hotelem, restauracją, centrum konferencyjnym i kompleksem SPA. Nie działa jako muzeum i nie posiada regularnej trasy prowadzącej przez historyczne wnętrza.

Podczas wesel, konferencji i innych wydarzeń dostęp do dziedzińca lub części otoczenia może być czasowo ograniczony.

Czas wizyty

Na obejrzenie pałacu z zewnątrz, dziedzińca i krótki spacer po parku warto przeznaczyć około 45-60 minut.

Spokojny spacer po rozległym parku, połączony z wizytą w restauracji lub kawiarni, może zająć około 1,5-2 godzin.

Na wycieczkę obejmującą również Pałac Łomnica warto zarezerwować co najmniej pół dnia.

Godziny zwiedzania

Pałac nie posiada stałych godzin turystycznego zwiedzania. Wnętrza hotelowe nie są udostępniane w formie regularnej trasy.

Grupy zorganizowane chcące wejść na dziedziniec muszą zgłosić wizytę co najmniej jeden dzień roboczy wcześniej. Pałac może zmienić termin lub odwołać wizytę ze względu na organizowane wydarzenia albo niesprzyjające warunki pogodowe.

Ceny biletów

Nie obowiązuje regularny bilet wstępu, ponieważ pałac nie prowadzi muzealnej trasy turystycznej.

Rozszerzone zwiedzanie dla grup, obejmujące dodatkowe części terenu, może być płatne i jest wyceniane indywidualnie.

Godziny otwarcia restauracji

Restauracja Ogrodowa jest obecnie otwarta:

Niedziela-czwartek: 13:00-21:00
Piątek-sobota: 13:00-22:00

Kawiarnia działa w weekendy, a w sezonie letnim może być otwarta codziennie. Godziny mogą zostać zmienione podczas uroczystości i wydarzeń zamkniętych.

Godziny otwarcia strefy wellness

Basen, jacuzzi i centrum rekreacji:

Poniedziałek-piątek: 10:00-22:00
Sobota-niedziela: 9:00-22:00

Sauny:

Poniedziałek-piątek: 15:00-22:00
Sobota-niedziela: 10:00-22:00

Dostęp dla osób nienocujących w hotelu zależy od aktualnego obłożenia.

Parking

Na terenie kompleksu znajduje się bezpłatny parking przeznaczony dla gości. Podczas wesel, konferencji i dużych wydarzeń liczba wolnych miejsc może być ograniczona.

Wjazd autokaru z grupą zwiedzającą jest płatny. Aktualna jednorazowa opłata za autokar wynosi 200 zł.

Dojazd pociągiem

Do Wojanowa można dotrzeć koleją. Stacja znajduje się w odległości krótkiego spaceru od zespołu pałacowego, dzięki czemu obiekt może być celem wycieczki bez samochodu.

Przed podróżą warto sprawdzić aktualny rozkład pociągów oraz warunki dojścia ze stacji.

Pobyt ze zwierzęciem

Hotel akceptuje pobyt ze zwierzętami. Szczegółowe zasady oraz ewentualne opłaty zależą od rodzaju rezerwacji i powinny zostać sprawdzone przed przyjazdem.

Zwierzęta należy prowadzić na smyczy, szczególnie w pobliżu innych gości, zabudowań hotelowych i parkowego stawu.

Dostępność

Kompleks składa się z zabytkowych budynków powstałych w różnych okresach i połączonych parkowymi alejkami. Dostępność poszczególnych części może być zróżnicowana.

Osoby mające trudności z poruszaniem się powinny przed planowanym skorzystaniem z restauracji, hotelu lub SPA sprawdzić dostępność wybranego budynku.

Parkowe alejki umożliwiają spokojne spacerowanie, jednak po deszczu niektóre odcinki mogą być mokre lub śliskie.

Ubiór

Do spacerowania po parku najlepiej wybrać wygodne obuwie. Na trawiastych i parkowych ścieżkach po opadach może pojawić się błoto.

Kotlina Jeleniogórska charakteryzuje się zmienną pogodą. Nawet podczas ciepłego dnia warto mieć ze sobą dodatkową warstwę odzieży lub kurtkę przeciwdeszczową.

Najlepsza pora na wizytę

Pałac jest atrakcyjny przez cały rok. Wiosną i latem największym walorem jest park, zieleń oraz możliwość korzystania z tarasu restauracyjnego.

Jesienią otoczenie rezydencji wyróżnia się kolorami drzew, natomiast zimą szczególne wrażenie robi jasna bryła pałacu na tle ośnieżonych Karkonoszy.

Najspokojniej jest zwykle w dni powszednie. W weekendy oraz w sezonie weselnym część kompleksu może być zajęta przez uczestników prywatnych uroczystości.

Co zobaczyć w pobliżu?

Wizytę w Pałacu Wojanów można połączyć ze zwiedzaniem:

• Pałacu Łomnica,
• Wieży Książęcej w Siedlęcinie,
• zespołu pałacowo-parkowego w Bukowcu,
• pałacu w Karpnikach,
• pałacu w Mysłakowicach,
• Jeleniej Góry,
• Rudawskiego Parku Krajobrazowego,
• Kolorowych Jeziorek,
• schroniska Szwajcarka i skał Sokolików.

Pałac jest dobrym punktem rozpoczęcia wycieczki po Dolinie Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej.

Dlaczego warto odwiedzić?

Pałac Wojanów jest jednym z najbardziej malowniczych zabytków Kotliny Jeleniogórskiej. Charakterystyczne wieże, jasna elewacja, park krajobrazowy i panorama Karkonoszy sprawiają, że rezydencja prezentuje się wyjątkowo efektownie.

Miejsce pozwala poznać historię śląskich rodów von Zedlitz, pruskiej arystokracji oraz księżniczki Luizy Niderlandzkiej. Przypomina również o trudnych powojennych losach dolnośląskich rezydencji i ich współczesnej odbudowie.

Choć wnętrza nie są dostępne w formie muzealnej trasy, warto przyjechać dla architektury, romantycznego parku i możliwości połączenia spaceru z posiłkiem lub odpoczynkiem w zabytkowym otoczeniu.