Pieniński Park Narodowy - wapienne szczyty i przełom Dunajca
Pieniński Park Narodowy chroni wyjątkowy fragment Pienin Właściwych i Pienin Spiskich na polsko-słowackim pograniczu. To miejsce słynie z wapiennych turni Trzech Koron i Sokolicy, głęboko wciętego przełomu Dunajca, lasów, muraw oraz widoków na Pieniny, Gorce i Tatry. Park ma niewielką powierzchnię, lecz łączy krajobrazy górskie, cenne siedliska przyrodnicze, znakowane szlaki i ślady średniowiecznej historii.
Najważniejsze informacje
Park obejmuje około 2346 ha i jest najstarszym parkiem narodowym w Polsce. Jego teren nie tworzy jednego zwartego punktu: najdogodniejszymi bazami do wycieczek są Krościenko nad Dunajcem, Szczawnica, Sromowce Niżne, Czorsztyn i okolice Jeziora Czorsztyńskiego. W granicach parku znajdują się zarówno popularne szczyty, jak i spokojniejsze odcinki dolin oraz dróg udostępnionych turystom.
Co warto zobaczyć?
Najbardziej rozpoznawalnym celem wędrówki są Trzy Korony, których najwyższa turnia - Okrąglica - wznosi się na 982 m n.p.m. Na szczycie działa niewielka galeria widokowa, z której ogląda się przełom Dunajca i panoramę okolicznych pasm. Równie znana jest Sokolica: jej skalna platforma wznosi się wysoko nad zakolem Dunajca i pozwala spojrzeć na rzekę z zupełnie innej perspektywy.
Warto przejść przez Wąwóz Szopczański, zobaczyć ruiny Zamku Pieniny na Górze Zamkowej oraz odwiedzić Zamek w Czorsztynie, należący do Pienińskiego Parku Narodowego. Dla osób preferujących łagodniejszą trasę dobrym wyborem jest Droga Pienińska biegnąca wzdłuż Dunajca w stronę Czerwonego Klasztoru na Słowacji.
Jak wygląda zwiedzanie?
Park najlepiej poznawać pieszo po znakowanych i udostępnionych szlakach. Trasy na Trzy Korony oraz Sokolicę wymagają dobrej kondycji, ponieważ prowadzą po kamieniach, schodach i stromych odcinkach. Po deszczu nawierzchnia bywa śliska, a na najpopularniejszych trasach i przy galeriach widokowych należy liczyć się z większym ruchem.
Przełom Dunajca można oglądać również podczas tradycyjnego spływu tratwami flisackimi, a na wybranych zasadach także z kajaka lub pontonu. Droga Pienińska jest dostępna dla pieszych i rowerzystów, natomiast rowerem wolno poruszać się wyłącznie po trasach wyznaczonych przez park. Wstęp na szlaki jest co do zasady bezpłatny, ale wybrane miejsca, w tym galerie widokowe i zamek w Czorsztynie, mogą wymagać opłaty.
Historia w skrócie
1 czerwca 1932 roku utworzono „Park Narodowy w Pieninach”, uznawany za pierwszy park narodowy w Polsce. Po II wojnie światowej park odtworzono rozporządzeniem z 1954 roku; od 1 stycznia 1955 roku działa pod nazwą Pieniński Park Narodowy. Współpraca z chronionym obszarem po słowackiej stronie Pienin ma długą tradycję i należy do najwcześniejszych przykładów transgranicznej ochrony przyrody w Europie.
Na Górze Zamkowej zachowały się relikty Zamku Pieniny, związanego z księżną Kingą. Warownię wzniesiono najprawdopodobniej na początku lat 80. XIII wieku, a przekazy wiążą ją ze schronieniem Kingi i klarysek podczas najazdu tatarskiego w 1287 roku.
Informacje praktyczne
Po parku należy poruszać się wyłącznie po znakowanych szlakach i drogach udostępnionych do zwiedzania; nie wolno skracać tras, wychodzić za barierki ani wchodzić na skały i łąki. Na teren Pienińskiego Parku Narodowego nie wolno wprowadzać psów, z wyjątkiem psów asystujących. W parku obowiązuje także zakaz biwakowania, rozpalania ognisk oraz używania dronów bez wymaganej zgody.
Przed wycieczką warto sprawdzić komunikat turystyczny PPN, prognozę pogody oraz aktualną dostępność galerii, przepraw przez Dunajec, spływu i obiektów biletowanych. Szczególnie poza latem warunki na szlakach i zakres udostępnienia mogą się zmieniać.
Atrakcje w pobliżu
Pobyt w Pieninach warto połączyć ze spacerem po Szczawnicy i Krościenku nad Dunajcem, wizytą w Zamku Dunajec w Niedzicy oraz nad Jeziorem Czorsztyńskim. Po słowackiej stronie ciekawym celem jest Czerwony Klasztor, łatwo osiągalny Drogą Pienińską. Miłośnicy dalszych wędrówek mogą wybrać Wąwóz Homole, rezerwat Biała Woda i szlaki Małych Pienin; miejsca te znajdują się jednak poza granicami Pienińskiego Parku Narodowego.
Dlaczego warto odwiedzić?
Pieniński Park Narodowy pozwala w krótkim czasie połączyć górską wędrówkę, panoramy ze skalnych szczytów, spacer nad Dunajcem, historię średniowiecznych warowni i poznawanie cennej przyrody. Różnorodność tras sprawia, że można zaplanować zarówno wymagającą wyprawę na Trzy Korony lub Sokolicę, jak i spokojniejszy dzień na Drodze Pienińskiej czy podczas spływu przełomem Dunajca.
Zobacz także
Powiązane miejsca, trasy i inspiracje, które mogą przydać się przy planowaniu kolejnej części wycieczki.
