Hotel Pałac Pakoszów
Pałac Pakoszów to późnobarokowa rezydencja położona w Kotlinie Jeleniogórskiej, u podnóża Karkonoszy. Budowla wyróżnia się nietypowym połączeniem funkcji reprezentacyjnych z przemysłową przeszłością - przez wiele lat działała tutaj bielarnia lnu. Obecnie w zabytkowych wnętrzach funkcjonuje pięciogwiazdkowy hotel, restauracja oraz strefa wellness.
Pałac można odwiedzić także bez rezerwowania noclegu. Zwiedzanie odbywa się jednak wyłącznie po wcześniejszym ustaleniu terminu i nie ma charakteru swobodnego wejścia do muzeum. W ramach oprowadzania można zobaczyć najważniejsze wnętrza historyczne, część hotelową oraz ogród.
Historia pałacu
Teren dzisiejszego pałacu należał wcześniej do dóbr rodu Schaffgotschów. Obecną późnobarokową formę rezydencja otrzymała w wyniku przebudowy przeprowadzonej w 1725 roku z inicjatywy Johanna Martina Gottfrieda, późniejszego burmistrza Jeleniej Góry i członka miejscowej elity kupieckiej.
Gottfried był spokrewniony z Christianem Menzlem, jednym z najbogatszych jeleniogórskich kupców zajmujących się handlem płótnem. Rezydencja w Pakoszowie od początku łączyła funkcje mieszkalne i reprezentacyjne z działalnością gospodarczą związaną z obróbką lnu.
Kolejnymi właścicielami byli Georg Friedrich Smith, a od 1771 roku Heinrich Hess. W tym okresie utrwaliła się nazwa Bielarnia Hessa. Na parterze budynku tkaniny nasączano i płukano w kadziach, a następnie rozkładano na pobliskich łąkach, aby wyschły i wybieliły się na słońcu. Wodę potrzebną do produkcji pobierano z przepływającej w pobliżu rzeki Kamiennej.
W 1777 roku bielarnia otrzymała od króla Prus Fryderyka II odpowiednie przywileje wodne. Zakład działał do połowy XIX wieku, a jego nazwa pozostała ważną częścią historii rezydencji.
Znani goście pałacu
Pałac Pakoszów był nie tylko ośrodkiem gospodarczym, lecz także miejscem spotkań przedstawicieli świata polityki, kultury i nauki. Rezydencję kilkukrotnie odwiedzał król Prus Fryderyk II.
W czasach rodziny Hessów przebywali tutaj między innymi poeta Friedrich Gottlieb Klopstock, karkonoski malarz Sebastian Carl Christoph Reinhardt oraz John Quincy Adams, późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych.
Powojenne losy pałacu
Rodzina Hessów i jej potomkowie pozostawali związani z Pakoszowem do 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej dawni właściciele zostali wywłaszczeni, a budynek wykorzystywano do różnych celów. Przez pewien czas działał w nim między innymi dom dziecka. Później pałac pozostawał pusty i stopniowo niszczał.
W 1959 roku rezydencję wpisano do rejestru zabytków. Przełom nastąpił w 2005 roku, kiedy obiekt kupił Hagen Hartmann, wnuk ostatniej przedwojennej właścicielki.
W latach 2008-2012 przeprowadzono gruntowną renowację oraz przystosowano pałac do funkcji hotelowej. Pracami kierował architekt Christopher Jan Schmidt. Odrestaurowany Pałac Pakoszów został ponownie otwarty w kwietniu 2012 roku.
Architektura pałacu
Pałac ma zwartą, prostokątną bryłę urozmaiconą bocznymi występami. Budowlę przykrywa charakterystyczny dach mansardowy, a jej południowa elewacja zachowała późnobarokowy charakter.
Na parterze znajdują się pomieszczenia z prostymi sklepieniami, które dawniej były wykorzystywane między innymi podczas produkcji i wybielania płótna. Piętro przeznaczono na wnętrza mieszkalne oraz reprezentacyjne.
Najważniejszym pomieszczeniem jest Sala Barokowa z dekoracją malarską na suficie. Ponieważ pierwotne freski autorstwa Johanna Franza Hoffmanna nie przetrwały, podczas renowacji zostały odtworzone przez drezdeńskiego malarza Christopha Wetzela. Artysta uczestniczył również w pracach przy odbudowie kopuły drezdeńskiego kościoła Frauenkirche.
W pałacu zachował się także salon z XVIII-wiecznym kominkiem wykonanym z piaskowca i ozdobionym kaflami z Delft. Historyczne elementy połączono ze współczesnym wyposażeniem oraz nową częścią hotelową.
