Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu

Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu - dawna rezydencja cesarza Wilhelma II

Centrum Kultury ZAMEK mieści się w dawnym Zamku Cesarskim - monumentalnej rezydencji zbudowanej na początku XX wieku dla niemieckiego cesarza Wilhelma II.

Dziś jest to jedna z najważniejszych instytucji kulturalnych Poznania. Odbywają się tu wystawy, koncerty, spektakle, projekcje filmowe, spotkania i warsztaty. Jednocześnie można zwiedzać historyczne wnętrza i poznawać ślady okresu cesarskiego, międzywojennego, okupacji niemieckiej oraz czasów powojennych.

Co warto zobaczyć?

Historyczne skrzydło Zamku

Najciekawsze dla osób zainteresowanych historią są wnętrza zachodniej części dawnej rezydencji.

Podczas zwiedzania można zobaczyć neoromańskie elementy z czasów cesarskich oraz pomieszczenia całkowicie przekształcone podczas okupacji niemieckiej.

To właśnie nakładanie się kolejnych warstw architektonicznych jest jedną z największych wartości Zamku - budynek nie został przywrócony do jednej wybranej epoki.

Sala Kominkowa - niedoszły gabinet Hitlera

Jednym z najbardziej niezwykłych wnętrz jest dzisiejsza Sala Kominkowa.

Pierwotnie znajdowała się tutaj wysoka na około 14 metrów kaplica cesarska, oddana do użytku w 1913 roku i bogato dekorowana mozaikami.

Podczas II wojny światowej kaplicę całkowicie zniszczono, a jej przestrzeń podzielono na dwie kondygnacje. Na pierwszym piętrze urządzono monumentalny gabinet przeznaczony dla Adolfa Hitlera.

Hitler nigdy z niego nie skorzystał.

Dziś Sala Kominkowa wykorzystywana jest między innymi podczas wystaw, spotkań i wydarzeń kulturalnych.

Sala Wielka

W miejscu dzisiejszej Sali Wielkiej znajdowała się pierwotnie cesarska Sala Tronowa - największe i najważniejsze reprezentacyjne wnętrze rezydencji.

Została zniszczona podczas nazistowskiej przebudowy i nigdy jej nie odtworzono.

Po wojnie przestrzeń przekształcono w salę posiedzeń, a później w widowiskową Salę Wielką. Jej obecny wygląd jest efektem kolejnej modernizacji przeprowadzonej w XXI wieku.

Hol Balkonowy i Hol Kolumnowy

Podczas zwiedzania warto zwrócić uwagę także na reprezentacyjne hole i korytarze.

Hol Balkonowy należał pierwotnie do części przeznaczonej dla cesarzowej Augusty Wiktorii. W sezonie możliwe jest wyjście na zamkowy taras.

W innych częściach zachowały się kamienne arkady, boazerie oraz detale pochodzące z różnych etapów funkcjonowania budynku.

Dziedziniec Różany

Pomiędzy Zamkiem a dawną Masztalarnią znajduje się Dziedziniec Różany.

Jego najbardziej charakterystycznym elementem jest Fontanna Lwów - swobodna kopia słynnej fontanny z pałacu Alhambra w Grenadzie. Znajduje się tutaj od początku istnienia rezydencji.

Dziś dziedziniec służy podczas koncertów, wystaw i wydarzeń plenerowych.

Historia w skrócie

Zamek wzniesiono w latach 1905-1910 jako rezydencję ostatniego niemieckiego cesarza Wilhelma II.

Projekt przygotował Franz Schwechten, nadając budynkowi monumentalne formy neoromańskie. Rezydencja posiadała około 585 pomieszczeń, a jej wysoka wieża dominowała nad ówczesnym Poznaniem.

Zamek był głównym elementem nowej Dzielnicy Cesarskiej powstającej po likwidacji części dawnych fortyfikacji miasta.

Wilhelm II nie mieszkał tutaj na stałe. Przyjeżdżał do Poznania podczas oficjalnych wizyt, a przez większość czasu rozległe apartamenty pozostawały nieużywane.

Zamek po odzyskaniu niepodległości

Po I wojnie światowej budynek przejęło państwo polskie.

