Historia i znaczenie strategiczne Zamek w Tykocinie ma niezwykle bogatą i burzliwą historię. Pierwotna warownia została wzniesiona w XV wieku przez ród Gasztołdów, jednak największą świetność przeżywała za czasów króla Zygmunta II Augusta. Władca ten rozbudował zamek, czyniąc z niego swoją główną rezydencję, prywatny skarbiec oraz największy arsenał Rzeczypospolitej. Twierdza była tak istotna, że w XVII wieku stała się własnością rodu Branickich, a wcześniej gościła niemal wszystkich królów Polski, w tym Stefana Batorego czy Władysława IV Wazę. To właśnie tutaj w 1705 roku król August II Mocny ustanowił Order Orła Białego - najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe RP.
Architektura i rekonstrukcja Zamek, który możemy podziwiać dzisiaj, jest wynikiem monumentalnego projektu odbudowy, który rozpoczął się pod koniec XX wieku. Oryginalna twierdza została niemal doszczętnie zniszczona w XVIII wieku przez wojska rosyjskie i Szwedów, a pozostałe cegły wykorzystano do budowy okolicznych domów.
-
Badania archeologiczne: Dzięki wieloletnim pracom archeologicznym udało się odsłonić fundamenty i piwnice, co pozwoliło na wierne odtworzenie południowego i zachodniego skrzydła z dwiema wieżami.
-
Styl: Zamek łączy cechy późnośredniowiecznej warowni z renesansową rezydencją królewską. Charakterystyczna bryła z cegły, z wysokimi wieżami i dziedzińcem, dumnie dominuje nad panoramą Narwi.
Wnętrza i muzeum Dla zwiedzających udostępniono podziemia i sale ekspozycyjne. W ramach zwiedzania z przewodnikiem można zobaczyć:
-
Salę Szklaną: Znajduje się tu największy w Polsce odtworzony piec kaflowy (ponad 6 metrów wysokości), bogato zdobiony herbami i ornamentami.
-
Królewski Arsenał: Ekspozycja poświęcona dawnemu uzbrojeniu oraz historii wojskowości Tykocina.
-
Wieżę więzienną: Miejsce, z którego roztacza się piękny widok na okolicę, a które niegdyś służyło jako loch dla ważnych jeńców.
Zamek dzisiaj Obecnie Zamek w Tykocinie to żywy obiekt turystyczny. Mieści się w nim hotel oferujący noclegi w stylizowanych pokojach oraz Restauracja Regia, serwująca dania kuchni polskiej i regionalnej (w tym słynną tykocińską kuchnię żydowską i dworską). Obiekt jest miejscem licznych inscenizacji historycznych, z których najsłynniejszą jest coroczne widowisko „Szturm Zamku w Tykocinie”, przyciągające rzesze rekonstruktorów i turystów.
