Zamek w Szydłowcu

Zamek w Szydłowcu - renesansowa rezydencja na wyspie

Zamek w Szydłowcu jest jednym z najcenniejszych zabytków miasta i doskonałym przykładem przemiany średniowiecznej warowni w reprezentacyjną rezydencję magnacką. Biała bryła z czerwonymi dachami stoi na sztucznej wyspie otoczonej wodą i zielenią Parku Radziwiłłowskiego. Dziś w zabytkowych wnętrzach działa Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych oraz Szydłowieckie Centrum Kultury - Zamek.

Co warto zobaczyć?

Największe wrażenie robi renesansowy zamek otoczony wodą, szczególnie oglądany z alejek parkowych.

Na dziedziniec prowadzi zachodnia wieża bramna, należąca do najstarszych zachowanych części budowli. Warto zwrócić uwagę także na dwukondygnacyjną loggię wschodniego skrzydła oraz monumentalny kamienny portal z herbami dawnych właścicieli.

W zamkowych wnętrzach zachowały się również historyczne portale, stropy belkowe i kasetonowe, sklepienia oraz fragmenty dawnych dekoracji.

Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych

Jedną z największych atrakcji zamku jest działające tutaj Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych, posiadające największą tego rodzaju kolekcję w Polsce.

Na wystawach można zobaczyć m.in. skrzypce, basy, cymbały, dudy, kozły, liry korbowe, harmonie, instrumenty pasterskie i różnego rodzaju instrumenty rytmiczne.

Część ekspozycji pozwala także usłyszeć brzmienie instrumentów i samodzielnie eksperymentować z dźwiękiem. Dzięki temu muzeum może zainteresować również rodziny z dziećmi i osoby, które nie zajmują się na co dzień muzyką tradycyjną.

Osobna wystawa opowiada o historii samego zamku i mecenacie Szydłowieckich, Radziwiłłów oraz Anny Sapieżyny.

Historia w skrócie

Pierwsze obronne założenie mogło istnieć na wyspie już w XIII wieku. Pewna informacja o kamiennym dworze pochodzi z 1427 roku.

W drugiej połowie XV wieku Stanisław Szydłowiecki rozbudował siedzibę w gotycką warownię. Największe zmiany nastąpiły jednak w latach 1510-1526, kiedy jego syn Mikołaj Szydłowiecki przekształcił zamek w reprezentacyjną rezydencję renesansową.

W XVI wieku majątek przeszedł do Radziwiłłów, którzy przez kolejne stulecia rozbudowywali i upiększali siedzibę. Wtedy powstały m.in. zachodnie skrzydło oraz część późnorenesansowych i barokowych dekoracji.

W 1828 roku zamek kupił rząd Królestwa Polskiego. Budynek stracił funkcję rezydencjonalną, służył m.in. jako magazyn, a następnie przez wiele lat niszczał.

Gruntowne remonty przeprowadzono w XX wieku, a kolejna duża rewitalizacja zamku, wyspy i parku odbyła się w latach 2013-2014.

Jak wygląda zwiedzanie?

Zamek można poznawać zarówno od strony architektury, jak i poprzez ekspozycje muzealne.

Orientacyjny czas zwiedzania wystaw wynosi około 60-90 minut. Na obejrzenie dziedzińca, spacer wokół wyspy i chwilę odpoczynku w parku warto zarezerwować łącznie około dwóch godzin.

Muzeum można zwiedzać indywidualnie, z audioprzewodnikiem lub z przewodnikiem po wcześniejszej rezerwacji.

Wstęp na zamkowy dziedziniec jest bezpłatny, natomiast ekspozycje muzealne są biletowane.

Informacje praktyczne

Muzeum działa przez cały rok, jednak godziny otwarcia zmieniają się zależnie od sezonu. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny harmonogram i cennik.

Stałym dniem bezpłatnego zwiedzania ekspozycji jest obecnie wtorek, ale także tę informację najlepiej potwierdzić podczas planowania wyjazdu.

Na wizytę warto przeznaczyć więcej czasu, jeśli w zamku odbywa się koncert, warsztat lub inne wydarzenie organizowane przez muzeum albo Szydłowieckie Centrum Kultury.

Atrakcje w pobliżu

Rynek Wielki z renesansowym ratuszem - jeden z najciekawszych historycznych placów miejskich w tej części Mazowsza.

Kościół św. Zygmunta - gotycka świątynia związana z rodem Szydłowieckich, położona w pobliżu rynku.

Kamieniołom Podkowiński - przypomina o wielowiekowych tradycjach wydobycia i obróbki słynnego szydłowieckiego piaskowca.

Dlaczego warto odwiedzić?

Zamek w Szydłowcu łączy malowniczą renesansową architekturę, historię wpływowych rodów i nietypowe muzeum muzyczne. Można tu zobaczyć ślady gotyckiej warowni, renesansowy dziedziniec i reprezentacyjne detale dawnej rezydencji, a chwilę później posłuchać brzmienia tradycyjnych instrumentów. Położenie na wyspie i otaczający park sprawiają dodatkowo, że jest to dobre miejsce nie tylko na zwiedzanie, lecz także na spokojny spacer.