Sala Barokowa
Sala Barokowa jest najbardziej reprezentacyjnym wnętrzem pałacu. Dawniej służyła jako sala bankietowa i miejsce spotkań właścicieli rezydencji z zaproszonymi gośćmi.
Jej najważniejszą ozdobą jest dekoracja sufitu z alegorycznymi i iluzjonistycznymi przedstawieniami. Współczesne malowidła zostały wykonane podczas renowacji z zachowaniem barokowego charakteru pomieszczenia.
Obecnie sala wykorzystywana jest podczas uroczystości, koncertów, spotkań i wydarzeń organizowanych w pałacu. Jest również jednym z najważniejszych punktów oprowadzania turystycznego.
Co można zobaczyć podczas zwiedzania?
Program oprowadzania obejmuje projekcję filmu poświęconego historii pałacu oraz przejście przez wybrane części zabytkowej rezydencji.
Podczas zwiedzania można zobaczyć:
- Salę Barokową,
- Domek Kupca,
- Błękitną Wieżę,
- wybrane pokoje hotelowe, jeżeli nie są zajęte,
- współczesną część kompleksu,
- ogród i najbliższe otoczenie rezydencji.
Zakres trasy może się zmieniać w zależności od dostępności pomieszczeń, pobytu gości oraz organizowanych w pałacu uroczystości.
Hotel w zabytkowych wnętrzach
Pałac Pakoszów jest pięciogwiazdkowym hotelem oferującym 45 pokoi i apartamentów, w których może nocować do 120 osób. Pokoje znajdują się zarówno w zabytkowej części rezydencji, jak i we współczesnym skrzydle położonym nad stawami.
Historyczna część zachowuje pałacową atmosferę, natomiast nowe skrzydło wyróżnia się większymi przeszkleniami i widokiem na park oraz stawy. Wnętrza łączą dawne elementy wyposażenia ze współczesnym wzornictwem.
Ze względu na hotelowy charakter obiektu nie wszystkie pomieszczenia można oglądać bez ograniczeń. W trakcie oprowadzania pokoje udostępniane są jedynie w miarę ich dostępności.
Restauracja Stara Bielarnia
W historycznej części pałacu działa restauracja Stara Bielarnia. Jej nazwa nawiązuje bezpośrednio do dawnego zakładu przetwarzającego i wybielającego len.
Restauracja serwuje dania inspirowane kuchnią regionalną, tradycjami Dolnego Śląska oraz smakami śródziemnomorskimi. Z lokalu mogą korzystać również osoby, które nie nocują w hotelu.
Wizyta w restauracji może być sposobem na zobaczenie części historycznych wnętrz bez korzystania z noclegu. Nie zastępuje jednak oprowadzania i nie daje możliwości samodzielnego wejścia do wszystkich części pałacu.
Park i stawy
Pałac otacza rozległy teren zielony obejmujący ogród, łąki i trzy stawy położone po północnej stronie rezydencji. Dawniej stawy wykorzystywano między innymi do hodowli ryb.
Z ogrodu można podziwiać widok na Karkonosze. Teren sprzyja spokojnym spacerom i odpoczynkowi, jednak należy pamiętać, że jest częścią czynnego kompleksu hotelowego.
Połączenie barokowej architektury, stawów, otwartej przestrzeni i panoramy gór jest jednym z największych walorów Pałacu Pakoszów.
Strefa wellness i SPA
W nowej części kompleksu działa strefa wellness obejmująca kryty basen, saunę fińską, pokój relaksu oraz taras słoneczny. Z przeszklonych pomieszczeń można oglądać ogród i panoramę Karkonoszy.
Basen wykończono greckim marmurem, natomiast saunę wykonano z drewna cedrowego. Strefa przeznaczona jest przede wszystkim dla gości hotelowych oraz osób korzystających z odpowiednich pakietów.
Oferta SPA obejmuje także masaże oraz zabiegi pielęgnacyjne, które wymagają wcześniejszej rezerwacji.
Zwiedzanie z dziećmi
Około 40-minutowe oprowadzanie może zainteresować starsze dzieci lubiące historie o pałacach, dawnych kupcach, produkcji lnu i życiu w zabytkowej rezydencji.
Atrakcją może być projekcja filmu, bogato dekorowana Sala Barokowa, Błękitna Wieża oraz porównanie historycznej części pałacu z nowoczesnym skrzydłem hotelowym.
Dla rodzin korzystających z noclegu dostępne są między innymi łóżeczka turystyczne, krzesełka do karmienia oraz pokój zabaw dla dzieci.
Warto wiedzieć
Charakter obiektu
Pałac Pakoszów nie jest klasycznym muzeum. To czynny hotel, restauracja, centrum SPA oraz miejsce organizacji wesel, konferencji i innych uroczystości.
