Zamek w Lubinie - zaginiona rezydencja Piastów i gotycka kaplica św. Jadwigi
Zamek w Lubinie był średniowieczną rezydencją książąt śląskich, usytuowaną na podmokłym terenie przy wschodniej części miasta. Warownia została niemal całkowicie zniszczona podczas wojny trzydziestoletniej, a jej zabudowania stopniowo rozebrano. Do czasów współczesnych zachowała się przede wszystkim dawna kaplica zamkowa św. Jadwigi z wyjątkowym gotyckim portalem fundacyjnym z 1349 roku.
Dzisiejszy Zamek w Lubinie nie jest więc kompletną warownią z wieżami, dziedzińcem i komnatami. Na Wzgórzu Zamkowym można zobaczyć kaplicę, odtworzone fragmenty murów oraz przestrzeń odpowiadającą dawnemu dziedzińcowi. Pozostałości dawnego zamku i kaplica są objęte ochroną konserwatorską.
Najcenniejszym zabytkiem zespołu jest kamienny tympanon przedstawiający Chrystusa Boleściwego, św. Jadwigę Śląską, św. Marię Magdalenę oraz klęczących fundatorów - księcia Ludwika I i jego żonę Agnieszkę. To jeden z najważniejszych zachowanych przykładów gotyckiej rzeźby na obszarze dawnego księstwa legnicko-brzeskiego.
Gdzie znajdował się Zamek w Lubinie?
Zamek został założony w północno-wschodniej części średniowiecznego Lubina, na terenie nizinnym i naturalnie podmokłym. Warunki te umożliwiały otoczenie warowni nawodnionymi fosami, które utrudniały bezpośrednie podejście pod mury.
Choć zamek znajdował się poza właściwą zabudową miejską, został włączony w system fortyfikacji Lubina. Jednocześnie zachował osobne umocnienia oddzielające go od miasta. Takie rozwiązanie umożliwiało wspólną obronę, lecz pozwalało również zabezpieczyć książęcą siedzibę na wypadek konfliktu z mieszkańcami.
Dzisiejsze Wzgórze Zamkowe znajduje się blisko historycznego centrum Lubina, przy ulicy Mikołaja Pruzi. Adres zachowanej kaplicy zamkowej to Mikołaja Pruzi 7.
Początki książęcej warowni
Dokładna data powstania pierwszego zamku nie jest znana. W źródłach pojawia się on na początku XIV wieku. Wzmianka pochodząca z 1312 roku potwierdza, że warownia już wtedy istniała, natomiast późniejsze dokumenty określały ją jako castrum Lobyn lub castrum Lubyn.
Badacze przypuszczają, że pierwszą murowaną siedzibę mógł wznieść pod koniec XIII wieku książę Konrad II Garbaty, związany z linią Piastów głogowsko-żagańskich. Nie zachował się jednak dokument fundacyjny, dlatego należy traktować tę informację jako prawdopodobną rekonstrukcję wydarzeń, a nie bezsporny fakt.
Najstarszym elementem zamku była prawdopodobnie wolnostojąca czworoboczna wieża mieszkalno-obronna. Jej fundamenty odkryto w północnej części dawnego dziedzińca. Budowla miała około 10,5 na 13 metrów i mogła posiadać trzy kondygnacje nadziemne oraz piwnicę.
Wieża stała na podmokłym terenie i początkowo mogła funkcjonować jako samodzielna rezydencja otoczona fosą. Dopiero później została włączona w większy kompleks zamkowy.
Bolesław III Rozrzutny i pierwsza większa przebudowa
W 1337 roku książę Bolesław III Rozrzutny przeznaczył znaczną sumę na prace budowlane prowadzone na lubińskim zamku. Była to inwestycja o dużej wartości, świadcząca o rosnącym znaczeniu warowni.
Najważniejsza przebudowa nastąpiła jednak w połowie XIV wieku za panowania jego syna Ludwika I. Książę wszedł w konflikt ze swoim starszym bratem Wacławem I i przez kilka lat uczynił Lubin najważniejszą siedzibą swojej części księstwa.
W latach 1348-1358 Ludwik I rezydował w Lubinie i przekształcił wcześniejszą warownię w regularniejszy zamek książęcy. Powstały nowe mury, budynek bramny, pomieszczenia mieszkalne oraz kaplica.
