Świętokrzyski Park Narodowy - Puszcza Jodłowa i gołoborza
Świętokrzyski Park Narodowy (ŚPN) to jeden z najstarszych parków narodowych w Polsce, utworzony w 1950 roku. Chroni najwyższe pasmo Gór Świętokrzyskich - Łysogóry, z ich dwoma głównymi szczytami: Łysicą (614 m n.p.m.) i Łysą Górą (Świętym Krzyżem). To góry o bogatej geologii, liczące ponad 500 milionów lat.
Gołoborza - kamienne rzeki
Najbardziej charakterystycznym elementem krajobrazu są gołoborza - rozległe rumowiska skalne, powstałe w wyniku wietrzenia piaskowców kwarcytowych w epoce lodowcowej. Najpiękniejsze gołoborza można podziwiać na Łysej Górze (z platformy widokowej) oraz na szczycie Łysicy. Są one pozbawione lasu („gołe od boru"), co nadaje im surowy, księżycowy wygląd.
Puszcza Jodłowa
Park chroni unikalny drzewostan, zwany Puszczą Jodłową. To lasy z dominacją jodły i buka, które Stefan Żeromski opisywał jako „puszczę królewską, książęcą, biskupią". Wiekowe jodły, często obumierające i porośnięte mchem, tworzą niesamowity, mroczny klimat.
Sanktuarium na Świętym Krzyżu
Na szczycie Łysej Góry znajduje się pobenedyktyński klasztor Święty Krzyż - najstarsze polskie sanktuarium, w którym przechowywane są relikwie Drzewa Krzyża Świętego. To miejsce o ogromnym znaczeniu historycznym i religijnym.
Warto wiedzieć
- Bilety wstępu: Wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego jest płatny. Bilety można kupić w punktach kasowych przy wejściach na szlaki (np. w Świętej Katarzynie, Nowej Słupi, Hucie Szklanej) lub online (poprzez stronę eparki.pl).
- Główne punkty wejścia:
- Święta Katarzyna: Wejście na czerwony szlak prowadzący na Łysicę. To najpopularniejsza i najkrótsza trasa na najwyższy szczyt (ok. 1 h podejścia).
- Nowa Słupia: Wejście na „Drogę Królewską" (niebieski szlak) prowadzącą na Święty Krzyż.
- Huta Szklana: Wejście na asfaltową drogę na Święty Krzyż (dostępna dla wózków, można też wjechać kolejką turystyczną/meleksem).
- Platforma widokowa: Wstęp na galerię widokową na gołoborzu na Świętym Krzyżu jest płatny (obowiązuje bilet do parku).
- Muzeum Przyrodnicze: Na Świętym Krzyżu znajduje się nowoczesne Muzeum Przyrodnicze ŚPN - warto je odwiedzić, by poznać historię geologiczną gór (bilet osobny).
- Psy: Wprowadzanie psów do parku jest zabronione (z wyjątkiem psów asystujących).
- Rower: Przez park przebiegają wyznaczone szlaki rowerowe, ale główne szlaki piesze (np. na Łysicę) są niedostępne dla rowerów ze względu na trudny teren (kamienie, korzenie).
- Dojazd: Z Kielc kursują busy do Świętej Katarzyny i Nowej Słupi. Samochodem dojazd jest łatwy, przy wejściach znajdują się płatne parkingi.
