Tatrzański Park Narodowy - najwyższe góry Polski
Tatrzański Park Narodowy chroni polską część Tatr - jedynego pasma w Polsce o w pełni wykształconym krajobrazie wysokogórskim. Na powierzchni ponad 21 tys. hektarów znajdują się skaliste granie, jeziora polodowcowe, wodospady, jaskinie, lasy, kosodrzewina i wysokogórskie hale. Najwyższym punktem parku są Rysy - 2499 m n.p.m., będące jednocześnie najwyższym punktem Polski.
Turystom udostępniono około 275 km znakowanych szlaków o bardzo różnym stopniu trudności - od szerokich dróg prowadzących dolinami po wymagające wysokogórskie trasy wyposażone w łańcuchy, klamry i drabinki.
Co warto zobaczyć?
Najbardziej znanym miejscem jest Morskie Oko, największe jezioro w Tatrach, otoczone wysokimi szczytami Tatr Wysokich. Łatwiejsza technicznie droga z Palenicy Białczańskiej sprawia, że jest to jeden z najczęściej wybieranych celów wycieczek.
Wyjątkowy krajobraz oferuje również Dolina Pięciu Stawów Polskich z wysokogórskimi jeziorami i Wielką Siklawą - największym wodospadem polskich Tatr.
W Tatrach Zachodnich warto wybrać się do Doliny Kościeliskiej i Doliny Chochołowskiej. Pierwsza słynie z wapiennych formacji skalnych i jaskiń, druga z rozległych polan, a wiosną także z kwitnących krokusów.
Popularnymi celami bardziej wymagających wycieczek są Hala Gąsienicowa, Kasprowy Wierch, Giewont i Rysy. Do najbardziej wymagających znakowanych tras należy natomiast Orla Perć.
Jak wygląda zwiedzanie?
Tatrzański Park Narodowy poznaje się przede wszystkim podczas pieszych wędrówek po znakowanych szlakach. Trasę należy zawsze dopasować do kondycji, doświadczenia, pory roku i aktualnej pogody.
Łatwiejsze doliny mogą być odpowiednie także dla rodzin, natomiast szlaki na wysokie szczyty wymagają dobrej kondycji i doświadczenia. Odcinki wyposażone w łańcuchy, klamry i drabinki prowadzą często przez stromy i eksponowany teren.
W TPN znajduje się również sześć jaskiń udostępnionych zwykłemu ruchowi turystycznemu: Dziura, Mroźna, Smocza Jama, Mylna, Raptawicka i Obłazkowa. Do ich zwiedzania potrzebna jest własna latarka lub czołówka, a kask jest zalecany. Jaskinia Mroźna jest dostępna sezonowo.
Historia w skrócie
Pierwsze działania na rzecz ochrony tatrzańskiej przyrody podejmowano już w XIX wieku, m.in. w związku z gwałtownym spadkiem liczebności kozic i świstaków.
Tatrzański Park Narodowy został utworzony w 1954 roku, a działalność rozpoczął 1 stycznia 1955 roku. Jego symbolem jest kozica tatrzańska, jeden z najbardziej charakterystycznych mieszkańców wysokich partii Tatr.
Od 1992 roku polskie i słowackie Tatry tworzą wspólnie Transgraniczny Rezerwat Biosfery UNESCO, chroniący ekosystem górski po obu stronach granicy.
Informacje praktyczne
Wstęp do większości udostępnionych części TPN jest płatny. Bilet można kupić przed wycieczką przez oficjalny system TPN lub w punktach wejściowych. Niektóre usługi, parkingi i atrakcje, takie jak Jaskinia Mroźna, wymagają dodatkowej opłaty.
Po parku należy poruszać się wyłącznie po udostępnionych szlakach. Nie wolno zrywać roślin, zbierać grzybów i skał, dokarmiać zwierząt ani kąpać się w tatrzańskich stawach. Wszystkie śmieci należy zabrać ze sobą.
Od 1 marca do 30 listopada wszystkie szlaki turystyczne są zamknięte od zmierzchu do świtu. Niektóre odcinki posiadają również sezonowe zamknięcia związane z ochroną przyrody. TPN może dodatkowo czasowo zamykać szlaki z powodu remontów, obrywów skalnych, powalonych drzew lub innych zagrożeń.
Na większość terenu parku nie wolno wprowadzać psów. Wyjątkiem są Droga pod Reglami oraz szlak dnem Doliny Chochołowskiej od Siwej Polany do schroniska. Pies musi być prowadzony na smyczy.
Przed każdą wycieczką należy sprawdzić aktualny komunikat TPN i prognozę pogody. Zimą trzeba dodatkowo uwzględnić zagrożenie lawinowe i komunikaty TOPR. Warunki w wysokich partiach gór mogą być zupełnie inne niż w Zakopanem czy na dnie dolin.
Atrakcje w pobliżu
Zakopane
Najważniejszy ośrodek turystyczny u podnóża Tatr oferuje zabytki architektury w stylu zakopiańskim, Krupówki, kolej na Gubałówkę oraz liczne miejsca związane z historią polskiej turystyki górskiej.
Muzeum Tatrzańskie
Muzeum pozwala lepiej poznać przyrodę, kulturę i historię Podhala oraz rozwój turystyki i taternictwa.
Chochołów
Wieś słynie z wyjątkowo dobrze zachowanego zespołu tradycyjnych drewnianych chałup góralskich i może być dobrym uzupełnieniem wycieczki w Tatry Zachodnie.
Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN
Podczas niepogody warto odwiedzić jedno z centrów edukacyjnych parku, gdzie można poznać geologię Tatr, ich roślinność, zwierzęta oraz zasady bezpiecznego i odpowiedzialnego poruszania się po górach.
Zobacz także
Powiązane miejsca, trasy i inspiracje, które mogą przydać się przy planowaniu kolejnej części wycieczki.
