Siedziba i atmosfera Muzeum mieści się w barokowym Pałacu Archimandrytów (Opatów), będącym częścią zabytkowego kompleksu prawosławnego monasteru w Supraślu. To miejsce wyjątkowe nie tylko ze względu na zbiory, ale przede wszystkim na sposób ich prezentacji. Ekspozycja została zaprojektowana jako widowisko typu „światło i dźwięk”. Zwiedzający poruszają się w półmroku, przy akompaniamencie chórów cerkiewnych, co sprzyja kontemplacji i pozwala poczuć mistyczny charakter prezentowanej sztuki.
Kolekcja i ekspozycja stała Główna wystawa pt. „Ikona. Obraz i słowo - między tym, co ulotne a wieczne” obejmuje około 300 obiektów rozmieszczonych w 9 salach tematycznych. Co ciekawe, trzon kolekcji (liczącej łącznie ponad 1200 eksponatów) stanowią ikony zatrzymane przez celników podczas prób przemytu przez wschodnią granicę Polski.
-
Sale tematyczne: Każda sala ma inną aranżację - od surowej, przypominającej katakumby pierwszych chrześcijan, przez stylizowaną na pustelniczą pieczarę, aż po bogato zdobione wnętrza cerkwi.
-
Tematyka ikon: W zbiorach znajdują się wizerunki Chrystusa Pantokratora, Matki Bożej (m.in. w typach Hodegetria i Eleusa), a także ikony świąteczne i przedstawienia świętych, w tym szczególnie czczonego na Podlasiu św. Mikołaja.
Największy skarb: Freski Supraskie Absolutnym unikatem w skali światowej są ocalałe fragmenty XVI-wiecznej polichromii. Kiedy w 1944 roku wycofujące się wojska niemieckie wysadziły w powietrze cerkiew Zwiastowania NMP, wydawało się, że bezcenne freski przepadły na zawsze. Dzięki tytanicznej pracy konserwatorów udało się jednak uratować 30 fragmentów tych pobizantyjskich malowideł, które dziś stanowią najważniejszy punkt zwiedzania.
Współczesność i nauka Muzeum posiada również salę dedykowaną twórczości Jerzego Nowosielskiego, jednego z najwybitniejszych współczesnych pisarzy ikon i malarzy religijnych, którego życie i praca były mocno związane z Podlasiem. Oprócz zwiedzania, placówka oferuje warsztaty pisania ikon oraz liczne spotkania edukacyjne przybliżające kulturę pogranicza.
Zlokalizowane w uzdrowiskowym Supraślu muzeum jest uznawane za jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych północno-wschodniej Polski, łączącą autentyzm historyczny z nowoczesnym muzealnictwem.
