Kościół pw. Świętej Trójcy w Strzelnie
Kościół pw. Świętej Trójcy i Najświętszej Marii Panny w Strzelnie jest jednym z najważniejszych zabytków architektury romańskiej w Polsce. Świątynia stanowi część dawnego zespołu klasztoru norbertanek na Wzgórzu św. Wojciecha i należy do najcenniejszych obiektów na Szlaku Piastowskim.
Historia
Budowę kościoła rozpoczęto w ostatniej ćwierci XII wieku z fundacji Piotra Wszeborowica, wojewody inowrocławskiego i kasztelana kruszwickiego. Świątynia powstawała jako kościół klasztorny norbertanek, jednego z najstarszych żeńskich zgromadzeń zakonnych w Polsce. Konsekracji dokonano w 1216 roku.
W kolejnych stuleciach kościół był wielokrotnie przebudowywany. W XV wieku otrzymał elementy gotyckie, a w XVIII wieku barokową fasadę i nowe wyposażenie wnętrza.
Architektura
Pierwotnie była to romańska, trójnawowa bazylika z transeptem, prezbiterium zakończonym absydą oraz zespołem wież. Wzniesiono ją z granitowych ciosów na planie krzyża łacińskiego.
Obecny wygląd świątyni łączy cechy kilku epok:
- romańskie fundamenty i układ przestrzenny,
- gotyckie sklepienia,
- barokową fasadę zachodnią,
- barokowe wyposażenie wnętrza.
Słynne kolumny romańskie
Największym skarbem bazyliki są romańskie kolumny międzynawowe odkryte w 1946 roku podczas prac konserwatorskich. Dwie z nich pokrywają niezwykłe płaskorzeźby przedstawiające personifikacje cnót i przywar ludzkich. Są to zabytki unikatowe nie tylko w Polsce, ale również w skali europejskiej.
Na jednej kolumnie przedstawiono cnoty, takie jak wiara, sprawiedliwość czy pokora, natomiast na drugiej ukazano ludzkie przywary, m.in. pychę, gniew czy obżarstwo.
Tympanony i zabytki wnętrza
W świątyni zachowały się także cenne romańskie tympanony, gotyckie sklepienia oraz liczne dzieła sztuki sakralnej z różnych epok. Szczególną uwagę zwraca relikwiarzowy ołtarz Krzyża Świętego zawierający setki relikwii świętych.
Pomnik Historii
Dawny zespół klasztoru norbertanek wraz z bazyliką został uznany za Pomnik Historii - jedną z najwyższych form ochrony zabytków w Polsce. Obiekt jest również jednym z najważniejszych punktów turystycznych Kujaw.
Warto wiedzieć
- Budowę rozpoczęto w XII wieku.
- Kościół konsekrowano w 1216 roku.
- Powstał jako świątynia klasztoru norbertanek.
- Jest jednym z najcenniejszych zabytków romańskich w Polsce.
- Słynie z unikatowych kolumn przedstawiających cnoty i przywary ludzkie.
- Wnętrze łączy elementy romańskie, gotyckie i barokowe.
- Wchodzi w skład zespołu dawnego klasztoru norbertanek.
- Obiekt posiada status Pomnika Historii.
Kościół pw. Świętej Trójcy w Strzelnie jest jednym z najważniejszych świadectw sztuki romańskiej w Europie Środkowej. Dzięki wyjątkowym kolumnom figuralnym, bogatej historii i związkom z zakonem norbertanek należy do najcenniejszych zabytków polskiego średniowiecza.