Ludwik I - książę związany z Lubinem
Ludwik I brzeski należał do najważniejszych śląskich Piastów XIV wieku. Był politykiem, fundatorem kościołów, mecenasem sztuki oraz człowiekiem zainteresowanym historią własnej dynastii.
W czasie konfliktu z bratem otrzymał Lubin i uczynił tutejszy zamek swoją główną rezydencją. W dokumentach z 1359 roku wymieniono miasto, zamek i okręg lubiński jako należące do Ludwika.
Z jego dworem wiąże się powstanie tak zwanego Kodeksu Lubińskiego - bogato iluminowanego rękopisu poświęconego życiu św. Jadwigi Śląskiej. Dzieło ukończono w 1353 roku i należy ono do najważniejszych zabytków średniowiecznego malarstwa książkowego związanego ze Śląskiem.
Jak wyglądał Zamek w Lubinie?
Po przebudowie przeprowadzonej w połowie XIV wieku zamek otrzymał plan zbliżony do regularnego czworoboku. Otoczony murami teren zajmował około 1500 metrów kwadratowych.
Główne części założenia stanowiły:
- obwód kamienno-ceglanych murów;
- czworoboczna wieża mieszkalno-obronna;
- budynek mieszkalny w południowej części kompleksu;
- brama wjazdowa;
- zwodzony most prowadzący przez fosę;
- kaplica zamkowa;
- dziedziniec;
- budynki gospodarcze i pomocnicze.
Mury obwodowe wykonano przede wszystkim z kamieni narzutowych układanych warstwami na zaprawie wapiennej. Do wypełniania spoin wykorzystywano również gruz ceglany. Po ich wybudowaniu teren dziedzińca podwyższono i wyrównano warstwami nawiezionej ziemi oraz gliny.
Wieża mieszkalno-obronna
Najstarsza czworoboczna wieża znajdowała się w północnej części dziedzińca. Przypuszczalnie stanowiła pierwotne centrum całego założenia.
Tego rodzaju budynki łączyły funkcje mieszkalne i obronne. Dolne kondygnacje mogły służyć jako magazyny, natomiast wyżej znajdowały się komnaty księcia lub zarządcy. Niewielkie otwory okienne, grube ściany i możliwość odizolowania wejścia zwiększały bezpieczeństwo mieszkańców.
Wieża została później włączona w większy zespół. Jej pozostałości zachowały się jedynie na poziomie fundamentów, odkrywanych podczas prac archeologicznych.
Brama zamkowa i most zwodzony
Główne wejście do warowni prowadziło od strony zachodniej. Aby dostać się na dziedziniec, należało pokonać nawodnioną fosę i przejść przez most zwodzony oraz budynek bramny.
Nad przejazdem znajdowało się piętro, które mogło mieścić pomieszczenie straży lub mieszkanie. Przejazd bramny był nakryty ostrołukowym sklepieniem.
Budynek bramny łączył się z kaplicą. Zachowane ślady zamurowanych arkad wskazują, że z jego górnej kondygnacji można było przejść bezpośrednio na emporę przeznaczoną dla rodziny książęcej.
Kaplica zamkowa św. Jadwigi
Kaplicę ufundował około 1349 roku książę Ludwik I. Była jednonawową, orientowaną budowlą, czyli jej część ołtarzową skierowano ku wschodowi. Od zachodu znajdowała się kwadratowa wieżyczka.
Kaplica przylegała do muru zamku i sąsiadowała z bramą prowadzącą na dziedziniec. Nie była więc wolnostojącym kościołem zbudowanym poza warownią, lecz integralną częścią książęcej rezydencji.
Już w połowie XIV wieku posiadała uprawnienia parafialne. W średniowieczu znajdowały się w niej trzy ołtarze. Służyła rodzinie książęcej, dworzanom, służbie oraz osobom związanym z funkcjonowaniem zamku.
Gotycki portal z 1349 roku
Najcenniejszym elementem kaplicy jest ostrołukowy portal północny z kamiennym tympanonem. Powstał w 1349 roku i należy do nielicznych zachowanych fragmentów pierwotnej dekoracji zamku.
Kompozycję podzielono trzema gotyckimi arkadami. W centralnej części przedstawiono Chrystusa Boleściwego, nazywanego również Mężem Boleści lub łacińskim określeniem Vir Dolorum. U jego stóp znajduje się kielich, natomiast nad głową gołąb symbolizujący Ducha Świętego.
