Zajazd pod Kłobukiem - Małdyty

Zajazd pod Kłobukiem w Małdytach - neogotycka oficyna związana z Kanałem Elbląskim

Zajazd pod Kłobukiem mieści się w zabytkowej neogotyckiej oficynie dawnego zespołu pałacowego w Małdytach. Ceglany budynek z niewielką wieżą, dekoracyjnym krenelażem i zachowaną historyczną bramą przypomina romantyczny zameczek, choć pierwotnie pełnił funkcje administracyjne i gospodarcze.

Miejsce jest szczególnie interesujące ze względu na związki z Georgiem Jacobem Steenkem - projektantem i budowniczym Kanału Elbląskiego. Dziś w zabytkowych murach działa restauracja oraz dom gościnny specjalizujący się między innymi w kuchni regionalnej.

Co warto zobaczyć?

Neogotycką oficynę

Budynek dzisiejszego zajazdu jest zachowaną częścią dawnego zespołu pałacowego. Około 1820 roku został przebudowany w formie neogotyckiego pałacyku.

Charakterystyczne są ceglane elewacje, prostokątna wieża, krenelaże przypominające zamkowe blanki oraz dekoracyjne detale. Mimo romantycznego wyglądu nie była to warownia, lecz oficyna i rządcówka związana z funkcjonowaniem majątku.

Pamiątki po Georgu Jacobie Steenkem

W latach 40. XIX wieku z budynkiem związany był Georg Jacob Steenke, inżynier odpowiedzialny za zaprojektowanie Kanału Elbląskiego.

Przy wejściu zachował się dawny reper - znak geodezyjny służący do precyzyjnych pomiarów wysokości. Według tradycji mógł być wykorzystywany przez Steenkego podczas prac związanych z projektowaniem kanału, choć jego dokładnego przeznaczenia nie udało się jednoznacznie potwierdzić.

W zajazdowej piwniczce przygotowano również niewielką ekspozycję poświęconą projektantowi Kanału Elbląskiego.

Pozostałości dawnego parku

Z dawnego zespołu pałacowego zachowały się fragmenty parku, brama wjazdowa i stare drzewa.

Szczególnie charakterystyczny jest dąb nazywany Kłobukiem, którego wiek lokalne źródła określają na ponad 400 lat. W pobliżu rośnie także ponad 150-letnia tuja należąca do najciekawszych pozostałości dawnego założenia parkowego.

Jak wygląda wizyta?

Zajazd pod Kłobukiem nie jest muzeum z regularną trasą zwiedzania. Jest działającą restauracją, miejscem organizacji wydarzeń oraz obiektem noclegowym.

Najlepszym sposobem poznania budynku jest połączenie krótkiego obejrzenia zabytkowej architektury i otoczenia z wizytą w restauracji.

Na sam spacer i obejrzenie budynku wystarczy około 20-30 minut. Wizyta połączona z posiłkiem może zająć około 1,5-2 godzin.

Ponieważ teren służy również gościom restauracji i noclegów, należy respektować prywatne części obiektu oraz polecenia obsługi.

Historia w skrócie

Małdyty mają średniowieczny rodowód. Około 1400 roku funkcjonował tutaj folwark zakonny, który później przekształcił się w majątek rycerski.

W 1690 roku Heinrich von Houwald wzniósł w Małdytach okazały pałac otoczony rozległym parkiem. W kolejnych stuleciach majątek wielokrotnie zmieniał właścicieli, a sama rezydencja była rozbudowywana i przebudowywana.

Około 1820 roku budynek dzisiejszego zajazdu otrzymał neogotycką formę. Pełnił przede wszystkim funkcję oficyny administracyjnej i rządcówki związanej z głównym pałacem.

W latach 1841-1845 budynek wynajmował Georg Jacob Steenke. Jego obecność w Małdytach związana była z pracami nad Kanałem Elbląskim - jednym z najważniejszych zabytków hydrotechniki w Polsce.

Główny pałac nie przetrwał II wojny światowej. Do naszych czasów zachowały się między innymi neogotycka oficyna, historyczna brama oraz fragmenty dawnego parku.

Od 1979 roku budynek pełni funkcję restauracyjną i noclegową jako Zajazd pod Kłobukiem.

Kłobuk - duch z regionalnych wierzeń

Nazwa zajazdu nawiązuje do Kłobuka - postaci znanej z dawnych wierzeń Warmii i Mazur. Według ludowych podań domowy duch mógł przybierać między innymi postać czarnego koguta lub niewielkiego ptaka.

Dobrze traktowany miał przynosić gospodarzowi dostatek, natomiast zaniedbany stawał się złośliwy i mógł sprowadzać nieszczęście.

Nazwę „Zajazd pod Kłobukiem” miał zaproponować Zbigniew Nienacki, autor cyklu o Panu Samochodziku, który mieszkał w pobliskim Jerzwałdzie.

Kuchnia regionalna

Restauracja nawiązuje do tradycji kulinarnych Warmii, Mazur, Powiśla i historycznego Oberlandu.

W menu pojawiają się między innymi klopsiki królewieckie, sandacz po warmińsku, farszynki oraz dania z dziczyzny. Oferta zmienia się, dlatego konkretny wybór potraw najlepiej sprawdzić przed wizytą.

Zajazd uczestniczył również w programie „Kuchenne Rewolucje”, którego odcinek poświęcony Małdytom dodatkowo spopularyzował restaurację.

Informacje praktyczne

Rodzaj obiektu: zabytkowa neogotycka oficyna pałacowa, obecnie restauracja i dom gościnny.

Zwiedzanie: brak regularnej trasy muzealnej.

Restauracja: specjalizuje się w kuchni regionalnej inspirowanej tradycjami Warmii, Mazur i Oberlandu.

Noclegi: w obiekcie dostępne są pokoje gościnne.

Czas wizyty: około 20-30 minut na obejrzenie budynku i dostępnego otoczenia; dłużej w przypadku wizyty w restauracji.

Park: zachowane fragmenty dawnego założenia są częścią funkcjonującego obiektu, dlatego należy respektować aktualne zasady dostępu.

Atrakcje w pobliżu

Kanał Elbląski

Najważniejszym zabytkiem techniki w regionie jest Kanał Elbląski, słynący z systemu pochylni, po których statki przemieszczane są na specjalnych platformach.

Pochylnia Buczyniec

To jedna z najbardziej znanych pochylni Kanału Elbląskiego. Przy obiekcie można lepiej poznać zasadę działania unikatowego systemu transportowania jednostek pomiędzy odcinkami kanału.

Morąg

W pobliskim Morągu warto zobaczyć zabytkowe centrum, ratusz oraz dawny pałac Dohnów.

Jezioro Ruda Woda

Duży akwen położony w pobliżu Małdyt jest częścią szlaku Kanału Elbląskiego i dobrym miejscem dla osób zainteresowanych turystyką wodną oraz wypoczynkiem nad jeziorem.

Dlaczego warto odwiedzić Zajazd pod Kłobukiem?

Zajazd pod Kłobukiem łączy zabytkową architekturę, historię dawnego majątku, związki z Georgiem Jacobem Steenkem oraz regionalną kuchnię i folklor.

Najcenniejszym elementem jest autentyczna neogotycka oficyna - jedna z nielicznych zachowanych części dawnego zespołu pałacowego w Małdytach. Dzięki położeniu w pobliżu Kanału Elbląskiego miejsce może być ciekawym przystankiem podczas poznawania jego pochylni i innych zabytków techniki.