Zapora w Solinie
Zapora w Solinie znajduje się w województwie podkarpackim, na rzece San, w sercu Bieszczadów. Jest największą betonową zaporą wodną w Polsce i jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji regionu. Dzięki jej budowie powstało Jezioro Solińskie - największy pod względem pojemności sztuczny zbiornik wodny w kraju.
Historia
Pierwsze plany budowy zapory opracowano już w 1921 roku. Realizację inwestycji przerwały jednak problemy gospodarcze i II wojna światowa. Do projektu powrócono w latach 50. XX wieku, a budowę rozpoczęto w 1960 roku.
Prace trwały blisko dziewięć lat i angażowały ponad 2 tysiące robotników oraz inżynierów. Oficjalne uruchomienie zapory nastąpiło 20 lipca 1968 roku.
Parametry techniczne
Zapora jest betonową zaporą ciężką o imponujących rozmiarach:
- wysokość: 82 m,
- długość korony: 664 m,
- objętość betonu: około 760 tys. m³,
- masa konstrukcji: około 2 mln ton,
- maksymalna głębokość wody przy zaporze: około 60 m.
Do dziś pozostaje najwyższą zaporą wodną w Polsce.
Jezioro Solińskie
Spiętrzenie wód Sanu i Solinki doprowadziło do powstania Jeziora Solińskiego. Zbiornik ma powierzchnię około 22 km² i pojemność około 472 milionów m³ wody. Jego linia brzegowa liczy nawet 150 km, tworząc liczne zatoki i półwyspy.
Dziś jezioro jest jednym z najpopularniejszych miejsc wypoczynku w Bieszczadach, przyciągając żeglarzy, kajakarzy, wędkarzy i turystów.
Elektrownia wodna
U podnóża zapory działa elektrownia wodna wyposażona w cztery turbiny Francisa. Po modernizacjach jej moc przekracza 200 MW. Elektrownia odgrywa ważną rolę w krajowym systemie energetycznym i pomaga stabilizować pracę sieci elektroenergetycznej.
Przesiedlone wsie
Budowa zbiornika wymagała zalania znacznych obszarów doliny Sanu. W wyniku inwestycji przesiedlono około 3 tysiące mieszkańców, a pod wodami jeziora znalazły się całe wsie lub ich części, m.in. Solina, Teleśnica Sanna, Horodek, Sokole i Chrewt.
Miejsce z legendą
Solina to także miejsce pełne opowieści - o zatopionych wioskach, o tajemniczych tunelach wewnątrz tamy i o bieszczadzkich „zakapiorach”, którzy znaleźli tu swój dom. Każdego lata zapora tętni życiem, oferując bogatą bazę gastronomiczną, liczne kramy z rękodziełem i koncerty szantowe.
Zwiedzanie
Korona zapory jest dostępna dla turystów i stanowi popularny deptak widokowy. Możliwe jest również zwiedzanie wnętrza budowli, gdzie znajdują się korytarze techniczne, galerie kontrolne oraz ekspozycje poświęcone historii budowy i funkcjonowaniu zapory.
Warto wiedzieć
- Jest największą i najwyższą zaporą wodną w Polsce.
- Budowę prowadzono w latach 1960-1968.
- Ma 82 m wysokości i 664 m długości.
- Utworzyła Jezioro Solińskie, zwane „Bieszczadzkim Morzem”.
- Przy budowie pracowało ponad 2000 osób.
- Pod wodami jeziora znalazło się kilka dawnych miejscowości.
- Zapora pełni funkcje przeciwpowodziowe, energetyczne i retencyjne.
Zapora w Solinie jest jednym z największych osiągnięć polskiej inżynierii hydrotechnicznej. Łączy funkcje gospodarcze i przeciwpowodziowe z walorami turystycznymi, będąc jednocześnie symbolem Bieszczadów i jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc w południowo-wschodniej Polsce.
