Kościół św. Filipa i św. Jakuba w Sękowej - perła drewnianej architektury UNESCO
Kościół św. Filipa i św. Jakuba w Sękowej znajduje się we wsi Sękowa niedaleko Gorlice.
Kościół został zbudowany około 1520 roku i od początku pełnił funkcję świątyni parafialnej. Przez wieki był ważnym ośrodkiem życia religijnego regionu. Podczas I wojny światowej, gdy w okolicy toczyły się ciężkie walki, budowla została poważnie uszkodzona, jednak po wojnie przeprowadzono jej staranną rekonstrukcję.
W 2003 roku kościół wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako część zespołu „Drewniane kościoły południowej Małopolski”.
Wyjątkowa architektura
Świątynia jest jednym z najcenniejszych przykładów późnogotyckiej drewnianej architektury sakralnej w Polsce.
Najbardziej charakterystycznym elementem są szerokie podcienia zwane sobotami, które niemal całkowicie otaczają budynek. Chroniły one dawniej pielgrzymów i wiernych przed deszczem oraz śniegiem.
Kościół wykonano z drewna modrzewiowego w konstrukcji zrębowej. Wysoki dach pokryty gontem oraz smukła wieża nadają budowli niezwykle harmonijny wygląd.
Wnętrze
W środku zachowało się wiele cennych elementów wyposażenia:
- późnogotycki krucyfiks,
- barokowe ołtarze,
- zabytkowa chrzcielnica,
- historyczne polichromie,
- cenne rzeźby i obrazy.
Wnętrze łączy elementy gotyckie, renesansowe i barokowe, ukazując wielowiekową historię świątyni.
Zniszczenia wojenne
W czasie I wojny światowej okolice Sękowej znalazły się na linii frontu wielkiej operacji gorlickiej. Kościół został uszkodzony przez ostrzał artyleryjski i utracił część wyposażenia.
Dzięki wieloletnim pracom konserwatorskim udało się przywrócić mu dawny wygląd, a dziś jest uznawany za jeden z najlepiej zachowanych zabytków drewnianego budownictwa sakralnego w Polsce.
Znaczenie UNESCO
Wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO potwierdza wyjątkową wartość kościoła jako przykładu średniowiecznej architektury drewnianej. Obiekt należy do najważniejszych zabytków kultury w Polsce i jest częścią Małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.
Legendy
Niezniszczalna świątynia
Mieszkańcy opowiadali, że mimo licznych wojen i pożarów kościół zawsze przetrwał najtrudniejsze chwile dzięki szczególnej opiece swoich patronów.
Cudowne ocalenie
Według lokalnej tradycji podczas działań wojennych część pocisków miała ominąć świątynię w niewytłumaczalny sposób, co uznano za znak opieki Bożej.
Dzwony ostrzegające mieszkańców
Dawna legenda mówi o dzwonach, które samoczynnie poruszały się przed nadchodzącymi niebezpieczeństwami, ostrzegając mieszkańców okolicy.
Informacje dla turystów
Lokalizacja
Kościół znajduje się w miejscowości Sękowa, około 6 km od Gorlice.
Co warto zobaczyć w pobliżu?
- Cerkiew Opieki Matki Bożej w Owczarach,
- Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu,
- Magurski Park Narodowy,
- Gorlice.
Ile czasu przeznaczyć?
Na zwiedzanie kościoła i jego otoczenia warto przeznaczyć około 45-60 minut. Miłośnicy architektury drewnianej często odwiedzają go w ramach całodniowej trasy po zabytkach UNESCO Beskidu Niskiego.
Dlaczego warto odwiedzić?
Kościół św. Filipa i św. Jakuba w Sękowej jest jednym z najwybitniejszych przykładów drewnianej architektury sakralnej Europy. Monumentalne soboty, wielowiekowa historia oraz wpis na Listę UNESCO sprawiają, że należy do najcenniejszych zabytków drewnianych w Polsce i obowiązkowych punktów na mapie miłośników historii oraz architektury.
