Świątynia Wang

Świątynia Wang - średniowieczny kościół z Norwegii w Karkonoszach

Świątynia Wang, czyli ewangelicki Kościół Górski Naszego Zbawiciela, znajduje się w Karpaczu Górnym, na zboczu Czarnej Góry. Powstała na przełomie XII i XIII wieku w norweskiej miejscowości Vang, a w XIX stuleciu została rozebrana i przeniesiona w Karkonosze. Dziś jest czynnym kościołem Parafii Ewangelicko-Augsburskiej oraz jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Karpacza.

Kościół reprezentuje tradycję skandynawskich świątyń słupowo-szkieletowych typu stavkirke. Drewniane elementy konstrukcji łączono za pomocą tradycyjnych złączy ciesielskich i drewnianych kołków, bez używania metalowych gwoździ.

Co warto zobaczyć?

Nordyckie rzeźbienia

Najcenniejsze są oryginalne elementy pochodzące ze średniowiecznej świątyni w Norwegii. Warto zwrócić uwagę na bogato rzeźbione portale, kolumny i kapitele ozdobione motywami zwierząt, roślin, masek, smoków i wijących się węży.

Na zakończeniach dachów znajdują się charakterystyczne rzeźbione smocze paszcze, nawiązujące do dekoracji znanych ze skandynawskiej sztuki i dawnych łodzi wikingów.

Wyposażenie kościoła

We wnętrzu uwagę zwraca krzyż wyrzeźbiony w 1844 roku z jednego kawałka drewna dębowego. Figura ukrzyżowanego Chrystusa została wykonana dwa lata później z drewna lipowego.

Warto zobaczyć również barokową chrzcielnicę z około 1740 roku oraz kandelabry przedstawiające łabędzia - symbol wierności - i serce symbolizujące miłość. Świece na tych świecznikach zapalane są podczas ślubów, a Wang bywa nazywany kościołem szczęśliwych małżeństw.

Kamienna dzwonnica

Obok drewnianego kościoła stoi masywna dzwonnica wzniesiona ze śląskiego granitu. Poza funkcją użytkową miała również chronić lekką konstrukcję świątyni przed silnymi podmuchami wiatru wiejącego od strony Śnieżki.

Zabytkowy cmentarz

Na niewielkim cmentarzu przy kościele spoczywają między innymi poeta i dramaturg Tadeusz Różewicz oraz Henryk Tomaszewski - twórca Wrocławskiego Teatru Pantomimy.

Jak wygląda zwiedzanie?

Świątynię zwiedza się indywidualnie. Parafia nie zapewnia regularnego oprowadzania przez przewodnika. Dla grup liczących co najmniej 10 osób może zostać odtworzone około 12-minutowe nagranie przedstawiające historię kościoła, dostępne w kilku językach.

Nie ma konieczności wcześniejszej rezerwacji i nie prowadzi się rezerwacji wejść na konkretną godzinę.

Na obejrzenie wnętrza, placu kościelnego i cmentarza warto przeznaczyć około 30-45 minut.

Trzeba pamiętać, że Wang jest przede wszystkim czynną świątynią. W czasie nabożeństw, ślubów i innych uroczystości zwiedzanie może zostać czasowo ograniczone.

Historia w skrócie

Kościół powstał na przełomie XII i XIII wieku w miejscowości Vang nad jeziorem Vangsmjøsa w południowej Norwegii. W XIX wieku okazał się zbyt mały dla miejscowej społeczności, a jego remont wymagał znacznych nakładów, dlatego zdecydowano o sprzedaży budowli.

W uratowanie zabytku zaangażował się norweski malarz Johan Christian Dahl. Kościół kupił król Prus Fryderyk Wilhelm IV. Konstrukcję rozebrano i w 1841 roku przewieziono najpierw do Szczecina, a następnie do Berlina.

Początkowo planowano ustawić świątynię w pobliżu Berlina, jednak dzięki staraniom hrabiny Fryderyki von Reden z Bukowca zdecydowano o przeniesieniu jej w Karkonosze, aby ponownie mogła służyć miejscowej społeczności ewangelickiej.