Dawne apartamenty cesarskie przeznaczono na reprezentacyjne pomieszczenia dla władz państwowych, a znaczną część gmachu użytkował Uniwersytet Poznański.

Dawny symbol niemieckiej władzy został w ten sposób włączony w życie polskiej administracji i nauki.

Nazistowska przebudowa

Po zajęciu Poznania w 1939 roku rozpoczęła się ogromna przebudowa budynku.

Zamek miał zostać reprezentacyjną siedzibą władz III Rzeszy. Za projekt odpowiadał Franz Böhmer.

Usuwano cesarskie dekoracje, zmieniano układ pomieszczeń oraz tworzono monumentalne wnętrza odpowiadające architekturze nazistowskiej.

W miejscu kaplicy powstał gabinet Hitlera, natomiast inne pomieszczenia przygotowywano dla namiestnika Kraju Warty Arthura Greisera.

Przebudowy nie ukończono przed końcem wojny.

Od Pałacu Kultury do CK ZAMEK

Podczas walk o Poznań w 1945 roku szczególnie mocno ucierpiała zamkowa wieża. Po wojnie nie odtworzono jej pierwotnej wysokości.

Budynek zachowano mimo pojawiających się pomysłów jego rozbiórki.

W 1948 roku stał się siedzibą władz miejskich, a w 1962 roku rozpoczął działalność Pałac Kultury.

W 1996 roku instytucję przekształcono w Centrum Kultury ZAMEK.

Jak wygląda zwiedzanie?

Historyczne przestrzenie można poznawać samodzielnie z mapką albo audioprzewodnikiem. Organizowane są także oprowadzania z przewodnikami oraz specjalne zwiedzania rodzinne i tematyczne.

Na samodzielne poznanie najważniejszych wnętrz warto przeznaczyć około godziny.

Dostępność poszczególnych pomieszczeń może się zmieniać ze względu na wystawy, próby, koncerty i inne wydarzenia kulturalne.

Dostępność

Centrum Kultury ZAMEK posiada windy, podjazdy i podnośniki umożliwiające dotarcie do wielu części budynku osobom o ograniczonej mobilności.

Ze względu na historyczny układ nie wszystkie pomieszczenia są jednak dostępne w jednakowym stopniu.

Przed wizytą osoby mające szczególne potrzeby powinny sprawdzić dostępność konkretnej trasy lub wydarzenia.

Informacje praktyczne

Rodzaj obiektu: zabytkowa dawna rezydencja cesarska i współczesne centrum kultury.

Zwiedzanie: indywidualne z mapką lub audioprzewodnikiem oraz podczas oprowadzań.

Czas wizyty: około godziny na podstawową trasę historyczną.

Wydarzenia: funkcjonowanie sal zależy od programu koncertów, wystaw i innych wydarzeń.

Dostępność: znaczna część obiektu dostępna jest z wykorzystaniem wind, podjazdów i podnośników.

Atrakcje w pobliżu

Plac Adama Mickiewicza - z Pomnikiem Poznańskiego Czerwca 1956 oraz pomnikiem Adama Mickiewicza.

Collegium Minus UAM - reprezentacyjny gmach dawnej Dzielnicy Cesarskiej.

Teatr Wielki - zabytkowy budynek opery otoczony zielenią.

Ulica Święty Marcin - prowadzi w stronę Okrąglaka, placu Wolności i historycznego centrum Poznania.

Dlaczego warto odwiedzić Centrum Kultury ZAMEK?

Zamek w Poznaniu jest niezwykły przede wszystkim dlatego, że w jednym budynku zachowały się ślady bardzo różnych okresów historii XX wieku.

Można zobaczyć pozostałości reprezentacyjnej rezydencji Wilhelma II, wnętrza zmienione przez nazistów oraz przestrzenie przekształcone po wojnie na potrzeby mieszkańców miasta.

Dziś dawna siedziba władzy jest otwartym centrum kultury - miejscem wystaw, koncertów, kina, debat i spotkań. To właśnie połączenie trudnej historii ze współczesnym życiem kulturalnym stanowi największą wartość ZAMKU.