Po bokach umieszczono św. Jadwigę Śląską oraz św. Marię Magdalenę. U stóp świętych klęczą fundatorzy: książę Ludwik I i jego żona Agnieszka żagańska.
Rozmiary postaci odpowiadają średniowiecznej hierarchii przedstawienia. Największą figurą jest Chrystus, mniejsze są święte, a jeszcze mniejsi fundatorzy oddający im cześć.
Święta Jadwiga i książęca genealogia
Obecność św. Jadwigi nie była przypadkowa. Ludwik I uważał ją za swoją wybitną przodkinię i wykorzystywał jej kult do podkreślania znaczenia dynastii Piastów śląskich.
Książę wspierał rozwój kultu świętej, zamawiał dzieła poświęcone jej życiu i odwoływał się do rodzinnego związku z żoną Henryka Brodatego. Najważniejszym przykładem tej działalności jest wspomniany Kodeks Lubiński.
Na portalu kaplicy Ludwik został przedstawiony pod opieką św. Jadwigi, natomiast jego żona Agnieszka klęczy przy św. Marii Magdalenie. Tympanon był zatem jednocześnie dziełem religijnym, dokumentem fundacji oraz symbolicznym przedstawieniem książęcej rodziny.
Łacińska inskrypcja fundacyjna
Na archiwolcie portalu zachował się łaciński napis informujący o fundacji kaplicy. W polskim tłumaczeniu głosi on, że w 1349 roku książę Ludwik, pan legnicki, ufundował kaplicę ku czci Ciała i Krwi Jezusa Chrystusa, św. Jadwigi oraz św. Marii Magdaleny.
Napis ma wyjątkową wartość, ponieważ jednoznacznie wskazuje fundatora, datę oraz wezwanie świątyni. Dzięki niemu kaplica należy do najlepiej datowanych średniowiecznych budowli Lubina.
Konsole podtrzymujące dekorację portalu ozdobiono hełmem rycerskim z labrami oraz piastowskim orłem śląskim. Nad arkadami umieszczono także rzeźbioną twarz Chrystusa.
Księstwo lubińskie
W połowie XIV wieku Lubin przez krótki czas pełnił funkcję stolicy niewielkiego księstwa. Ludwik I przebywał tu w latach 1348-1358, zanim po śmierci ojca i kolejnym podziale rodzinnych ziem przeniósł swoją główną siedzibę do Brzegu.
Po jego wyjeździe zamek nie przestał istnieć. Nadal stanowił ośrodek administracji, siedzibę książęcych urzędników i ważny punkt obronny. Dokumenty wymieniają działających tu sędziów dworskich i starostów.
Lubin przechodził później pomiędzy kolejnymi przedstawicielami śląskich linii dynastycznych. W XV wieku należał między innymi do Henryka IX, Ruprechta oraz książąt brzeskich i głogowskich.
Husyci pod Lubinem
W 1428 roku miasto i zamek zostały zaatakowane przez wojska husyckie. Warownia przetrwała oblężenie, choć szczegółowy przebieg walk nie jest dobrze udokumentowany.
Późniejsze tradycje wspominają również o kolejnych działaniach w 1431 roku. Obrona pokazała znaczenie połączenia murów miejskich z niezależnym systemem fortyfikacji zamku.
Zamek nadal kontrolował wschodnie podejście do miasta i mógł służyć jako ostatni punkt oporu w przypadku przełamania miejskich obwarowań.
Rozbudowa w okresie późnego średniowiecza
W kolejnych stuleciach zamek był wielokrotnie przebudowywany. Zmieniały się pomieszczenia mieszkalne, układ budynków gospodarczych oraz sposób wykorzystania dziedzińca.
W południowej części założenia znajdował się główny budynek mieszkalny. Późniejsze przedstawienia ukazują także czworoboczną wieżę z blankami, budynek bramny i zabudowania przylegające do murów.
Nie wszystkie szczegóły są możliwe do jednoznacznego odtworzenia. Znaczna część fundamentów została zniszczona przez późniejsze rozbiórki i nową zabudowę. Wiedza o zamku opiera się więc na połączeniu wykopalisk archeologicznych, dawnych dokumentów, map i rycin.
Wojna trzydziestoletnia
Najbardziej niszczącym okresem w dziejach zamku była wojna trzydziestoletnia, trwająca od 1618 do 1648 roku. Lubin i jego warownia przechodziły w ręce wojsk cesarskich, szwedzkich, brandenburskich, saskich i innych oddziałów uczestniczących w konflikcie.
