Zamek w Pęzinie: Od zakonu joannitów do rezydencji „Czarnej Pani"
Zamek w Pęzinie, położony zaledwie kilkanaście kilometrów od Stargardu, to jedna z najcenniejszych i najlepiej zachowanych rezydencji obronnych w północnej Polsce. Ten imponujący obiekt, wzniesiony w widłach rzek Krąpiel i Pęzinka, stanowi rzadki przykład ewolucji architektury - od surowej, średniowiecznej warowni, przez luksusowy pałac renesansowy, aż po romantyczną rezydencję neogotycką. Jest to kluczowy punkt na mapie zwiedzania zamków zachodniopomorskich.
Historia: Templariusze, Joannici i ród von Borcke
Początki murowanej twierdzy w Pęzinie sięgają przełomu XIV i XV wieku. Budowę rozpoczął ród von Panzin, jednak szybko zamek stał się własnością potężnego Zakonu Joannitów. Zakonnicy stworzyli tu nowoczesną jak na owe czasy warownię, której sercem był potężny, cylindryczny stołp (wieża ostatecznej obrony), do dziś dominujący nad sylwetką obiektu.
W 1492 roku zamek przeszedł w ręce rodu von Borcke, jednej z najstarszych i najbardziej wpływowych rodzin szlacheckich na Pomorzu. To właśnie oni, w okresie renesansu, dobudowali nowe skrzydła mieszkalne, zdobiąc je charakterystycznymi szczytami i attykami. Z zamkiem wiąże się wiele barwnych opowieści, w tym legenda o Joannie von Borcke (znanej jako „Czarna Pani"), której portret do dziś zdobi zamkowe sale. Rodzina von Borcke władała Pęzinem aż do zakończenia II wojny światowej, dbając o to, by rezydencja zachowała swój reprezentacyjny charakter.
Architektura i wnętrza: Co warto zobaczyć w Pęzinie?
Zamek w Pęzinie to architektoniczna mozaika, która zachwyca spójnością mimo upływu wieków. Najważniejsze elementy to:
- Wieża (Stołp): Najstarsza część zamku z lochami głodowymi w dolnej części i wspaniałym punktem widokowym na szczycie.
- Skrzydło Renesansowe: Z bogato zdobioną elewacją i unikatowymi detalami kamieniarskimi.
- Sala Rycerska: Reprezentacyjne wnętrze z belkowanym stropem, w którym odbywały się najważniejsze uroczystości i sądy.
- Zamkowy Park: Otaczający budowlę starodrzew oraz fosa tworzą niesamowity, niemal bajkowy klimat, idealny do fotografii krajobrazowej.
Mimo zniszczeń w 1945 roku oraz późniejszych pożarów, zamek został pieczołowicie odrestaurowany i dziś pełni funkcję centrum konferencyjno-bankietowego, pozostając jednocześnie dostępnym dla turystów.
Warto wiedzieć
1. Jak dojechać do Pęzina?
Pęzino leży w powiecie stargardzkim, około 12 km na wschód od Stargardu.
- Samochodem: Najlepiej jechać trasą nr 10 (Szczecin - Bydgoszcz), skręcając w stronę miejscowości Pęzino. Pod samym zamkiem znajduje się bezpłatny parking.
- Rowerem: Przez miejscowość przebiegają malownicze szlaki rowerowe Pojezierza Stargardzkiego.
2. Godziny otwarcia i bilety
Zamek w Pęzinie jest własnością prywatną, ale jest udostępniony dla zwiedzających.
- W sezonie turystycznym (maj-wrzesień) zwiedzanie odbywa się zazwyczaj w godzinach 10:00 - 17:00.
- Poza sezonem warto skontaktować się telefonicznie, ponieważ zamek często gości wesela i imprezy zamknięte.
- Bilet wstępu upoważnia do wejścia na dziedziniec oraz zwiedzenia udostępnionych sal i wieży.
3. Legendy i klimat
Będąc na miejscu, koniecznie zapytaj przewodnika o legendę o „Czarnej Pani". Według podania, duch Joanny von Borcke pojawia się na murach zamku, pilnując rodowego majątku. Klimat zamku jest na tyle unikatowy, że kręcono tu liczne produkcje filmowe i programy historyczne.
4. Oferta gastronomiczna i noclegowa
W podziemiach zamku funkcjonuje stylowa restauracja, serwująca dania kuchni polskiej i myśliwskiej. Zamek oferuje również pokoje gościnne, co pozwala poczuć atmosferę dawnych wieków podczas noclegu w historycznych murach.
5. Atrakcje w okolicy
Wizytę w Pęzinie warto połączyć z innymi punktami regionu:
- Stargard (12 km): „Klejnot Pomorza" z potężnymi murami obronnymi i kolegiatą Mariacką.
- Drawno (40 km): Serce Drawieńskiego Parku Narodowego.
- Marianowo (15 km): Z zabytkowym klasztorem pocysterskim.
6. Fotografowanie
Zamek jest niezwykle fotogeniczny od strony zachodniej (od rzeki Krąpiel). Lustrzane odbicie wieży w wodzie oraz ceglane mury o zachodzie słońca to gwarancja doskonałych ujęć dla pasjonatów fotografii.
Zamek w Pęzinie to miejsce, gdzie historia jest na wyciągnięcie ręki. To jedna z niewielu tak dobrze zachowanych prywatnych rezydencji rycerskich, która zachowała swój autentyczny, surowy charakter. Jeśli szukasz najciekawszych atrakcji Pomorza Zachodniego, Pęzino musi znaleźć się na Twojej liście.
