Pałac i Stadnina Koni Racot - prezydencka rezydencja i tradycja jeździecka
Pałac i Stadnina Koni Racot tworzą wyjątkowy zespół rezydencjonalno-folwarczny w Wielkopolsce. Klasycystyczny pałac otaczają oficyny, park krajobrazowy, historyczne stajnie i zabudowania gospodarcze, które do dziś służą działającej stadninie.
Miejsce łączy historię polskiej arystokracji, prezydentów II Rzeczypospolitej oraz niemal stuletnią tradycję hodowli koni sportowych.
Co warto zobaczyć?
Najważniejszym zabytkiem jest klasycystyczny pałac książąt Jabłonowskich z charakterystycznym czterokolumnowym portykiem.
Warto zwrócić uwagę również na:
- reprezentacyjny dziedziniec z oficynami,
- park krajobrazowy,
- historyczne stajnie i zabudowania folwarczne,
- konie hodowane w Racocie,
- powozownię z kolekcją zabytkowych pojazdów,
- Apartament Prezydencki nawiązujący do historii II Rzeczypospolitej.
Racot jest szczególnie ciekawy dlatego, że zabytkowy zespół nadal pełni funkcje hotelowe, hodowlane i jeździeckie.
Jak wygląda zwiedzanie?
Pałac nie funkcjonuje jak klasyczne muzeum z codzienną trasą turystyczną. W jego wnętrzach działa hotel, restauracja i zaplecze konferencyjne, a zabudowania gospodarcze są częścią czynnej stadniny.
Osoby zainteresowane dokładniejszym poznaniem pałacu, stajni i Muzeum Powozów powinny wcześniej ustalić możliwość wizyty z recepcją.
Bez uzgodnienia można zobaczyć przede wszystkim zewnętrzną architekturę zespołu i dostępne części jego otoczenia. Nie należy samodzielnie wchodzić do stajni, na padoki ani pomiędzy konie.
Historia Pałacu w Racocie w skrócie
Racot pojawia się w źródłach już w XIV wieku. W kolejnych stuleciach majątek należał do kilku rodów wielkopolskich.
W 1778 roku dobra przejął Antoni Barnaba Jabłonowski, który rozpoczął budowę reprezentacyjnej rezydencji. Pałac ukończono około połowy lat 80. XVIII wieku.
Projekt tradycyjnie przypisywany jest Dominikowi Merliniemu, architektowi związanemu z królewskimi Łazienkami w Warszawie. Narodowy Instytut Dziedzictwa wskazuje jednak, że autorem mógł być także Jan Chrystian Kamsetzer, dlatego kwestia projektanta nie jest całkowicie rozstrzygnięta.
Pałac stał się ważnym ośrodkiem życia kulturalnego. Z Racotem związani byli m.in. Wojciech Bogusławski i Józef Wybicki, a wśród gości Jabłonowskich wymienia się Tadeusza Kościuszkę i księcia Józefa Poniatowskiego.
Rezydencja prezydentów II Rzeczypospolitej
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości dobra racockie znalazły się w rękach Skarbu Państwa.
W 1921 roku pałac otrzymał rangę reprezentacyjnej rezydencji prezydentów Rzeczypospolitej. Korzystali z niej Stanisław Wojciechowski i Ignacy Mościcki.
Do tej tradycji nawiązuje dzisiejszy Apartament Prezydencki znajdujący się w hotelowej części pałacu.
Stadnina Koni Racot
Zorganizowana hodowla koni rozpoczęła się w Racocie w 1925 roku, gdy powstał Zakład Chowu Koni.
W 1928 roku utworzono Państwową Stadninę Koni Racot - jedną z trzech państwowych stadnin funkcjonujących w międzywojennej Polsce.
Tradycja hodowlana jest kontynuowana do dziś. Racot specjalizuje się w koniach wielkopolskich oraz koniach sportowych szlachetnej półkrwi. Współczesne konie hodowli Racotu startują m.in. w skokach przez przeszkody i WKKW.
Stadnina pozostaje spółką nadzorowaną przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.
Muzeum Powozów
Jedną z najciekawszych części zespołu jest historyczna powozownia.
Zgromadzono tutaj zabytkowe pojazdy konne związane z tradycją stadniny i dawnej rezydencji. Szczególnym eksponatem jest powóz związany z Ignacym Janem Paderewskim, który 26 grudnia 1918 roku przybył do Poznania.
Jego wizyta poprzedziła wybuch Powstania Wielkopolskiego i należy do symbolicznych wydarzeń w historii regionu.
Możliwość obejrzenia kolekcji najlepiej uzgodnić przed przyjazdem.
Jazda konna i rekreacja
Racot pozostaje czynnym ośrodkiem jeździeckim.
Oferta obejmuje naukę jazdy konnej dla początkujących, treningi dla osób bardziej zaawansowanych oraz zajęcia dla dzieci. Stadnina posiada krytą ujeżdżalnię, maneż, hipodrom i tereny do jazdy konnej.
Terminy jazd należy rezerwować wcześniej, ponieważ dostępność zależy od pracy instruktorów i koni.
Pałac współcześnie
Pałac funkcjonuje obecnie jako trzygwiazdkowy hotel z restauracją i zapleczem konferencyjno-bankietowym.
Dzięki temu historyczna rezydencja nadal żyje i jest użytkowana, zamiast pełnić wyłącznie funkcję zabytku.
W 2005 roku Stadnina Koni Racot została wyróżniona w konkursie „Zabytek Zadbany” za działania związane z ochroną historycznego zespołu.
Informacje praktyczne
Charakter obiektu: zabytkowy zespół pałacowo-parkowo-folwarczny, hotel i czynna stadnina koni.
Zwiedzanie: dokładniejszą wizytę obejmującą pałac, stajnie i Muzeum Powozów najlepiej wcześniej uzgodnić.
Czas wizyty: na obejrzenie zespołu z zewnątrz i krótki spacer warto przeznaczyć około 30-45 minut. Umówione zwiedzanie wraz ze stajniami i powozownią może zająć około 1,5-2 godzin.
Jazda konna: wymaga wcześniejszej rezerwacji.
Bezpieczeństwo: stadnina jest czynnym gospodarstwem hodowlanym. Nie należy samodzielnie wchodzić do boksów, na padoki ani karmić koni bez zgody pracowników.
Atrakcje w pobliżu
Wizytę w Racocie warto połączyć ze zwiedzaniem Kościana, a podczas dłuższej wycieczki także Turwi z pałacem związanym z generałem Dezyderym Chłapowskim.
Okolica należy do krajobrazu chronionego w ramach Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego i dobrze nadaje się na wycieczki rowerowe.
W pobliskiej Gryżynie można również zobaczyć ruiny gotyckiego kościoła św. Marcina.
Dlaczego warto odwiedzić Pałac i Stadninę Koni Racot?
Racot jest ciekawy przede wszystkim dzięki połączeniu kilku różnych historii. Klasycystyczna rezydencja przypomina o kulturze polskiej arystokracji, Apartament Prezydencki o czasach II Rzeczypospolitej, a historyczne stajnie i konie o niemal stuletniej tradycji jednej z najważniejszych polskich stadnin.
To nie jest typowe muzeum pałacowe - zabytkowy zespół nadal pełni funkcje hotelowe, hodowlane i jeździeckie. Właśnie ta ciągłość sprawia, że Racot jest interesującym celem dla miłośników historii, architektury i koni.
Zobacz także
Powiązane miejsca, trasy i inspiracje, które mogą przydać się przy planowaniu kolejnej części wycieczki.