W 1641 roku miasto i zamek zostały poważnie zniszczone przez wojska szwedzkie. Uszkodzenia były na tyle duże, że warownia nie odzyskała już dawnej funkcji.
Mieszkańcy prosili później o odbudowę zamku, lecz brak środków uniemożliwił realizację przedsięwzięcia. Naprawiono jedynie część murów obwodowych, natomiast zabudowania mieszkalne pozostawały ruiną.
Barokowa przebudowa kaplicy
Kaplica przetrwała zniszczenie zamku i została odbudowana w 1663 roku. Podczas prac powiększono jej przestrzeń i dostosowano budowlę do nowych potrzeb liturgicznych.
Od wschodu dodano trójbocznie zamknięte prezbiterium, natomiast od południa boczną kaplicę z ołtarzem. W ścianach wykonano większe okna, elewacje otynkowano, a budynek nakryto wysokim dachem dwuspadowym.
Dzisiejszy wygląd kaplicy jest więc rezultatem połączenia oryginalnych fragmentów gotyckich z elementami wprowadzonymi podczas nowożytnych i późniejszych odbudów.
Rozbiórka zamku
W XVIII wieku ruiny zamku zaczęto systematycznie rozbierać. Kamień i cegłę wykorzystywano jako materiał do wznoszenia innych budynków.
Zanikły dawne skrzydła mieszkalne, wieża, brama i większość murów. Kaplica pozostawała użytkowana, dlatego miała większą szansę na przetrwanie niż pozostałe części opuszczonej warowni.
W XIX wieku na dawnym terenie zamkowym powstały nowe budynki związane z administracją powiatową. Inwestycje dodatkowo zatarły średniowieczny układ przestrzenny kompleksu.
Kaplica w XIX i XX wieku
W połowie XIX wieku kaplicę ponownie odbudowano. Służyła miejscowym katolikom do 1908 roku, a następnie została przeznaczona na bibliotekę diecezjalną.
W 1945 roku budynek został spalony. Zniszczony dach i brak właściwego zabezpieczenia sprawiły, że przez kolejne dziesięciolecia kaplica popadała w ruinę.
Pierwsze poważniejsze prace zabezpieczające przeprowadzono w 1957 roku. Kolejne remonty i badania prowadzono w latach 70. oraz 80. XX wieku. Zrekonstruowano również fragmenty obwodu murów, aby zaznaczyć teren dawnego zamku.
Galeria Zamkowa
Po odbudowie kaplica została przystosowana do działalności wystawienniczej. W 1990 roku rozpoczęła tu działalność Galeria Zamkowa, prezentująca malarstwo, grafikę, rzeźbę, ceramikę oraz inne formy współczesnej sztuki.
Przez wiele lat galeria była jedną z najważniejszych przestrzeni wystawienniczych Lubina. Organizowano w niej wernisaże, spotkania artystyczne i wydarzenia kulturalne.
Współczesne materiały Muzeum Historycznego w Lubinie wskazują jednak, że dawna kaplica pełni obecnie przede wszystkim funkcję sali koncertowej i sali prób Narodowej Orkiestry Dętej. Starsze publikacje opisujące ją jako codziennie czynną Galerię Zamkową nie zawsze odzwierciedlają aktualny sposób użytkowania obiektu.
Kaplica i Narodowa Orkiestra Dęta
Zabytkowe wnętrze stało się częścią siedziby Narodowej Orkiestry Dętej w Lubinie. Kaplica oraz dziedziniec Wzgórza Zamkowego są wykorzystywane podczas prób, koncertów i wydarzeń specjalnych.
Takie wykorzystanie pozwala zachować żywy charakter miejsca. Dawna świątynia i pozostałości książęcej rezydencji nie pełnią wyłącznie funkcji zabytku oglądanego z zewnątrz, lecz nadal uczestniczą w kulturalnym życiu miasta.
Jednocześnie oznacza to, że dostęp do wnętrza może zależeć od programu koncertów, prób i wydarzeń. Kaplica nie funkcjonuje jak typowe muzeum zamkowe z codzienną, stałą trasą zwiedzania.
Badania archeologiczne na Wzgórzu Zamkowym
Najważniejsze badania archeologiczne i architektoniczne prowadzono między innymi w latach 1971-1972 oraz w 1998 roku. Pozwoliły one określić położenie dawnej wieży, murów, budynku bramnego i części mieszkalnej.
