Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie

Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie - Leonardo da Vinci, Rembrandt i skarby polskiej historii

Muzeum Książąt Czartoryskich należy do najważniejszych muzeów sztuki i historii w Polsce. Jego największym skarbem jest słynna „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci, ale kolekcja obejmuje również dzieło Rembrandta, pamiątki polskich władców, militaria, rzemiosło artystyczne oraz zabytki kultur starożytnych. Zwiedzanie jest jednocześnie podróżą przez historię jednej z najstarszych polskich kolekcji muzealnych.

Co warto zobaczyć?

Najważniejszym eksponatem jest „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci, namalowana około 1490 roku. Portret przedstawiający Cecylię Gallerani jest jedynym dziełem Leonarda znajdującym się w polskich zbiorach i jednym z najcenniejszych obrazów prezentowanych w Polsce.

Drugim wyjątkowym dziełem jest „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta z 1638 roku.

W muzeum można zobaczyć również obrazy innych europejskich artystów, rzeźby, tkaniny, meble, ceramikę, wyroby złotnicze oraz liczne pamiątki związane z historią dawnej Rzeczypospolitej i rodziną Czartoryskich.

Pamiątki polskiej historii

Kolekcja od początku miała nie tylko wartość artystyczną. Izabela Czartoryska gromadziła przedmioty mające zachować pamięć o historii Polski w okresie zaborów.

Na ekspozycji znajdują się pamiątki związane z polskimi królami, dowódcami i ważnymi wydarzeniami historycznymi, a także broń, sztandary, medale, dokumenty i przedmioty należące do przedstawicieli rodu Czartoryskich.

Dzięki temu muzeum jest nie tylko galerią światowej sztuki, ale również rozbudowaną opowieścią o historii Polski.

Pałac, Klasztorek i Arsenał

Kompleks muzealny składa się z kilku połączonych ze sobą zabytkowych budynków.

Pałac Czartoryskich mieści najważniejszą część ekspozycji, w tym dzieła Leonarda i Rembrandta oraz pamiątki narodowe.

Klasztorek uzupełnia wystawę o kolejne części historycznej kolekcji i pokazuje sposób, w jaki Czartoryscy gromadzili przedmioty pochodzące z różnych epok i kultur.

W dawnym Arsenale Miejskim działa natomiast Galeria Sztuki Starożytnej „Źródła”, prezentująca zabytki Egiptu, Grecji, Italii, Azji Mniejszej i świata rzymskiego. Jednym z jej najcenniejszych eksponatów jest kartonaż z mumią Asetemachbit z IX wieku p.n.e.

Historia kolekcji

Początki muzeum sięgają 1801 roku, kiedy księżna Izabela Czartoryska otworzyła w Puławach Świątynię Sybilli. Gromadziła w niej pamiątki mające zachować pamięć o Polsce po utracie niepodległości.

W 1809 roku powstał Dom Gotycki, w którym prezentowano dzieła sztuki i przedmioty związane z wybitnymi postaciami europejskiej kultury.

Po upadku powstania listopadowego kolekcję ewakuowano z Puław. Znaczna część zbiorów trafiła do Paryża, gdzie opiekowała się nimi rodzina Czartoryskich.

W drugiej połowie XIX wieku książę Władysław Czartoryski sprowadził kolekcję do Krakowa. Muzeum zostało udostępnione publiczności w 1876 roku.

Wojenne straty

Podczas II wojny światowej część kolekcji została zrabowana przez Niemców. Po wojnie odzyskano m.in. „Damę z gronostajem” oraz obraz Rembrandta.

Do dziś nie odnaleziono natomiast jednego z największych skarbów dawnej kolekcji - „Portretu młodzieńca” Rafaela Santiego.

W 2016 roku kolekcję Książąt Czartoryskich kupił Skarb Państwa, a obecnie stanowi ona własność Muzeum Narodowego w Krakowie.

Jak wygląda zwiedzanie?

Ekspozycja jest rozległa i prowadzi przez wiele sal oraz kilka części kompleksu. Na poznanie najważniejszych dzieł w Pałacu warto przeznaczyć około 1,5-2 godzin.

Osoby planujące również dokładniejsze zwiedzanie Klasztorka i Galerii Sztuki Starożytnej powinny zarezerwować około 3 godzin.

Muzeum można zwiedzać samodzielnie, z audioprzewodnikiem albo z przewodnikiem.

Z dziećmi

Muzeum najlepiej sprawdzi się podczas wizyty ze starszymi dziećmi i młodzieżą. Opowieści o Leonardzie da Vinci, egipskich mumiach, dawnych królach, rycerzach i zaginionym obrazie Rafaela mogą ułatwić zainteresowanie młodszych zwiedzających.

Przygotowano również rodzinne materiały edukacyjne i kopie wybranych zabytków, których można dotykać.

Informacje praktyczne

Muzeum działa przez cały rok. Bilety są sprzedawane na określony dzień i godzinę, dlatego w sezonie turystycznym warto zarezerwować wejście wcześniej.

Wtorek jest obecnie dniem bezpłatnego zwiedzania wystaw stałych, ale liczba wejściówek jest ograniczona.

Placówka jest dobrze przygotowana do potrzeb osób z ograniczoną mobilnością oraz osób niewidomych, słabowidzących, Głuchych i wrażliwych na nadmiar bodźców.

Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia, ceny oraz zasady bezpłatnego wejścia.

Atrakcje w pobliżu

Brama Floriańska i Barbakan - jedne z najważniejszych pozostałości średniowiecznych fortyfikacji Krakowa, znajdujące się tuż obok muzeum.

Rynek Główny i Sukiennice - do serca Starego Miasta można dojść z muzeum w kilka minut ulicą Floriańską.

Dom Jana Matejki - kolejny oddział Muzeum Narodowego, poświęcony życiu i twórczości jednego z najważniejszych polskich malarzy.

Dlaczego warto odwiedzić?

Najbardziej oczywistym powodem wizyty jest możliwość zobaczenia jednego z najcenniejszych obrazów renesansu - „Damy z gronostajem” Leonarda da Vinci. Muzeum Książąt Czartoryskich oferuje jednak znacznie więcej. W jednej kolekcji spotykają się dzieła światowego malarstwa, egipskie zabytki, pamiątki polskich królów, militaria i przedmioty gromadzone przez ponad dwa stulecia. To miejsce, w którym historia sztuki łączy się z historią Polski i dziejami jednej z najważniejszych rodzin dawnej Rzeczypospolitej.