2 sierpnia 1842 roku Fryderyk Wilhelm IV położył kamień węgielny pod odbudowę kościoła. Uroczyste otwarcie i poświęcenie świątyni odbyło się 28 lipca 1844 roku.

Poznaj pełną historię obiektu

Podczas odbudowy nie udało się wykorzystać wszystkich elementów dawnej norweskiej konstrukcji. Część trzeba było odtworzyć, a świątynię powiększono i dostosowano do potrzeb miejscowej parafii. Zachowano jednak najcenniejsze średniowieczne portale, słupy, kolumny i dekoracje snycerskie.

Miejsce pod kościół przekazał hrabia Christian Leopold von Schaffgotsch. Ze względu na górskie położenie konieczne było odpowiednie przygotowanie terenu, a obok drewnianej świątyni wzniesiono kamienną dzwonnicę.

Od 1844 roku Wang nieprzerwanie służy miejscowej społeczności ewangelickiej, a jednocześnie stał się jednym z najczęściej odwiedzanych zabytków Karkonoszy.

Informacje praktyczne

Rodzaj obiektu: zabytkowy drewniany kościół ewangelicki i czynny obiekt sakralny.

Czas wizyty: około 30-45 minut.

Zwiedzanie: indywidualne, bez wcześniejszej rezerwacji. Parafia nie prowadzi rezerwacji wejść na konkretną godzinę.

Godziny: od 15 kwietnia do 31 października kościół jest udostępniany w godz. 9:00-18:00, a od 1 listopada do 14 kwietnia w godz. 9:00-17:00.

Niedziele i święta: o godz. 10:00 odbywa się nabożeństwo. Zwiedzanie jest wtedy możliwe po godz. 11:30. W soboty mogą występować dodatkowe ograniczenia związane ze ślubami.

Bilety: wstęp do kościoła jest płatny. Pobierana jest również oddzielna opłata za fotografowanie i filmowanie. Aktualny cennik najlepiej sprawdzić przed wizytą.

Parking: samochód można pozostawić na parkingach przy ul. Karkonoskiej lub Spokojnej. Dojście do świątyni zajmuje około 10-15 minut. Parkingi nie należą do parafii Wang.

Komunikacja: przystanek autobusowy Wang znajduje się około 300 m poniżej kościoła.

Dostępność: z parkingu przy ul. Karkonoskiej prowadzi leśna trasa VIA SACRA umożliwiająca dojazd osobom poruszającym się na wózkach. Osoby uprawnione mogą również podjechać samochodem pod kościół na czas zwiedzania. Potrzebę wjazdu wózkiem do wnętrza należy zgłosić obsłudze.

Atrakcje w pobliżu

Karkonoski Park Narodowy

W pobliżu świątyni rozpoczynają się popularne szlaki prowadzące w głąb Karkonoszy. Wang może być dobrym punktem startowym krótszej lub całodniowej wycieczki.

Samotnia i Mały Staw

Jedną z najpiękniejszych tras jest wycieczka przez Polanę w stronę Małego Stawu i schroniska Samotnia, położonego w malowniczym kotle polodowcowym.

Śnieżka

Ze Świątyni Wang można również rozpocząć dłuższą trasę w kierunku najwyższego szczytu Karkonoszy - Śnieżki.

Dziki Wodospad i Zapora na Łomnicy

W samym Karpaczu warto zobaczyć także Dziki Wodospad oraz kamienną zaporę na Łomnicy, które można łatwo połączyć ze zwiedzaniem innych atrakcji miasta.

Dlaczego warto odwiedzić Świątynię Wang?

Świątynia Wang jest wyjątkowym połączeniem średniowiecznej architektury skandynawskiej, historii Karkonoszy i żywej tradycji religijnej. Oryginalne nordyckie rzeźbienia, nietypowa drewniana konstrukcja oraz niezwykłe położenie przy górskich szlakach sprawiają, że jest to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków Karpacza i miejsce, które zdecydowanie warto zobaczyć.