Odkryto fundamenty najstarszej budowli, relikty obwodu obronnego i ślady kolejnych faz przebudowy dziedzińca. Badania wykazały również, że teren wokół pierwotnej wieży był silnie podmokły.
Wyniki prac potwierdzają, że niewielki kompleks był wielokrotnie przekształcany. Z pierwszej wieży mieszkalno-obronnej rozwinął się regularniejszy zamek z własną kaplicą, bramą i zabudową dworską.
Co zachowało się z Zamku w Lubinie?
Najważniejszym autentycznym elementem jest dawna kaplica zamkowa. Z jej średniowiecznej fazy zachowały się między innymi fragmenty ścian północnej i zachodniej oraz gotycki portal fundacyjny.
Na terenie Wzgórza Zamkowego można ponadto zobaczyć:
- zrekonstruowane fragmenty obwodu murów;
- zaznaczenie granic dawnego dziedzińca;
- pozostałości i ślady dawnych fortyfikacji;
- kaplicę z XIV-wiecznym portalem;
- współczesną przestrzeń koncertową i kulturalną.
Nie zachowały się książęce komnaty, średniowieczna wieża ani brama z mostem zwodzonym. Zamek nie jest więc ruiną przypominającą warownie w Bolkowie, Chojniku czy Wleniu. Jego historię trzeba odczytywać na podstawie kaplicy, układu terenu i wyników badań archeologicznych.
Zwiedzanie Zamku w Lubinie w 2026 roku
W lipcu 2026 roku nie udało się potwierdzić oficjalnych, stałych godzin codziennego zwiedzania wnętrza kaplicy ani regularnego biletu turystycznego.
Aktualny opis Muzeum Historycznego w Lubinie wskazuje, że dawna kaplica jest obecnie salą koncertową i miejscem prób Narodowej Orkiestry Dętej. Wnętrze najłatwiej zobaczyć podczas zapowiadanych koncertów, wydarzeń kulturalnych lub specjalnego udostępnienia.
Przestrzeń Wzgórza Zamkowego i elewacje kaplicy można oglądać podczas spaceru po tej części miasta. Przed wyjazdem z zamiarem wejścia do środka warto sprawdzić aktualny kalendarz Narodowej Orkiestry Dętej albo skontaktować się z Muzeum Historycznym w Lubinie.
Ile czasu przeznaczyć na wizytę?
Na obejście Wzgórza Zamkowego, obejrzenie kaplicy z zewnątrz i dokładne przyjrzenie się gotyckiemu portalowi wystarczy około 30-45 minut.
Wizyta może potrwać dłużej, gdy:
- kaplica jest udostępniana wewnątrz;
- odbywa się wystawa lub koncert;
- spacer zostanie połączony ze zwiedzaniem rynku;
- planowane jest obejrzenie murów miejskich i Baszty Głogowskiej.
Zamek najlepiej traktować jako jeden z punktów historycznej trasy po Lubinie, a nie jako rozległy kompleks wymagający kilku godzin zwiedzania.
Dostępność
Wzgórze Zamkowe znajduje się blisko centrum i nie wymaga długiego podejścia. Otoczenie kaplicy jest zagospodarowaną przestrzenią miejską, jednak historyczne nawierzchnie i różnice poziomów mogą miejscami utrudniać poruszanie się.
Dostępność wnętrza zależy od sposobu organizacji konkretnego wydarzenia. Osoby poruszające się na wózkach powinny przed koncertem lub planowanym wejściem potwierdzić warunki z organizatorem.
Jak dotrzeć na Wzgórze Zamkowe?
Kaplica znajduje się przy ulicy Mikołaja Pruzi 7, kilkaset metrów od lubińskiego rynku. Można do niej dojść pieszo z centrum w kilka minut.
W pobliżu znajdują się ulice Piastowska, Zamkowa i Mikołaja Pruzi. Dostępność miejsc parkingowych zależy od aktualnej organizacji ruchu i wydarzeń odbywających się na wzgórzu.
Najwygodniej połączyć wizytę ze spacerem prowadzącym od rynku, przez zachowane fragmenty murów miejskich i Basztę Głogowską, do dawnego zamku.
Najlepsze miejsce do fotografowania kaplicy
Najbardziej charakterystyczny widok rozciąga się od strony północno-zachodniej. Z tej perspektywy widoczna jest ceglana wieżyczka, stromy dach oraz gotycki portal.