Dostęp do historycznych wnętrz może być ograniczony ze względu na pobyt gości lub odbywające się wydarzenia.
Zasady zwiedzania
Zwiedzanie odbywa się wyłącznie po wcześniejszym zarezerwowaniu terminu. Dotyczy to zarówno turystów indywidualnych, jak i grup zorganizowanych.
Nie należy przyjeżdżać z założeniem, że oprowadzanie będzie dostępne bez wcześniejszych ustaleń.
Czas zwiedzania
Oprowadzanie trwa około 40 minut.
Dodatkowy czas warto przeznaczyć na spacer po ogrodzie, obejrzenie pałacu z zewnątrz oraz wizytę w restauracji. Cała wizyta może zająć około 1-1,5 godziny.
Ceny zwiedzania
Zwiedzanie pałacu: 25 zł za osobę
Zwiedzanie oraz kawa z ciastkiem w restauracji: 65 zł za osobę
Dla gości hotelowych oprowadzanie odbywające się w ramach harmonogramu pobytu jest bezpłatne.
Języki oprowadzania
Zwiedzanie może odbywać się w języku polskim, angielskim lub niemieckim. Dostępność konkretnego języka należy ustalić podczas rezerwowania terminu.
Dostępność pomieszczeń
Nie wszystkie wnętrza są udostępniane podczas każdego oprowadzania. Pokoje hotelowe można zobaczyć wyłącznie wtedy, gdy są wolne i nie zostały przygotowane dla przyjeżdżających gości.
Trasa może być również modyfikowana podczas wesel, konferencji, koncertów i innych wydarzeń.
Restauracja
Restauracja Stara Bielarnia działa codziennie, jednak na poszczególnych podstronach pałacu publikowane są różne godziny jej funkcjonowania. Przed planowaną wizytą warto sprawdzić aktualne informacje w bieżącym menu lub systemie rezerwacji.
W weekendy, podczas wesel i innych uroczystości część sal może być zarezerwowana dla uczestników wydarzenia.
Nocleg w pałacu
Hotel oferuje pokoje w historycznej części rezydencji oraz w nowoczesnym skrzydle nad stawami. Poszczególne pokoje różnią się wystrojem, wielkością i widokiem.
W zabytkowej części nie wszystkie pomieszczenia mają klimatyzację, co wynika z ograniczeń konserwatorskich.
Pobyt ze zwierzęciem
Hotel przyjmuje gości podróżujących ze zwierzętami, jednak obowiązuje odrębny regulamin pobytu z pupilem. Przed przyjazdem należy sprawdzić wysokość opłaty oraz zasady korzystania z restauracji i części wspólnych.
Możliwość uczestniczenia ze zwierzęciem w oprowadzaniu historycznych wnętrz powinna zostać uzgodniona wcześniej.
Ubiór
Do zwiedzania pałacu wystarczy zwykłe, wygodne obuwie. Osoby planujące spacer po rozległym ogrodzie powinny wybrać buty odpowiednie do poruszania się po trawie i parkowych ścieżkach.
Po deszczu teren w pobliżu stawów może być miejscami mokry lub grząski.
Najlepsza pora na wizytę
Pałac jest atrakcyjny przez cały rok. Wiosną i latem można w pełni korzystać z ogrodu oraz widoków na Karkonosze.
Jesienią otoczenie rezydencji wyróżnia się kolorami drzew, natomiast zimą pałac może być dobrą bazą wypadową do miejscowości i ośrodków narciarskich położonych w Karkonoszach.
Co zobaczyć w pobliżu?
Wizytę w Pałacu Pakoszów można połączyć ze zwiedzaniem:
- Piechowic,
- Huty Szkła Kryształowego Julia,
- Jeleniej Góry,
- Szklarskiej Poręby,
- Wodospadu Szklarki,
- zamku Chojnik,
- innych rezydencji Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej.
Pałac może być jednym z punktów całodniowej wycieczki po zabytkowych rezydencjach Kotliny Jeleniogórskiej.
Dlaczego warto odwiedzić?
Pałac Pakoszów jest interesującym przykładem rezydencji, która łączyła reprezentacyjną funkcję pałacu z działalnością przemysłową. Historia dawnej bielarni lnu odróżnia go od wielu innych dolnośląskich dworów i pałaców.
Na uwagę zasługują późnobarokowa architektura, odtworzona Sala Barokowa, zabytkowy salon z kominkiem i kaflami z Delft oraz rozległe otoczenie ze stawami i widokiem na Karkonosze.
To dobre miejsce zarówno dla osób zainteresowanych historią Dolnego Śląska, jak i dla turystów szukających możliwości połączenia krótkiego zwiedzania z posiłkiem, wypoczynkiem lub noclegiem w zabytkowych wnętrzach.