Warto wykonać również zdjęcie od strony dziedzińca, pokazujące kaplicę w otoczeniu fragmentów murów. Detale tympanonu najlepiej fotografować przy miękkim świetle, gdy niewielkie postacie i inskrypcja nie są przesłonięte ostrymi cieniami.
Warto wiedzieć
- Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z początku XIV wieku.
- Najstarszą budowlą była prawdopodobnie czworoboczna wieża mieszkalno-obronna.
- Największą przebudowę przeprowadził Ludwik I w połowie XIV wieku.
- Zamek zajmował około 1500 metrów kwadratowych.
- Warownia posiadała własne mury, fosy, bramę i most zwodzony.
- Kaplicę ufundowano w 1349 roku.
- Najcenniejszym zabytkiem jest gotycki tympanon portalu północnego.
- Wśród przedstawionych postaci znajdują się Ludwik I i księżna Agnieszka.
- Z dworem lubińskim wiąże się powstanie Kodeksu Lubińskiego.
- W 1428 roku zamek oblegały wojska husyckie.
- Warownię zniszczono podczas wojny trzydziestoletniej.
- Kaplicę odbudowano i rozbudowano w 1663 roku.
- Pozostałe zabudowania zamku stopniowo rozebrano.
- Kaplica spłonęła ponownie w 1945 roku.
- Po konserwacji przez wiele lat działała w niej Galeria Zamkowa.
- Obecnie pełni przede wszystkim funkcję sali koncertowej i prób Narodowej Orkiestry Dętej.
- Adres kaplicy to Mikołaja Pruzi 7 w Lubinie.
Co zobaczyć w pobliżu?
Wzgórze Zamkowe leży niedaleko rynku, dlatego spacer warto połączyć z poznawaniem pozostałych zabytków Lubina.
Lubiński ratusz
Odrestaurowany ratusz jest siedzibą Muzeum Historycznego w Lubinie. Ekspozycje przedstawiają między innymi powojenne dzieje miasta, rozwój przemysłu miedziowego, życie mieszkańców i wydarzenia z 31 sierpnia 1982 roku.
Baszta Głogowska
Baszta jest jednym z najlepiej zachowanych elementów średniowiecznych fortyfikacji miejskich. Stała przy bramie prowadzącej w kierunku Głogowa i przypomina o obronnym charakterze dawnego Lubina.
Mury miejskie
Z czternastowiecznego obwodu zachowały się fragmenty murów. Zamek był włączony w system obronny miasta, dlatego oglądanie obu obiektów pozwala lepiej zrozumieć dawny układ fortyfikacji.
Kościół Matki Bożej Częstochowskiej
Gotycka świątynia należy do najważniejszych zabytków sakralnych Lubina. Jej obecna forma jest rezultatem kilku etapów budowy i późniejszych przebudów.
Park Wrocławski
Park jest jedną z najpopularniejszych rodzinnych atrakcji miasta. Znajdują się w nim ścieżki spacerowe, ptaszarnia, minizoo i modele prehistorycznych zwierząt.
Park Leśny
Park Leśny jest plenerowym oddziałem Muzeum Historycznego. Łączy rekreację z wystawami dotyczącymi historii XX wieku, szczególnie obu wojen światowych.
Dlaczego warto odwiedzić Zamek w Lubinie?
Zamek w Lubinie jest ciekawy właśnie dlatego, że niemal całkowicie zniknął. Nie oferuje spaceru po książęcych komnatach, lecz pozwala odkrywać historię na podstawie zachowanego budynku, fragmentów murów i śladów odsłoniętych przez archeologów.
Kaplica pokazuje, że średniowieczny Lubin nie był jedynie niewielkim ośrodkiem handlowym. Przez pewien czas pełnił funkcję książęcej siedziby, w której działał dwór Ludwika I i powstawały dzieła o wysokiej randze artystycznej.
Największą wartość posiada gotycki portal. Przedstawienie księcia i księżnej, postacie świętych oraz zachowany napis fundacyjny pozwalają zetknąć się z autentycznym dziełem wykonanym dla śląskich Piastów w 1349 roku.
Wzgórze Zamkowe przypomina również o zmienności funkcji zabytków. Książęca kaplica była kościołem, ruiną, biblioteką, galerią sztuki, a obecnie jest związana z działalnością koncertową. Pomimo niemal całkowitego zniszczenia warowni miejsce nadal pozostaje jednym z najważniejszych świadectw średniowiecznej historii Lubina.

